X-24B؛ هواپیمای بی بال ناسا که فرود دقیق روی باند را ممکن کرد
اسناد فنی ناسا و آزمایشگاه دینامیک پرواز نیروی هوایی آمریکا نشان میدهند که هواپیمای تجربی Martin Marietta X-24B، نقطه اوج و آخرین فروند از برنامه تحقیقاتی بدنههای بالابر بود. این پرنده عملا بازطراحی مدل پیازیشکل X-24A بود، تا یک هندسه آیرودینامیکتر را به آزمایش بگذارد.
از جمله مشخصات و ویژگیهای متمایز فنی این پرنده، میتوان به هندسه متمایز آن اشاره کرد. برخلاف مدلهای قبلی که شکلی حجیم و شبیه به مخروط نیمتراش یا قطره اشک داشتند، بدنه X-24B بر اساس طرح پیشنهادی نیروی هوایی به طور کامل متحول شد، فرم این بدنه دارای یک کفی آیرودینامیکی کاملا مسطح (Flat Bottom) و دماغه بسیار تیز و بلندی (Pointed Nose) بود.
به گزارش تین نیوز، فرم هندسی پیکربندی بالچه دوگانه-دلتا (Double-Delta Planform)، سطح مقطع برخورد با هوا را به شدت افزایش داد تا پایداری و راندمان گلاید یا سر خوردن در هوا (Glide) این نسخه نسبت به مدل A به بیش از ۳ برابر افزایش یابد.
موتور اصلی X24-B، یک موتور راکتی ۴ محفظهای ارتقایافته از نوع XLR-11-RM-13 با رانش ۹,۸۰۰ پوند بود. این موتور سوخت را در مدت زمان محدود حدود ۱۳۰ ثانیه به طور کامل میسوزاند و پرنده را به سرعتهای مافوق صوت میرساند.
X24-B برای فرود از دو راکت کمکی استفاده میکند. دو موتور راکتی سوخت جامد هر کدام با رانش ۴۰۰ الی ۵۰۰ پوند جهت کنترل فاز فرود به صورت اختیاری تعبیه شده بود.
اما بزرگترین دستاورد فنی X-24B، فرود دقیق روی باند است.تمامی بدنههای بالابر قبلی به دلیل نرخ کاهش ارتفاع بسیار زیاد (Rate Of Descend) و نبود بال، مجبور بودند روی دریاچههای خشک و وسیع نمک فرود بیایند تا فضای مانور داشته باشند.
اما X-24B در جریان ۳۶ پرواز عملیاتی خود بین سالهای ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۵، توانست دو فرود کاملاً بدون موتور دقیق را مستقیماً روی باند بتنی پایگاه هوایی ادواردز به نمایش بگذارد.
برنامه تحقیقاتی بدنههای بالابر ناسا در اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی و پس از موفقیت مدل X-24B به کار خود پایان داد. پرندهای که اثبات کرد یک سازه بدون بال میتواند فرودی فوقالعاده دقیق و بدون موتور را بر روی باند فرودگاه تجربه کند.
امروزه میراث این فناوری در پروژههای مدرن کاملاً مشهود است، مانند فضاپیمای Dream Chaser متعلق به شرکت سیرا اسپیس که یک فضاپیمای تجاری مدرن با طراحی بدنه بالابر است و برای حمل بار به ایستگاه فضایی بینالمللی و فرود بر روی باندهای معمولی طراحی شده است.