«پادگان روس ها» چرا تخریب شد؟
انتشار ویدئویی از تخریب بنای تاریخی موسوم به «پادگان روس ها» یا «خانه واجد ارزش تاریخی تومانیان» در سبزوار (استان خراسان رضوی)، در حالی با واکنش های گسترده فعالان و چهره های فرهنگی و هنری مواجه شده است
یک بنای تاریخی در سبزوار، روز روشن و در برابر دوربین ها تخریب شد؛ ویدئوهای منتشرشده از تخریب «پادگان روس ها» موجی از اعتراض ها و واکنش ها را به دنبال داشت و حالا در کنار قصد میراث فرهنگی برای اعلام جرم علیه عاملان تخریب، پرسش های جدی تری درباره وضعیت حفاظت از بناهای تاریخی، میزان اطلاع و نظارت دستگاه های مسئول و سرنوشت بافت تاریخی سبزوار که در معرض تهدید بوده، مطرح است.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایسنا، انتشار ویدئویی از تخریب بنای تاریخی موسوم به «پادگان روس ها» یا «خانه واجد ارزش تاریخی تومانیان» در سبزوار (استان خراسان رضوی)، در حالی با واکنش های گسترده فعالان و چهره های فرهنگی و هنری مواجه شده است، که بر اساس اظهارات رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سبزوار، معماری این بنا متعلق به پهلوی اول و واجد ارزش تاریخی بوده و تخریب آن بدون هماهنگی و مجوز میراث فرهنگی انجام شده و اقدامی غیرقانونی بوده است.
مجتبی کاویان همچنین از اقدام برای اعلام جرم علیه تخریب کنندگان خبر داده و گفته است «راننده لودر که پس از تخریب متواری شده، شناسایی و با او برخورد قانونی خواهد شد.»
به گفته او، اداره میراث فرهنگی سبزوار پیش از این درباره حفاظت از بنا و جلوگیری از تخریب آن به مالک هشدار داده بود و پس از تخریب هم، یگان حفاظت میراث فرهنگی در همکاری با دادستانی سبزوار تحقیقات برای شناسایی تخریب کنندگان پادگان روس ها را آغاز کرده است.
در برخی منابع، قدمت این بنا روس ها بنایی است مربوط به اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی نسبت داده شده که گفته شده احتمالا با هدف کاربری نظامی و اداری ساخته شده و در دوران پهلوی مشخصا به عنوان پادگان نظامی مورد استفاده قرار گرفته بود.
تخریب این بنا که واجد ارزش تاریخی اعلام شده است، پرسش های دیگری را درباره وضعیت حفاظت از بناهای واجد ارزش تاریخی و نحوه نظارت بر روند مرتبط با بافت تاریخی سبزوار که پیش تر نسبت به کوچک سازی آن ابراز نگرانی شده بود، پیش رو می گذارد.
در همین زمینه، برخی فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی این پرسش را مطرح کرده اند که آیا تخریب این بنا با طرح های مرتبط با بهسازی و کوچک سازی بافت تاریخی سبزوار ارتباطی داشته است؟
همچنین این پرسش مطرح است که آیا دستگاه های متولی میراث فرهنگی در استان و شهرستان، شهرداری و سایر نهادهای مرتبط، پیش از وقوع تخریب از وضعیت بنا و احتمال تخریب آن اطلاع داشته اند یا خیر؟
از سوی دیگر، با توجه به تأکید اداره میراث فرهنگی سبزوار بر اینکه بنا واجد ارزش تاریخی بوده و تخریب آن غیرقانونی انجام شده است، این پرسش مطرح است که اگر بنا در نقشه لکه گذاری بافت تاریخی سبزوار به عنوان یک لکه واجد ارزش تاریخی شناسایی شده بود، چه سازوکار حفاظتی برای جلوگیری از تخریب آن وجود داشته و چرا این سازوکار نتوانسته مانع وقوع تخریب شود؟
واکنش ها به این اتفاق تنها به فعالان حوزه میراث فرهنگی محدود نمانده و برخی چهره های هنری نیز نسبت به انتشار تصاویر تخریب این بنا واکنش نشان داده اند. رضا کیانیان با بازانتشار ویدئوی تخریب این بنا، و با انتخاب برشی از صدای حاضران در صحنه، نسبت به چرایی وقوع این تخریب، واکنش داشته است.
اکنون در کنار اعلام پیگیری قضایی تخریب، پرسش اصلی این است که این بنا پیش از تخریب دقیقاً چه وضعیتی در نظام حفاظت از میراث فرهنگی داشته، چه نهادهایی از ارزش تاریخی آن اطلاع داشته اند و آیا هشدارهای پیشین میراث فرهنگی درباره حفاظت از بنا، در عمل نیز با اقدام موثری برای جلوگیری از تخریب همراه بوده است؟
پاسخ به این پرسش ها می تواند مشخص کند که تخریب «پادگان روس ها» صرفاً یک تخریب غیرمجاز از سوی مالک و عوامل اجرایی آن بوده یا اینکه این اتفاق، ابعاد دیگری در ارتباط با وضعیت بافت تاریخی سبزوار و نحوه حفاظت از بناهای واجد ارزش این شهر دارد. ایسنا پیگیر پاسخ این پرسش ها از مسئولان وزارت میراث فرهنگی است.
