◄ امضای تفاهم‌ نامه میراث فرهنگی و بهزیستی برای توسعه «گردشگری دسترس‌ پذیر»

در مراسمی با حضور جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی و غلامرضا رضایی فرد، سرپرست دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی کشور و انوشیروان محسنی بندپی، معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی و گردشگری، تفاهم نامه ای برای ارتقای گردشگری دسترس پذیر امضا شد.

به گزارش سرویس گردشگری تین نیوز، رضایی فرد در جریان این برنامه گفت: تفاهم نامه ای با محوریت مناسب سازی و دسترس پذیری اماکن و تأسیسات گردشگری به امضا رسید. این تفاهم نامه میان وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و سازمان بهزیستی کشور منعقد شد تا گامی به سوی گردشگری دسترس پذیر برای همه اقشار جامعه برداشته شود.

گردشگری دسترس پذیر؛ تعریف و ضرورت

مصطفی فاطمی، مدیرکل گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، در گفت وگو با تین نیوز، در تشریح جزئیات این طرح گفت: «گردشگری دسترس پذیر یا گردشگری فراگیر یعنی همه اقشار جامعه، از افراد دارای نیازمندی های خاص تا سالمندان، کودکان و زنان باردار، بتوانند از امکانات گردشگری استفاده کنند. به گفته وی، این افراد شامل معلولان جسمی حرکتی، ناشنوایان، نابینایان و مبتلایان به سندروم داون هستند.

دو بعد اصلی اجرای گردشگری دسترس پذیر

مدیرکل گردشگری داخلی، اجرای این طرح را در دو بعد توضیح داد. بعد نخست، زیرساختی و فیزیکی است که شامل ایجاد رمپ، سیستم های صوتی، امکان لمس اشیا و رفع موانع در اماکن گردشگری می شود. وی تأکید کرد: «منطور این نیست که همه اتاق های هتل ها ویژه سازی شود، بلکه با مشخص کردن آیکون دسترس پذیری در پلتفرم های گردشگری، افراد نیازمند می توانند از امکانات موجود مطلع شوند.

بعد دوم، آموزش نیروی انسانی و جلب توجه شبکه گردشگری به این موضوع است. فاطمی خاطرنشان کرد: «نیروی انسانی باید بداند چگونه با فرد دارای معلولیت مواجه شود و چه نیازهایی دارد. شهرهای گردشگری دسترس پذیر

وی از اجرای طرحی تحت عنوان «شهرهای گردشگری دسترس پذیر خبر داد و گفت: «این شهرها مسیر خود را مناسب سازی می کنند و این مقدمه ای برای تبدیل آن ها به شهرهایی است که شرایط دسترس پذیری برای همه در آن ها فراهم باشد. به گفته فاطمی، کارگاه های آموزشی متعددی برای فعالان حوزه گردشگری و معلولیت برگزار شده تا پیشنهادات دو طرف به هم نزدیک شود.

آمار مناسب سازی

مدیرکل گردشگری داخلی درباره آمار مناسب سازی اماکن اظهار داشت: «در تهران، در یک سال بیش از ۱۳ مکان مناسب سازی شد و در سال بعد نزدیک به ۸۶ تا ۹۰ درصد این اقدامات ادامه یافت.وی افزود: «برخی اماکن میراثی مناسب سازی آن ها دشوار است، اما معتقدیم همان طور که کشورهای دیگر این کار را انجام داده اند، ما هم می توانیم.

موانع و افق پیش رو

فاطمی با اشاره به محدودیت های مالی گفت: «در شرایط کنونی، گردشگری توانایی تأمین هزینه های سنگین را ندارد، اما درخواست های جامعه معلولیت و همکاری دوسویه می تواند حداقل ها را محقق کند. وی ابراز امیدواری کرد که با همکاری انجمن های سالمندان و بازنشستگان و توافق اخیر با صندوق فرهنگیان، گردشگری فراگیر در قالب یک نظام ساختاریافته پیش برود.

نقش بهزیستی در توسعه گردشگری دسترس پذیر

همکاری سازمان بهزیستی با وزارت میراث فرهنگی بیشتر در حوزه نظارت و برگزاری تورهای ویژه معلولان و سالمندان خلاصه می شود. فاطمی تصریح کرد: «تاکنون تورهای پراکنده ای برگزار شده، اما ساختاریافته نبوده است. امیدواریم این تفاهم نامه نقطه شروعی برای نظام مند کردن این خدمات باشد.

معلولان و سالمندان؛ هرکدام ۱۳ درصد جمعیت کشور

جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی، در این مراسم با اشاره به هم زمانی هفته ناشنوایان و هفته سالمندان گفت: «یازده میلیون نفر از جمعیت ایران را افراد دارای معلولیت تشکیل می دهند و همین تعداد نیز معلولان و سالمندان را شامل می شود. وی با تشریح سیر تحول نگاه جهانی به معلولیت افزود: «جامعه بشری از مدل پزشکی به مدل اجتماعی گذر کرده است. در مدل پزشکی، تمام تمرکز بر کمبودها و نقص های فرد بود، اما در مدل اجتماعی، رابطه انسان با محیط تحلیل می شود. در این نگاه، اگر ساختمانی برای فردی مناسب نیست، مشکل از ساختمان است، نه فرد.

مناسب سازی یک وظیفه است، نه لطف

رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر اینکه مناسب سازی یک لطف نیست، بلکه یک وظیفه است، تصریح کرد: «ما موظفیم جامعه را در دسترس همگان قرار دهیم. هر جا که جامعه در دسترس نباشد، آن جامعه بیمار است؛ آن ساختمان بیمار است، آن مدرسه بیمار است و آن انسان نیز بیمار است. بنابراین باید جامعه را از بیماری نجات دهیم.

تأکید بر عملیاتی شدن تفاهم نامه

دکتر رضایی فرد، رئیس دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی کشور نیز در این مراسم با اشاره به ابعاد مختلف این تفاهم نامه گفت: این تفاهم نامه بیشتر بر توسعه دسترس پذیری اقامتگاه ها و تأسیسات گردشگری تأکید دارد و باید شکل عملیاتی به خود بگیرد؛ نه اینکه صرفاً به امضا و چند عکس بسنده شود.

 وی از پیشرفت های قابل توجه در حوزه حمل ونقل خبر داد و اظهار داشت: «در بخش زمینی و جاده ای، حدود بیش از هزار مجتمع بین راهی مورد بازبینی قرار گرفت که متأسفانه میزان دسترس پذیری آن ها زیر سه درصد بود. امروز خبر رسید که دست کم صد مورد از این مجتمع ها به طور کامل دسترس پذیر شده اند.

رضایی فرد افزود: «در بخش ریلی نیز تمام ایستگاه های اصلی و فرعی ارزیابی شده و ایرادات آن ها برطرف شده است. حتی خرید ویلچرهای دسترس پذیر برای سالمندان و معلولان در هواپیماها نیز دیده شده است.

گردشگری دسترس پذیر؛ فرایندی زنجیره ای

رضایی فرد با اشاره به اینکه گردشگری دسترس پذیر یک فرایند زنجیره ای است، خاطرنشان کرد: «از لحظه ای که فرد معلول از خانه خارج می شود، نیاز به وسیله کمک حرکتی، مسیر مناسب و امکانات دسترس پذیر دارد. اگر هر حلقه از این زنجیره ناقص باشد، گردشگری دسترس پذیر شکل نمی گیرد.

وی همچنین از ایجاد «میز گردشگری دسترس پذیر با مشارکت افراد دارای معلولیت خبر داد و آن را ابزاری مؤثر برای تحقق اهداف این تفاهم نامه دانست.

ابلاغ به استان ها

در پایان این مراسم، مقرر شد تفاهم نامه مذکور به ادارات کل استان ها ابلاغ شود و کمیته های مشترک در سطح استان ها و شهرستان ها با در نظر گرفتن فرهنگ، امکانات و ویژگی های بومی هر منطقه تشکیل گردد.