◄ خلاصه کتاب موسی و فرعون در انجیل و قرآن، پروفسور موریس بوکای

عباس قربانعلی بیک: کتاب «موسی و فرعون در انجیل و قرآن» (Moses and Pharaoh in the Bible, Qur'an and History) یکی از مشهورترین آثار دکتر موریس بوکای (Maurice  Bucaille)، پزشک و جراح فرانسوی است. این کتاب که حاصل سال ها تحقیق و تطبیق متون مقدس با یافته های باستان شناسی و علوم جدید است، به بررسی تطبیقی داستان حضرت موسی (ع) و فرعون در دو کتاب مقدس (انجیل) و قرآن کریم می پردازد. بوکای که ابتدا مسیحی بود با مشاهده تطابق شگفت انگیز قرآن با حقایق مسلم تاریخی و علمی، در نهایت به دین اسلام گروید.

خلاصه کتاب موسی و فرعون در انجیل و قرآن: 1) شخصیت فرعون در دو روایت:  نویسنده ابتدا به سراغ شخصیت فرعون در زمان حضرت موسی می رود. در انجیل (کتاب خروج)، فرعون عمدتا به عنوان یک پادشاه جبار و خودرأی معرفی می شود، اما جزئیات دقیقی درباره هویت او یا محل جسدش پس از غرق شدن ارائه نمی دهد. اشاره مبهم انجیل به «دریای (رود) نیل» محل بحث است و مشخص نمی کند که فرعون در کدام دریا غرق شد و سرنوشت جسدش چه شد. در مقابل، قرآن با صراحت بیشتری سخن می گوید. در سوره یونس (آیه ۹۲) خطاب به فرعون غرق شده آمده است: «پس امروز تو را با بدنت [از دریا] نجات می دهیم تا برای کسانی که پس از تو میآیند، عبرتی باشی.». بوکای به این نکته توجه ویژه نشان می دهد که قرآن ۱۴۰۰ سال پیش از جسد سالم فرعون خبر داده است؛ در حالی که تا قرن نوزدهم میلادی، کسی از وجود این جسد مطلع نبود. 

2) کشف جسد فرعون و تحلیل علمی: در سال ۱۸۹۸ میلادی، جسد مومیایی شده ای به همراه چندین مومیایی دیگر در دره پادشاهان مصر کشف شد. این جسد که بعدها به عنوان جسد رامسس دوم (یا به اعتقاد بوکای، به احتمال زیاد منپتاه-پسر رامسس) شناسایی شد، برای مدت ها مورد بررسی قرار نگرفت. تا اینکه در ۱۹۷۵، دکتر موریس بوکای به عنوان پزشک متخصص به تیمی پیوست که قصد داشت این مومیایی ها را در قاهره مرمت و بررسی کند. بوکای در کمال ناباوری متوجه شد که جسدی که آنها درحال بررسی آن هستند، متعلق به همان فرعونی است که در قرآن از او به عنوان «فرعون» یاد شده است. مهمترین بخش تحقیقات او زمانی رقم خورد که متوجه شد برخلاف سایر مومیایی ها که اندام های داخلی آنها پیش از مومیایی خارج میشد، جسد این فرعون به صورت فوق العاده سالم و فوری پس از مرگ با امواج دریا به ساحل آمده و سپس مومیایی شده بود. آثار نمک بر روی جسد و آسیب های ناشی از آب، گواهی به غرق شدن او می داد. این موضوع برای بوکای که قرآن را به خوبی می شناخت، لحظه ای شگفت انگیز بود؛ زیرا قرآن دقیقاً به سالم ماندن جسد او به عنوان نشانه ای برای آیندگان اشاره کرده بود.

 3) یکی از محوری ترین بخش های کتاب: بررسی لحظه سرنوشت ساز عبور بنی اسرائیل از دریا و تعقیب کنندگان مصری آن هاست. بوکای با دقت جراحی گونه خود، این واقعه را در دو متن مقدس تشریح و سپس با یافته های باستان شناسی و علم جغرافیای تاریخی تطبیق می دهد. نظریه ای که در میان برخی محققان (از جمله ران وایت، باستان شناس آماتور) مطرح شده، این است که در بخشی از دریای سرخ، یک برآمدگی (Land Bridge) یا یال زیرآبی وجود دارد که دو طرف دریا را به هم متصل می کند. این برجستگی طبیعی در زیر آب قرار دارد، اما به اندازه ای به سطح نزدیک است که در شرایط خاص (مانند وزش باد شدید و جزر و مد) می تواند به صورت گذرگاهی خشک یا کم عمق درآید.

 4) نتیجه گیری: پروفسور بوکای نتیجه می گیرد که روایت قرآن از داستان موسی و فرعون نه تنها با یافته های علمی مدرن در تضاد نیست، بلکه تأییدکننده آنهاست. او این تطابق را دلیلی محکم بر الهی بودن منشأ قرآن می داند. از نظر او، این که محمد (ص) به عنوان یک فرد عادی در ۱۴۰۰ سال پیش در صحرای عربستان و بدون دسترسی به منابع مصری یا دانش مومیایی، از سالم ماندن جسد فرعون خبر داده باشد، غیرممکن است. بنابراین، این اطلاعات جز از طریق وحی الهی نمی توانسته به او رسیده باشد. کتاب با این استدلال به پایان میرسد که قرآن کلام تحریف  نشده خداست و داستان موسی و فرعون نمونه ای بارز از اعجاز علمی آن است، کتاب فوق روایتگر سفر فکری یک پزشک متخصص فرانسوی به اسلام است.

اکنون پس از چند هزار سال، فرعون دیگری در جهان برخاسته، و با تحقیر و جنایات لشکریانش و کشتن کودکان و غیرنظامیان درپی اثبات برتری و اجبار مردم جهان به ترس و تسلیم است و باید منتظر تحقق وعده الهی در غرق خفت بار وی و یارانش باشیم.