◄ جهش قیمت بلیت هواپیما در پلتفرم های آنلاین/ کدام مسیرهای پروازی رکورد زدند؟
پلتفرم های آنلاین رزرو بلیت با ثبت ارقام نجومی در مسیرهای پرتردد داخلی، رکوردشکنی جدیدی را ثبت کردند؛ وضعیتی برآمده از کشمکش ایرلاین ها بر سر آزادسازی نرخ ها و هزینه های سنگین ارزی که چالش جدی رگولاتور هوانوردی را به همراه داشته است.
بررسی آخرین وضعیت عرضه بلیت هواپیما در پلتفرم های فروش آنلاین نشان می دهد که نرخ پروازهای داخلی در پرترددترین مقاصد کشور، نوسانات و رکوردهای جدیدی را تجربه می کند.
به گزارش سرویس هوایی تین نیوز، در مسیرهای استراتژیک و پرترافیکی نظیر «تهران–مشهد»، «تهران–کیش»، «تهران–شیراز»، «اصفهان–مشهد» و مسیرهای جنوب کشور مانند «تهران–عسلویه» و «تهران–اهواز»، بلیت های سیستمی و چارتری در بازه های زمانی پرتقاضا (پیک سفر و اواخر هفته) با پروازهای بیزینس و حتی اکونومی در پلتفرم ها به ارقام بالای 10 میلیون تومان برای هر صندلی یک طرفه جهش پیدا کرده اند. این جهش قیمتی نه تنها دسترسی اقشار متوسط به سیستم حمل ونقل هوایی را محدود ساخته، بلکه در پلتفرم های رزرو اینترنتی نیز به کمبود تصنعی یا هجوم دلالان چارتری برای خالی نگه داشتن صندلی ها تا ساعات پایانی منتهی به پرواز دامن زده است.
ریشه یابی نبرد حقوقی؛ حکم بحث برانگیز دیوان عدالت اداری
محرک اصلی تغییر ریل قیمت گذاری، صدور رأی هیئت عمومی و شعب دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال مصوبات ستاد تنظیم بازار و شورای عالی هواپیمایی بود. با شکایت انجمن شرکت های هواپیمایی، دیوان بر اساس بند (ب) ماده ۱۶۱ قانون برنامه پنجم توسعه، تعیین دستوری قیمت بلیت پروازهای داخلی را خارج از حیطه کالاهای انحصاری و مشمول قیمت گذاری دولتی دانست و به آزادسازی نرخ ها و واگذاری آن به عرضه و تقاضا رأی داد. این حکم دست ایرلاین ها را برای اجرای سیاست های قیمت گذاری پویا باز گذاشت، اما هم زمان بستر اعمال نرخ های خارج از توان مصرف کننده را در خلأ نظارتی فراهم آورد.
استدلال و مطالبات ایرلاین ها: زمین گیر شدن ناوگان در صورت تثبیت نرخ
انجمن شرکت های هواپیمایی و مدیران ایرلاین ها در دفاع از افزایش نرخ ها بر واقعیت های فنی و عملیاتی ناوگان دست می گذارند. بر اساس داده های انجمن، بیش از ۶۰ تا ۶۵ درصد از هزینه های یک ساعت پرواز از جمله خرید قطعات یدکی، چک های دوره ای و اورهال (MRO)، موتورها و سیستم های اویونیک و همچنین حقوق کروی فنی کاملاً ارزی بوده و متناسب با تورم جهانی و نوسانات نرخ ارز آزاد تأمین می شود.
از منظر فعالان این صنعت، با سوخت یارانه ای صِرف نمی توان هزینه های سنگین خواب بیش از ۵۰ درصد هواپیماهای زمین گیر کشور به دلیل نبود نقدینگی و قطعه را جبران کرد؛ در نتیجه، اصرار بر قیمت گذاری دستوری نتیجه ای جز کاهش بیشتر ناوگان فعال و ورشکستگی ساختاری شرکت ها به همراه نخواهد داشت.
واکنش سازمان هواپیمایی کشوری و تدابیر کنترلی وزارت راه
در سوی دیگر ماجرا، سازمان هواپیمایی کشوری به همراه وزارت راه و شهرسازی، رهاسازی کامل بازار بدون اعمال کف و سقف های رگولاتوری را غیرقابل قبول اعلام کردند. رئیس سازمان هواپیمایی ضمن لغو برخی مصوبات خودسرانه انجمن ها پیرامون تعیین کف قیمتی، اعلام کرده است که «آزادسازی نباید با رهاسازی و فشار مضاعف بر مسافر اشتباه گرفته شود».
رگولاتور هوانوردی با همکاری سازمان تعزیرات حکومتی، ضمن تشکیل پرونده برای پلتفرم ها و دفاتر آژانسی که بالاتر از نرخ های دامنه مجاز بلیت می فروشند و تعلیق مقطعی مجوز برخی متخلفان، از مسیر سازوکارهای ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری خواستار بازنگری و توقف روند انفجار قیمتی شده است.
این رویارویی میان الزام اقتصادی ایرلاین ها به بقا از یک سو و وظیفه حاکمیت برای حفظ تعادل اجتماعی و عمومی حمل ونقل از سوی دیگر، نشان می دهد که بدون بازسازی نظام بازرگانی، تسهیل خرید قطعات و تعریف فرمولاسیون شفاف برای دامنه های قیمتی بر اساس ساعت پرواز (Flight Hours)، بازار هوانوردی مسافری کشور همچنان در چرخه ای از بلیت های نایاب و قیمت های نجومی معلق خواهد ماند.
