◄ آینده صنعت فرودگاهی ایران در هوش مصنوعی

فرودگاه های مدرن امروزی دیگر صرفاً پایانه های بتنی برای توقف هواپیما نیستند، بلکه پایانه هایی با شبکه های پیچیده داده محور و سامانه های حساس الکترونیکی، مخابراتی و ناوبری هستند. در چنین شرایطی، گذار از پارادایم واردات محور به توسعه درون زای فناوری های بومی، به پیش نیاز قطعی ارتقای تاب آوری هوایی تبدیل شده است.

بومی سازی در بخش ایرساید؛ تضمین استمرار ایمنی پرواز

به گزارش سرویس هوایی تین نیوز، در بخش سطوح پروازی (Airside)، پیچیده ترین گره های فنی همواره به سامانه های ارتباطی، کمک ناوبری و نظارتی (CNS/ATM) مربوط بوده است. اتکای هدفمند به توان شرکت های فناور و مهندسی داخلی، به طراحی و استقرار سامانه هایی چون رادارهای نظارتی محلی، سوئیچینگ پیام های هوانوردی (AFTN/AMHS) و سامانه های چراغ های سطوح پروازی بر پایه فناوری LED با کنترل دقیق شدت نور انجامیده است. جایگزینی این ماژول های فنی با نمونه های دارای تأییدیه استاندارد، استمرار عملیات فرودگاهی را در شرایط تحریم تضمین کرده و گلوگاه های گلوگیر در دریافت قطعات حساس هوانوردی را برطرف ساخته است.

هوشمندسازی لندساید و ارتقای تجربه مسافری (A-CDM)

در حوزه ترمینال ها (Landside)، فناوری های بومی با تمرکز بر مدیریت داده و هوشمندسازی جریان مسافر نقشی تعیین کننده ایفا می کنند. استقرار سامانه های خودکار پذیرش مسافر و بار (Self Bag Drop و CUSS)، پردازش اطلاعات مبتنی بر اینترنت اشیاء (IoT) و زیرساخت های تصمیم گیری مشارکتی فرودگاهی (A-CDM)، ظرفیت پذیرش پایانه ها را بدون نیاز به سرمایه گذاری های سنگین عمرانی افزایش می دهد. این سامانه ها زمان چرخش هواپیما (Turnaround Time) را تقلیل داده و راندمان مدیریت گیت ها و ایستگاه های توقف پرواز را بهینه سازی می کنند.

تحلیل اقتصادی: بهینه سازی CAPEX و OPEX فرودگاهی

از منظر اقتصاد حمل ونقل، توسعه نوآوری بومی مستقیماً ساختار هزینه ای فرودگاه ها را بازآرایی می کند. کاهش هزینه های سرمایه ای (CAPEX) از طریق مهندسی معکوس و بازطراحی تجهیزات هندلینگ زمینی (GSE) و سامانه های غربالگری امنیتی، در کنار مدیریت هزینه های عملیاتی (OPEX) از محل کاهش وابستگی به خدمات پشتیبانی ارزی خارجی، ارزش افزوده پایداری برای اقتصاد هوانوردی به ارمغان می آورد. این رویکرد به فرودگاه های کوچک و غیراقتصادی کشور نیز امکان می دهد با صرف هزینه ای منطقی، زیرساخت های خود را به استانداردهای حداقلی تجاری ارتقا دهند.

چالش ها و چشم انداز پیش رو

هرچند گام های مؤثری در پیوند دانشگاه، شرکت های دانش بنیان و نهادهای راهبری فرودگاهی برداشته شده، اما مهم ترین چالش در این مسیر، «تطابق مستمر با استانداردهای انکس های ۱۴ و ۱۰ ایکائو (ICAO Annexes)» و فرایند اخذ گواهینامه های رسمی صلاحیت هوانوردی (Aerodrome Certification) است. ورود جدی تر به حوزه هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای نگهداری پیش بینانه (Predictive Maintenance) زیرساخت ها، افق بعدی نوسازی فرودگاهی کشور خواهد بود؛ گامی که صنعت فرودگاهی را از مصرف کننده فناوری به بازیگری پویا در نوآوری های بومی بدل خواهد کرد.