◄ توقف ترانزیت در بازرگان روزانه ۱۷۵ دلار آب می‌خورد

توقف طولانی مدت کامیون های ترانزیتی در مرز بازرگان، یکی از مهم ترین گذرگاه های زمینی ایران با ترکیه، بار دیگر هزینه های سنگینی را به فعالان حمل ونقل کالا تحمیل کرده است؛ به گونه ای که بر اساس اعلام اتاق تهران، معطلی هر کامیون در این مرز روزانه حدود ۱۷۵ دلار برای صاحب کالا هزینه دارد و صف چند هزار دستگاهی ناوگان، با وجود راه اندازی سامانه نوبت دهی و وعده های روان سازی، همچنان پابرجاست.

به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت تین نیوز، مرز بازرگان به عنوان مسیر ارتباطی ایران با ترکیه و دروازه دسترسی به بازارهای اروپا، هفته های اخیر بار دیگر به یکی از پرچالش ترین گلوگاه های ترانزیتی کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که با وجود اعلام برنامه هایی برای کاهش صف و افزایش ظرفیت عبور در ماه های گذشته، بارها در جلسات و بازدیدهای رسمی مسئولان مطرح شده و هنوز راه حل قطعی نیافته است.

از کاهش صف در شهریور تا بازگشت وضعیت قبلی

روند صف کامیون ها در مرز بازرگان از شهریور تا آبان امسال نوسان قابل توجهی داشته است. معاون دفتر ترانزیت و حمل ونقل بین المللی سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای اواسط شهریور اعلام کرده بود که سامانه مدیریت ترافیک و نوبت دهی مرزی از ۱۵ مردادماه ۱۴۰۵ در این گذرگاه فعال شده و در زمان آغاز به کار آن، حدود ۵۵۰۰ دستگاه ناوگان در محدوده مرز حضور داشتند.

بر اساس آمارهای رسمی، روند نتایج اولیه این سامانه کاهشی بود؛ تا نیمه شهریورماه حدود ۳۵۰۰ دستگاه ناوگان نوبت خود را از مبدأ سفر دریافت کرده بودند اما هنوز به مرز نرسیده بودند و تعداد ناوگان حاضر در بازرگان به حدود ۹۵۰ دستگاه کاهش یافته بود. ۱۵ شهریور نیز رسوب ناوگان در این مرز به حدود ۷۳۰ دستگاه رسید؛ رقمی که در مقایسه با آغاز فعالیت سامانه، کاهش چشمگیری نشان می داد.

توقف ۴ تا ۵ هزار کامیون و هزینه ۱۷۵ دلاری روزانه

با این حال، به گفته فعالان بخش خصوصی این روند نتوانست پایدار بماند. رئیس کمیسیون حمل ونقل اتاق تهران ۱۴ مهرماه از توقف حدود ۴ تا ۵ هزار کامیون در مرز بازرگان خبر داد و اعلام کرد همزمان حدود ۳۰۰۰ کامیون نیز در مرز ریمدان متوقف هستند. به گفته او، توقف هر کامیون روزانه حدود ۱۷۵ دلار هزینه به صاحب کالا تحمیل می کند؛ هزینه ای که با توجه به ابعاد صف چند هزار دستگاهی، حجم ضرر اقتصادی معطلی ترانزیت را به هزاران دلار در روز می رساند.

این فعال حمل ونقل همچنین پیشنهاد داده است مراکز پسکرانه ای در محدوده پیش از مرز ایجاد شود و بخشی از عملیات گمرکی در این مراکز انجام گیرد؛ راهکاری که به باور او از تبدیل شدن محدوده مرزی به محل توقف طولانی مدت کامیون ها جلوگیری می کند.

معطلی ۳۵ روزه و بازدیدهای مکرر مقام ها

ابعاد مشکل در روزهای ابتدایی آبان ماه در جریان بازدید اعضای کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ مجلس از منطقه آزاد ماکو و مرز بازرگان بار دیگر مطرح شد. در این بازدید که ششم آبان انجام شد، طولانی شدن صف های عبور و مرور و معطلی بیش از ۳۵ روزه کامیون داران برای عبور از مرز ترکیه از جمله مشکلات اعلام شده از سوی فعالان این بخش بود.

یک روز بعد نیز وزیر اقتصاد و دبیر شورای عالی مناطق آزاد از مرز بازرگان بازدید کردند. در این بازدید، وضعیت زیرساخت های گمرکی و مرزی، روند ورود و خروج ناوگان حمل ونقل بین المللی و موانع موجود در فرآیندهای گمرکی و مرزی بررسی شد.

چرا صف همچنان وجود دارد؟

تکرار موضوع توقف کامیون ها در فاصله چند هفته و بازدیدهای متعدد مقام های مختلف از این گذرگاه نشان می دهد مسئله روان سازی تردد در بازرگان همچنان نیازمند پیگیری جدی است. با وجود خوش بینی مسئولان سازمان راهداری و برنامه های اعلام شده برای کاهش ایستایی ناوگان، صف کامیون ها در این مرز همچنان برقرار است؛ اتفاقی که بخشی از دلایل آن به فرآیندها و محدودیت های طرف ترکیه ای بازمی گردد و بخشی دیگر به زیرساخت ها و فرآیندهای داخلی گمرک و مدیریت ناوگان مربوط می شود.