مرزهای آذربایجان غربی؛ پیشران توسعه اقتصادی و لجستیکی کشور
گسترش تجارت مرزی، افزایش فعالیت پیله وران و برنامه ریزی برای توسعه زیرساخت های لجستیکی، مرزهای آذربایجان غربی را به ظرفیتی مهم برای رونق مبادلات تجاری، پشتیبانی از واحدهای تولیدی و ایجاد اشتغال در مناطق مرزی تبدیل کرده است.
گسترش تجارت مرزی، افزایش فعالیت پیله وران و برنامه ریزی برای توسعه زیرساخت های لجستیکی، مرزهای آذربایجان غربی را به ظرفیتی مهم برای رونق مبادلات تجاری، پشتیبانی از واحدهای تولیدی و ایجاد اشتغال در مناطق مرزی تبدیل کرده است.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، آذربایجان غربی به دلیل برخورداری از مرزهای مشترک به طول حدودی یک هزار کیلومتر با چند کشور همسایه، گذرگاه های رسمی زمینی و ریلی و ظرفیت های گسترده در بخش های کشاورزی، صنعتی و معدنی، از جایگاه مهمی در تجارت خارجی کشور برخوردار است.
با وجود این ظرفیت ها، توسعه زیرساخت های حمل ونقل و لجستیک، تسهیل تشریفات گمرکی، رفع موانع ارزی فعالان تجاری و افزایش سهم استان از مبادلات مرزی از جمله موضوعاتی است که می تواند در بهره گیری بیشتر از این مزیت ها نقش آفرین باشد.
اظهارات مسئولان اقتصادی استان درباره افزایش سهمیه تجارت مرزی، توسعه فعالیت پیله وران و برنامه ریزی برای تبدیل آذربایجان غربی به هاب لجستیکی کشور، نشان می دهد که رویکرد مدیریت استان به مرزها فراتر از عبور کالا و مسافر بوده و بر ایجاد زنجیره ای از فعالیت های تجاری، حمل ونقلی، صنعتی و خدماتی متمرکز شده است.
تأکید استاندار بر تبدیل مرزها به شبکه اقتصادی
استاندار آذربایجان غربی در همین ارتباط با تأکید بر ضرورت تبدیل مرزهای استان به دروازه ها و شبکه های اقتصادی گفت: با توجه به اینکه ۱۱ درصد از صادرات کشور از این استان صورت می گیرد لازم است که امکانات زیربنایی و تخصیصی هم منطبق براین ظرفیت ها تعریف شود.
رضا رحمانی با اشاره به اینکه در شرایط خاص کنونی کشور، تمامی دستگاه ها باید به صورت جهادی و شبانه روزی فعالیت کنند، اظهار کرد: گمرکات استان باید شبانه روزی فعال بوده و نباید تعطیل شوند.
استاندار آذربایجان غربی افزود: کشور به ظرفیت ها و توانمندی های آذربایجان غربی نیاز دارد و مرزها باید آرام، قانون مند و در خدمت توسعه اقتصادی باشند.
وی با اشاره به ضرورت تقویت صادرات کالاهای ایرانی به کشورهای همسایه، از جمله ترکیه، بر تسهیل صدور کارت سوخت و اطلاع رسانی دقیق در این زمینه تأکید کرد.
استاندار آذربایجان غربی موقعیت ترانزیتی کشور و برخورداری از ظرفیت حمل ونقل و سوخت ارزان را مزیتی رقابتی دانست و گفت: کاهش زمان تشریفات گمرکی و تسهیل عبور و مرور مرزی باید در اولویت قرار گیرد.
رحمانی با بیان اینکه مرزهای استان دیگر صرفا محل گذر نیستند، بلکه بخشی از یک جریان اقتصادی به شمار می روند، اظهار کرد: باید از ایواوغلی تا بازرگان به شکل یک شبکه اقتصادی و لجستیکی یکپارچه فعال شوند.
وی همچنین از بررسی برنامه هایی برای ایجاد شهرک ها و زیرساخت های خدماتی ویژه کشورهای همسایه و منطقه قفقاز خبر داد و فعال سازی مرز ریلی قره تپه سلماس، توسعه لجستیک و ایجاد قطب های اقتصادی را از اهداف مورد پیگیری استان برشمرد.
به گفته وی، اتصال و هماهنگی میان مرزهای استان از شمال تا جنوب می تواند به رونق اقتصادی و ایجاد منابع درآمدی جایگزین کمک کند.
عبور میزان صادرات آذربایجان غربی از مرز ۳.۴ میلیارد دلار
خالد جنگجو مدیر گمرک ارومیه و ناظر گمرکات آذربایجان غربی هم در این زمینه اظهار کرد: این استان سومین جایگاه کشور در صادرات را دارد و در ۶ ماه اول سالجاری حدود ۳.۴ میلیارد دلار صادرات ثبت شده است که ۱.۹ میلیارد لار صادرات خود استان بوده و بقیه صادرات سایر استانها از گمرکات آذربایجان غربی بوده است.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار آذربایجان غربی نیز با اشاره به ضرورت توسعه زیرساخت های لجستیکی برای رونق و توسعه فعالیتهای اقتصادی گفت: با وجود برخورداری استان از مرزهای گسترده بین المللی، به صنعت لجستیک آن گونه که باید توجه نشده است، اما برنامه ریزی برای تبدیل آذربایجان غربی به هاب لجستیکی کشور با جدیت دنبال می شود.
محمد دهقان افزود: این استان با تولید سالانه ۶ میلیون تن محصولات مختلف، جایگاه مهمی در اقتصاد ملی دارد و این ظرفیت باید در تصمیم گیری های اقتصادی مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به سهم استان در تولید محصولات کشاورزی گفت: آذربایجان غربی با سهم ۳۲ درصدی از تولید سیب کشور و تولید سالانه ۲۳ هزار تن عسل، از جایگاه ویژه ای در این بخش برخوردار است و در تولید انگور، گوشت مرغ و گوشت قرمز نیز در زمره استان های برتر قرار دارد.
دهقان فعالیت سه مجتمع پتروشیمی، تولید سالانه پنج میلیون تن سیمان، ظرفیت های صنعت تریلی سازی و برخورداری از ذخایر معدنی را از دیگر مزیت های استان برشمرد.
وی همچنین به ظرفیت تولید طلا از معادن جنوب استان، فعالیت واحدهای معدنی سنگ تزئینی در تکاب و قابلیت های معدن تیتان اشاره کرد و توسعه این ظرفیت ها را در کنار زیرساخت های حمل ونقل و تجارت، زمینه ای برای تقویت فعالیت های اقتصادی دانست.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار آذربایجان غربی اظهار کرد: بهره گیری از این توانمندی ها مستلزم پیوند دادن مراکز تولید با شبکه های حمل ونقل، پایانه های مرزی، انبارها و مراکز توزیع است؛ موضوعی که می تواند هزینه جابه جایی کالا را کاهش دهد و امکان دسترسی سریع تر تولیدکنندگان به بازارهای داخلی و خارجی را فراهم کند.
افزایش سهمیه تجارت مرزی با رشد فعالیت پیله وران
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی هم از افزایش شمار پیله وران فعال استان به بیش از سه هزار و ۳۰۰ نفر خبر داد و گفت: تعداد پیله وران فعال از ۲ هزار و ۲۴۵ نفر در سال گذشته به سه هزار و ۳۱۸ نفر در سال جاری رسیده است.
سخاوت خیرخواه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: سهمیه ۱۸۰ میلیون دلاری تجارت کولبری و پیله وری استان که سال گذشته به طور کامل جذب شده بود، امسال نیز با وجود افزایش فعالیت ها ثابت مانده بود؛ اما با پیگیری های انجام شده در کارگروه ماده ۱۲، افزایش سهمیه به میزان ۱۰۰ میلیون دلار به تصویب رسید.
وی اظهار کرد: تجارت کولبری و پیله وری در مناطق شمالی و جنوبی استان طی سال های اخیر توسعه یافته و ظرفیت های مرزی آذربایجان غربی در گسترش مبادلات تجاری و تأمین کالاهای اساسی و ضروری مردم نقش مهمی ایفا کرده است.
خیرخواه با اشاره به روند افزایش سهمیه و ارزش واردات این بخش گفت: سهمیه پیله وری استان در سال ۱۴۰۲، ۱۲۵ میلیون دلار بود و ارزش واردات از این محل ۲۲ میلیون دلار گزارش شد؛ در حالی که سهمیه در سال ۱۴۰۵ به ۱۸۰ میلیون دلار و ارزش واردات در هفت ماهه سال جاری به ۱۰۵ میلیون دلار رسیده است.
به گفته وی، تخصیص سهمیه جدید ۱۰۰ میلیون دلاری می تواند زمینه افزایش فعالیت های تجاری مرزنشینان و بهره برداری بیشتر از ظرفیت های اقتصادی مناطق مرزی را فراهم کند.
افزایش واردات مرزی و نقش آن در تأمین نیاز بازار
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی همچنین از افزایش ارزش واردات در چارچوب قانون جدید تجارت مرزی خبر داد و گفت: ارزش واردات از مسیر کولبری از ۱۴ میلیون دلار در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۳۰۰ میلیون دلار در هشت ماهه سال جاری رسیده است.
خیرخواه افزود: با اجرای قانون جدید، شیوه مبادلات مرزی به سمت تجارت رسمی و نوین حرکت کرده و حمل کالا از شکل سنتی به استفاده از ظرفیت های حمل ونقل قانونی، از جمله حمل کامیونی و دریایی، تغییر یافته است.
وی گفت: امسال ۱۹۲ هزار تن کالا به ارزش بیش از ۳۰۰ میلیون دلار از این مسیر وارد کشور شده است.
این آمار، بر اساس اظهارات مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان، بیانگر گسترش مبادلات در این بخش است؛ هرچند ارزیابی دقیق عملکرد تجارت مرزی مستلزم تفکیک آمار دوره های زمانی، شیوه های تجاری و سهم هر یک از رویه های وارداتی است.
تعهدات ارزی؛ مانعی در مسیر فعالیت مرزنشینان
یکی از مسائل مطرح شده از سوی مسئولان اقتصادی استان، تعهدات ارزی فعالان تجارت مرزی است؛ موضوعی که به گفته مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی، بخشی از پیله وران و شرکت های تعاونی مرزنشینان را با مشکل مواجه کرده است.
خیرخواه در این باره گفت: در شرایطی که برای صادرات این بخش سقف مشخصی تعیین نشده، واردات با محدودیت هایی روبه رو است و همین مسئله موجب انباشت تعهدات ارزی برای برخی فعالان شده است.
وی افزود: یک هزار و ۶۳۹ نفر از فعالان این حوزه با مشکل تعهدات ارزی مواجه هستند و پیشنهاد شده است امکان واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه مورد نیاز کارخانه ها و ماشین آلات واحدهای تولیدی به ارزش ۱۵ تا ۲۰ میلیون دلار در مقابل مازاد صادرات فراهم شود.
به گفته وی، اجرای این پیشنهاد می تواند ضمن کمک به تأمین نیازهای داخلی و پشتیبانی از فعالیت واحدهای تولیدی، زمینه رفع بخشی از تعهدات ارزی پیله وران و تعاونی های مرزنشینان را فراهم کند.
خیرخواه اضافه کرد: رفع این مانع، در کنار تعیین سازوکارهای روشن برای بازگشت ارز و تأمین نیازهای وارداتی، می تواند به استمرار فعالیت اقتصادی مرزنشینان و افزایش قابلیت برنامه ریزی فعالان این بخش کمک کند.
پلدشت در صدر شمار پیله وران استان
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی درباره پراکندگی فعالیت پیله وران در سطح استان گفت: از مجموع سه هزار و ۳۱۸ پیله ور فعال، یک هزار و ۸۰۰ نفر در شهرستان پلدشت فعالیت می کنند و این شهرستان از نظر شمار پیله وران در رتبه نخست استان قرار دارد.
خیرخواه افزود: شهرستان های چالدران و سلماس به ترتیب در رتبه های دوم و سوم قرار دارند و ماکو و خوی نیز از دیگر مناطق دارای فعالیت پیله وری هستند.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان غربی خاطرنشان کرد: تمرکز بخش قابل توجهی از فعالان این حوزه در شهرستان های مرزی، ضرورت توسعه خدمات تجاری، حمل ونقل، انبارداری و زیرساخت های پشتیبان را در این مناطق برجسته می کند؛ زیرساخت هایی که توسعه آن ها می تواند به افزایش ارزش افزوده تجارت و تقویت فرصت های اشتغال محلی منجر شود.
وی همچنین از تسهیل فرایند واردات برای ۱۴ شرکت تولیدی با هدف تأمین مواد و کالاهای مورد نیاز بخش تولید خبر داد و گفت: استمرار فعالیت کارخانه ها و پشتیبانی از تولید داخلی از محورهای مورد توجه در مدیریت مبادلات مرزی استان است.
زیرساخت های مرزی؛ حلقه اتصال تجارت، تولید و اشتغال
به گزارش ایرنا توسعه تجارت مرزی آذربایجان غربی علاوه بر افزایش سهمیه های وارداتی و صادراتی، به مجموعه ای از زیرساخت ها و سیاست های مکمل نیاز دارد. توسعه پایانه های حمل ونقل، بهبود دسترسی ریلی و جاده ای، افزایش ظرفیت انبارداری، تسریع تشریفات گمرکی و رفع موانع ارزی فعالان اقتصادی از جمله اقداماتی است که می تواند بهره وری تجارت استان را افزایش دهد.
در کنار این موارد، پیوند دادن تجارت مرزی با ظرفیت های کشاورزی، صنایع تبدیلی، صنایع معدنی و واحدهای تولیدی، امکان افزایش ارزش افزوده فعالیت های اقتصادی را فراهم می کند.
چنین رویکردی می تواند به جای اتکای صرف به جابه جایی کالا، زمینه گسترش خدمات لجستیکی، ایجاد مشاغل پایدار و تقویت اقتصاد شهرستان های مرزی را فراهم سازد.
بر این اساس، افزایش سهمیه ۱۰۰ میلیون دلاری تجارت مرزی و رشد شمار پیله وران فعال آذربایجان غربی و تکمیل زیرساخت های لجستیکی، این منطقه می تواند به فرصتی برای توسعه تجارت رسمی و حمایت از تولید تبدیل شود.
تحقق هدف تبدیل آذربایجان غربی به هاب لجستیکی کشور نیز به هماهنگی میان دستگاه های اجرایی، تسهیل فعالیت بخش خصوصی و تدوین برنامه ای منسجم برای اتصال مرزها به مراکز تولید و بازارهای مصرف نیاز دارد.
