◄ روایت فایننشال تایمز از انزوای تجاری امارات/ کانتینر ۱۰ هزار دلاری و تاخیرهای ۶۰ روزه

روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی تحلیلی به بررسی تبعات سنگین تداوم انسداد تنگه هرمز و تشدید بحران در باب المندب پرداخته است؛ بحرانی که با جهش ۸ برابری هزینه های حمل کانتینری به ۱۰ هزار دلار، دو برابر شدن زمان ترانزیت به ۶۰ روز و سقوط ۹۴ درصدی تردد کشتی ها، تجارت کانتینری خلیج فارس را زمین گیر کرده و دبی و بنادر کلیدی امارات را در یک بن بست کم سابقه قرار داده است.

 روایت فایننشال تایمز از انزوای تجاری امارات: کانتینر ۱۰ هزار دلاری و تاخیرهای ۶۰ روزه

به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، نزدیک به هفت ماه پس از آغاز درگیری های نظامی در منطقه و مسدود شدن تنگه هرمز، زنجیره تأمین در خلیج فارس با یک چالش ساختاری مواجه شده است. روایتی از یک تاجر فعال در دبی نشان می دهد هزینه انتقال یک کانتینر ۴۰ فوتی از چین به امارات از ۱,۲۵۰ دلار به ۱۰ هزار دلار جهش یافته و نرخ بیمه دریایی نیز از ۱۲۰ دلار به هزار دلار به ازای هر کانتینر رسیده است؛ افزایشی که زمان سیر کالاها را نیز به ۶۰ روز (دو برابر زمان معمول) رسانده است.

۱. سقوط ۹۴ درصدی تردد کانتینری در خلیج فارس

داده های مؤسسه تحلیل دریایی «زنتا» ابعاد دقیق تری از این بن بست را برملا می سازد:

• کاهش شدید تردد: از اول مارس تا هفتم سپتامبر سال جاری، تنها ۲۴۰ فروند کشتی کانتینری از خلیج فارس عبور کرده اند؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۴,۱۹۸ فروند بود ( افزایش افت به ۹۴ درصد ).
• تعطیلی خطوط پروازی و دریایی: از مجموع ۹۹ سرویس حمل کانتینری که ۱۰ درصد ناوگان جهانی را تشکیل می دادند، اکنون تنها ۱۱ سرویس فعال است که ۱۰ مورد آن بومی خلیج فارس و یک مورد خط اختصاصی ایران و چین است.
• افت صادرات مواد خام: بر اساس آمار پلتفرم «کلپر»، عبور سنگ آهک به صفر رسیده و حجم گوگرد، کود نیتروژنی و ذرت عبوری از هرمز نیز تا ۸۰ درصد کاهش یافته است.

۲. تناقض در راهبرد آمریکا؛ تمرکز بر نفت و رهاسازی کالا

اگرچه دونالد ترامپ ادعای پاکسازی مین ها و کنترل آبراه هرمز را مطرح می کند و ناوگان آمریکایی روی اسکورت نفتکش ها تمرکز دارند، اما بخش کشتیرانی تجاری و فله غیرنفتی عملاً رها شده است.

علت اصلی این مسئله، عدم توجیه اقتصادی ریسک عبور برای کشتی های فله بر است؛ درآمد روزانه یک ابرنفتکش در این شرایط به ۱ میلیون دلار می رسد، در حالی که درآمد کشتی های حمل بار غیرنفتی تنها ده ها هزار دلار است و پذیرش خطر عبور را برای آنان غیرممکن می سازد.

۳. فلج شدن بندر جبل علی و ناتوانی بنادر جایگزین

بندر «جبل علی» دبی با ۲۷ اسکله و ۱۲۰ جرثقیل که روزانه ۴۰ هزار کانتینر جابه جا می کرد، با بسته شدن هرمز از شبکه بین المللی جدا شده است. اکنون امارات ناچار شده به بندر کوچک تر «خورفکان» (با ۶ اسکله و ۱۸ جرثقیل) متوسل شود که باعث تراکم شدید و رها شدن کانتینرها در بنادر واسط مانند موندرا (هند) و کلمبو (سریلانکا) شده است. امارات قصد دارد دو پایانه جدید در فجیره بسازد، اما ساخت آن ها دست کم دو سال زمان می برد.

۴. «پل های زمینی و هوایی»؛ راهکار پرهزینه و کم ظرفیت

شرکت های بزرگ کشتیرانی مانند مرسک و هاپاگ-لوید برای رساندن کالا به کشورهایی مثل قطر، مسیر «تخلیه در جده، حمل زمینی به دمام و ارسال مجدد با کشتی» را پیش گرفته اند که ۷ تا ۱۰ روز زمان اضافی و ۵۰ میلیون دلار هزینه هفتگی روی دست آن ها می گذارد.

کارشناسان با ارائه محاسبات ریاضی، عدم امکان جایگزینی حمل ونقل دریایی را این گونه تشریح می کنند:

• حمل زمینی: برای جابجایی بار یک کشتی ۲۰ هزار کانتینری، به ۱۰ هزار کامیون نیاز است.
• حمل هوایی: برای جایگزینی همان کشتی، باید ۴ هزار پرواز با بوئینگ ۷۷۷ انجام شود.

۵. فشار تورمی و کاهش ذخایر در کشورهای عربی

این اختلال شدید، تبعات خود را در قفسه فروشگاه ها و بودجه دولت های خلیج فارس نشان داده است. قیمت برخی مواد غذایی مانند برنج تا ۳ برابر افزایش یافته و هزینه های حمایتی دولتی فشار سنگینی بر بودجه عربستان، قطر، کویت و بحرین وارد کرده است؛ روندی که به گفته تحلیلگران اکونومیکس، در بلندمدت نه برای کشورهای منطقه و نه برای آمریکا قابل تحمل نخواهد بود.