◄ ساخت تونل ۱۸ کیلومتری زیر دریا با روش غوطه ورسازی قطعات پیش ساخته
تونل فمارن بلت (Fehmarnbelt) یکی از بزرگ ترین پروژه های زیرساختی اروپا است که با هدف ایجاد ارتباط مستقیم میان دانمارک و آلمان در حال ساخت است. این تونل به طول حدود ۱۸ کیلومتر، جزیره لولاند دانمارک را به جزیره فمارن آلمان متصل می کند و پس از تکمیل، طولانی ترین تونل غوطه ور جهان خواهد بود.
تونل فمارن بلت (Fehmarnbelt) یکی از بزرگ ترین پروژه های زیرساختی اروپا است که با هدف ایجاد ارتباط مستقیم میان دانمارک و آلمان در حال ساخت است. این تونل به طول حدود ۱۸ کیلومتر، جزیره لولاند دانمارک را به جزیره فمارن آلمان متصل می کند و پس از تکمیل، طولانی ترین تونل غوطه ور جهان خواهد بود. این مسیر شامل چهار خط بزرگراهی، دو خط ریلی برقی و بخش های فنی و خدماتی است و نقش مهمی در تقویت ارتباط حمل ونقلی اسکاندیناوی با اروپای مرکزی خواهد داشت.

روش متفاوت ساخت تونل
در ساخت تونل فمارن بلت، مهندسان به جای حفاری مستقیم در بستر دریا، از روش غوطه ورسازی قطعات پیش ساخته استفاده کرده اند. در این روش، قطعات بزرگ بتنی در کارخانه ای در خشکی ساخته می شوند و پس از آماده سازی، با کمک شناورها و یدک کش ها به محل پروژه انتقال می یابند. سپس هر قطعه با کنترل دقیق موقعیت و شناوری، در ترانشه ای که از قبل در بستر دریا حفر شده است، قرار می گیرد و به قطعات قبلی متصل می شود.
هر قطعه استاندارد تونل حدود ۲۱۷ متر طول و بیش از ۷۳ هزار و ۵۰۰ تن وزن دارد. در مجموع، تونل از ۷۹ قطعه استاندارد و ۱۰ قطعه ویژه تشکیل می شود. قطعات ویژه دارای فضای زیرین برای استقرار تجهیزات و تاسیسات فنی تونل هستند.
در اوت ۲۰۲۶، سومین قطعه استاندارد تونل نیز با موفقیت در بستر دریا نصب و به بخش قبلی متصل شد. این قطعه پس از انتقال از کارخانه با کمک پنج یدک کش به محل نصب رسید و عملیات غوطه ورسازی و اتصال آن با دقت بالا انجام شد.
چالش های اجرایی پروژه
از مهم ترین چالش های اجرای این پروژه می توان به کنترل شناوری قطعات بسیار سنگین، انتقال و موقعیت یابی دقیق آنها، آب بندی محل اتصال قطعات و تثبیت سازه در بستر دریا اشاره کرد. پس از نصب هر قطعه نیز فضای اطراف آن با سنگ و شن پوشانده می شود تا سازه در محل خود تثبیت شود.

درس های اجرایی پروژه
۱. مقایسه روش های حفاری و غوطه ورسازی باید از مرحله مطالعات امکان سنجی و با توجه به شرایط زمین شناسی، عمق آب و هزینه های اجرایی انجام شود.
۲. طراحی قطعات پیش ساخته باید هم زمان الزامات تولید، حمل ونقل دریایی، شناوری و نصب در بستر دریا را در نظر بگیرد.
۳. کنترل کیفیت اتصالات و اطمینان از آب بندی آنها از مراحل حساس اجرای تونل های غوطه ور است.
۴. برنامه زمان بندی اجرای پروژه باید با توجه به شرایط دریا، وضعیت آب وهوا و پنجره های زمانی مناسب برای عملیات دریایی تنظیم شود.
پروژه فمارن بلت نمونه ای از به کارگیری ساخت قطعات عظیم در محیط کنترل شده کارخانه و انتقال بخش مهمی از عملیات پیچیده و پرریسک دریایی به خشکی است؛ رویکردی که امکان کنترل بهتر کیفیت ساخت و مدیریت مراحل نصب را فراهم می کند.