◄ هشدار درباره شخم زدن غیرکارشناسی سواحل و لزوم احداث مگابندر یک‌میلیارد تنی
دستیار رئیس‌جمهور در پیگیری پیشرفت و توسعه دریامحور با بیان اینکه سواحل مکران و دریای عمان دو گنج پنهان راهبردی کشور برای جهش اقتصادی و پیوند با بازارهای جهانی به شمار می‌روند، تأکید کرد: توسعه مکران اقدامی «تک‌مرحله‌ای و بی‌بازگشت» است و نباید با تصمیمات شتاب‌زده، جانمایی صنایع آلاینده یا شخم زدن نادرست، ظرفیت‌های زیست‌محیطی و طبیعی این منطقه نابود شود.
علی عبدالعلی زاده همچنین از لزوم تدوین یک کلان راهبرد فرادستگاهی ۳۰ تا ۴۰ ساله برای مهار انحراف در برنامه های پنج ساله و مجوز صریح رهبر معظم انقلاب برای جذب برترین مشاوران برجسته بین المللی در طراحی این ابرپروژه خبر داد.
به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، علی عبدالعلی زاده، دستیار رئیس جمهور در امور توسعه دریامحور، در نشستی تخصصی با تبیین تمایزهای بنیادین «برنامه جامع توسعه دریامحور» با برنامه های مرسوم بودجه ای و میان مدت، اظهار داشت: «برخی عزیزان برنامه جامع را با برنامه های پنج ساله یا برنامه های اجرایی اشتباه می گیرند و می پرسند چرا در این برنامه ردیف بودجه و اعداد و ارقام نیامده است؟ این یک برنامه پنج ساله یا جدول هفتگی درسی نیست؛ برنامه جامع ریل گذاری کلانی است که معین می کند چه ساختارهایی در دستگاه های اجرایی باید اصلاح شود، کدام نهادها باید وارد عرصه دریا شوند و مأموریت ها چگونه بازتعریف گردند. حتی اگر مصوبه این برنامه جامع با قوانین جاری برخی دستگاه ها تعارضی داشته باشد، دولت متعهد می شود لوایح اصلاح قوانین مربوطه را به مجلس ارسال کند تا مسیر تحول دریامحور باز شود.»
گره گشایی از معمای توسعه نیافتگی ۸۰ ساله با «خط کش راهبردی»
به گزارش خبرنگار تین نیوز، عبد العلی زاده با نگاهی آسیب شناسانه به پیشینه برنامه ریزی توسعه در کشور خاطرنشان کرد: «از سال ۱۳۲۷ که نخستین برنامه عمرانی هفت ساله تدوین شد، تاکنون نزدیک به ۸۰ سال گذشته و ۱۲ برنامه ۵ ساله و ۷ ساله تصویب و اجرا شده است؛ اما کشورهایی نظیر سنگاپور و مالزی در عرض دو تا سه دهه جهش های بنیادین را ثبت کردند. علت آن است که در ایران نگرش دولت ها نسبت به آینده به سرعت تغییر می کند و برنامه هر دولت نقض کننده مسیر برنامه پیشین می شود؛ کمااینکه در چشم انداز ۲۰ ساله اگر سالانه میانگین رشد اقتصادی ۵ درصدی حفظ می شد، امروز شاگرد اول منطقه و در میان اقتصادهای بزرگ دنیا بودیم، اما آن سند عاقلانه کنار گذاشته شد. امروز نیازمند یک "خط کش راهبردی ملی" هستیم که فراتر از عمر دولت ها قرار گیرد و اجازه ندهد برنامه های پنج ساله از مدار کلان توسعه منحرف شوند. این خط کش باید مشخصاً از دل سیاست های اقتصاد مقاومتی و توسعه دریامحور استخراج شود.»
مزیت ژئوپلیتیک دریای عمان
دستیار رئیس جمهور با اشاره به تعبیر رهبر معظم انقلاب از دریای عمان و سواحل مکران به عنوان «گنج پنهان»، افزود: «بیش از دو سال است که به دنبال کشف و رمزگشایی از همین گنج پنهان هستیم. مزیت جغرافیایی ما بالاتر از مزیت منابع نفتی و معدنی است. دریای عمان دروازه اتصال مستقیم ایران به آب های آزاد است که ما را از بن بست های منطقه ای عبور داده و به ۱۶۵ کشور متصل می کند؛ گویی با تمامی قاره ها در یک حوضچه ارتباطی مشترک نشسته ایم. این دریا تنها یک پهنه آبی نیست، بلکه کانون کارآفرینی، زیرساخت پایداری امنیت غذایی، پایگاه دیپلماسی دریایی و بستر شکوفایی امید و نشاط اجتماعی نسل جوان است.»
هشدار نسبت به شخم زدن غیرقابل جبران مکران
وی در ادامه با هشدار شدید نسبت به رفتارهای هیجانی و استقرار نامناسب صنایع سنگین در این نوار ساحلی تصریح کرد: «مکران اقیانوس نیست که سازه ای بگذاریم و پس از اتمام پروژه آن را برچینیم؛ سواحل مکران را فقط یک بار می توان شخم زد و اگر خطایی رخ دهد، به هیچ وجه قابل اصلاح نخواهد بود. اگر تمام این نوار بکر را به شهرک های پتروشیمی یا صنایع فولادی ناهمگون تبدیل کنیم، بعدها هرگز امکان پاکسازی و احیای آن وجود ندارد. توسعه باید پایدار و همگام با محیط زیست باشد؛ متأسفانه در برخی طرح های مشاوران داخلی، پهنه بی نظیر "کوه های مریخی" را برای ساخت منطقه صنعتی پیشنهاد کرده بودند که بلافاصله جلوی آن را گرفتیم. مساحت مکران ده ها هزار کیلومتر مربع است؛ چرا باید جاذبه های اکوتوریسمی کم نظیر مثل کوه های مریخی و گل فشان ها تخریب شوند؟ دستور داده ام تمام این میراث های طبیعی ثبت و حفاظت شوند و هرگونه توسعه شهری و گردشگری با فاصله منطقی از این پدیده ها شکل گیرد.»
هدف گذاری مگابندر ۱ میلیارد تنی در آستانه اقیانوس
عبدالعلی زاده در تشریح ظرفیت لجستیکی منطقه، افق مکران را ورای نیازمندی های داخلی ایران دانست و بیان کرد: «مکران صرفاً برای مصرف داخل نیست. این منطقه مطمئن ترین و مقرون به صرفه ترین مسیر ترانزیتی برای کشورهای آسیای میانه و حتی روسیه به سمت شرق آسیا و آفریقاست.
مشاوران بین المللی نیز صراحتاً تأکید کرده اند که مکران نیازمند دو مگابندر نسل چهارم است؛ نخست، بندری تخصصی در حوزه انرژی با ظرفیت سالانه ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تن (در حالی که کل ظرفیت فعلی بنادر کشور به ۳۰۰ میلیون تن هم نمی رسد)، و دوم، یک مگابندر تمام کانتینری با ظرفیت اعجاب انگیز یک میلیارد تن در سال در آستانه ورودی اقیانوس هند. احداث چنین بندری، ایران را وارد جمع ۱۰ کشور دارنده بنادر میلیارد تنی دنیا خواهد کرد.»
اخذ مجوز صریح برای استفاده از برجسته ترین مشاوران بین المللی
دستیار ویژه رئیس جمهور با اشاره به طرح موضوع با مقامات عالی رتبه نظام گفت: «وقتی طرح های اولیه و محدودیت های فنی را با رئیس جمهور محترم در میان گذاشتم و مسأله استفاده از شرکت های مشاور تراز اول خارجی مطرح شد، ایشان موضوع را به استحضار رهبر معظم انقلاب رساندند و آقا فرمودند: "چرا از مشاور خارجی استفاده نکنید؟ حتی اگر بهترین مشاور آمریکایی هم بود بیاورید؛ مکران باید در عالی ترین سطح دانش روز دنیا مطالعه و طراحی شود." ما تعصب کور نداریم و برای خلق این دارایی ملی از نخبگان و شرکت های برتر جهان که نگاه علمی و آزاد دارند بهره خواهیم گرفت.»مطالعات زمین شناسی، توانمندسازی مردم بومی و احیای صنایع دریایی
عبدالعلی زاده همچنین بر رفع فقر اطلاعاتی در منطقه و ارتقای سرمایه اجتماعی ساکنان بومی تأکید کرد و یادآور شد: «هم اکنون سازمان زمین شناسی مطالعات عمقی پهنه مکران را در دستور کار دارد تا بدانیم روی چه بستری گام برمی داریم. از سوی دیگر، توسعه بدون مشارکت جامعه محلی بی معناست؛ با راه اندازی هنرستان ها و مراکز آموزش فنی وحرفه ای درصددیم جوانان بومی مکران را برای برعهده گرفتن مسئولیت های توسعه ای منطقه تربیت کنیم تا آنان افسران این جهش اقتصادی باشند.»
وی در پایان با اشاره به موفقیت های به دست آمده در حوزه شیلات و تعمیرات شناورهای عظیم الجثه افزود: «با برنامه ریزی صورت گرفته، آمار تولیدات شیلاتی جهش چشمگیری داشته و در بخش صنایع دریایی نیز پیش از حوادث اخیر، طلسم واگذاری کارهای بزرگ به مجموعه "ایزوایکو" شکسته شد و دو فروند سوپرتانکر غول پیکر VLCC زودتر از موعد مقرر بازسازی و تحویل شد. امیدوارم با پایان تردیدها و پاسخ علمی به ماهیت گنج پنهان مکران و دریای عمان، مکران را به قلب تپنده اقتصاد ایران و محور پایداری ملی بدل سازیم.»
