◄ نیم قرن از تهران تا امام؛ روایت ناگفته های بزرگ ترین ابرپروژه هوایی ایران
تاریخ احداث فرودگاه امام خمینی (ره) از سال ۱۳۴۶ تا بهره برداری، نزدیک به چهار دهه طول کشید. تین نیوز در قالب تاریخ شفاهی سازمان هواپیمایی، روایت این ابرپروژه را از زبان علیرضا منظری، کارشناس ارشد هوایی که شاهد عینی فراز و نشیب های آن بوده، منتشر می کند.
فرودگاه امام خمینی (ره) داستانی دارد که کمتر کسی تمام آن را می داند. از نخستین مطالعات در سال ۱۳۴۶ تا بهره برداری از مرحله اول، نزدیک به چهار دهه گذشت؛ چهار دهه ای پر از تغییر مدیران، چرخش سیاست ها، وقفه های طولانی و تصمیم هایی که گاه پروژه را پیش برد و گاه سال ها به عقب انداخت. تین نیوز در قالب تاریخ شفاهی سازمان هواپیمایی کشوری، بخش هایی از این روایت نانوشته را از زبان کسانی که شاهد عینی این فراز و نشیب ها بودند، منتشر می کند.
از مهرآباد تا امام؛ چرا فرودگاه جدید ضروری شد؟
به گزارش تین نیوز، فرودگاه مهرآباد سال ها تنها دروازه هوایی تهران بود؛ اما رشد سریع ترافیک هوایی در دهه ۴۰ و ۵۰ شمسی، محاصره تدریجی آن توسط بافت شهری و محدودیت زمین برای توسعه، دولت را به این نتیجه رساند که پایتخت به فرودگاهی جدید نیاز دارد. آلودگی زیست محیطی، اشتراک باند با ارتش و اشباع ظرفیت در حمل مسافر و بار، از دیگر دلایل این تصمیم بود.
آغاز مطالعات؛ ۱۳۴۶
در سال ۱۳۴۶، سازمان هواپیمایی کشوری از ایکائو (سازمان بین المللی هوانوردی کشوری) درخواست کرد تا گزینه های احداث فرودگاه جدید تهران را بررسی کند. این گزارش، نقطه شروع رسمی یکی از طولانی ترین پروژه های زیرساختی تاریخ ایران بود.
در برنامه عمرانی چهارم (۱۳۴۷ تا ۱۳۵۱)، ساخت فرودگاه جدید تهران به عنوان یکی از اهداف رسمی برنامه تصویب شد. در پی آن، شرکت نورتروپ پیج اولین گزارش بررسی محل های پیشنهادی را تدوین کرد. سازمان برنامه نیز در خرداد ۱۳۴۹ قراردادی با شرکت آمریکایی پیت مارویک میچل منعقد کرد که گزارش نهایی آن با تجزیه و تحلیل فنی و اقتصادی در اسفند ۱۳۵۰ ارائه شد.
نامی که سه بار عوض شد
فرودگاه در طول تاریخ خود سه نام داشته؛ ابتدا فرودگاه تهران، سپس آریامهر، بعد هفتم تیر و در نهایت فرودگاه امام خمینی (ره). این تغییر نام ها خود بازتابی از تحولات سیاسی بزرگی است که پروژه از سر گذرانده است.
روایتی که باید ثبت می شد
علیرضا منظری، کارشناس ارشد حوزه هوایی که سال ها در سازمان هواپیمایی کشوری خدمت کرده، تصمیم گرفته گوشه هایی از این تاریخ را به رشته تحریر درآورد. او تأکید دارد که هدفش تحلیل نیست بلکه ثبت وقایع به ترتیب تاریخی است؛ هرچند در برخی موارد گلایه های رایج فعالان این حوزه را نیز بازگو کرده است. کتاب او منتشر شده است و تین نیوز بخش هایی از آن را پیش از انتشار در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
* این مصاحبه در تیرماه 1397 انجام شده است.
دپارتمان تاریخ شفاهی تین نیوز همچنین آمادگی خود را برای مصاحبه با پیشکسوتان حوزه حمل ونقل هوایی و ثبت روایت های دست اول این صنعت اعلام کرده است.
