◄ دانستنیهای علمی از فنون هوایی
پدرام غدیری- کارشناس هوایی
تیننیوز| یکی از سوالاتی که برای مسافرانی که کنار پنجره هواپیما نشستهاند قبل از برخاستن هواپیما به وجود میآید این است که چرا مهمانداران از آنها میخواهند که Window Shade یا همان کاور پنجره را باز کرده در حالی که نور آفتاب چشم مسافر را اذیت میکند؟
این موضوع در بسیاری از اوقات باعث دلخوری مسافر از مهمانداران میشود، اما دلیلی کاملا منطقی در پس درخواست مهمانداران نهفته است.
هنگامی که مسافر کاور پنجره را به علت نور خورشید پایین میدهد، چشم مسافر به نور کم عادت کرده و مردمک چشم گشاد میشود حال اگر وضعیت از حالت عادی به دلیلی به حالت اضطراری تغییر کند مسافران باید سریعا از هواپیما خارج شوند و در این زمان که مردمک چشم مسافر به نور کم عادت دارد هنگامی که وی جلوی درب خروج قرار میگیرد نور خورشید مانع دیدن واضح مسافر شده و باعث میشود که شخص کمی مکس کرده تا مردمک چشم مجددا تغییر حالت دهد و شروع به کوچک شدن نماید که این موضوع باعث اختلال در روند Evacuation تخلیه شده و میتواند بسیار خطرناک و منجرب از دست رفتن جان عدهای شود.
از آنجایی که بیشترین حوادث هوایی در زمان نشستن و برخاستن هواپیما صورت میدهد و احتمال وقوع وضعیت اضطراری در این زمانها بیشتر است لذا مهمانداران از مسافران میخواهند که کاور پنجره باز باشد تا چشم مسافر به نور بیرون عادت داشته باشد تا در زمان اضطراری روند تخلیه کند نشود.
همین موضوع در شب نیز صدق میکند، مهمانداران در هنگام برخاستن و نشستن هواپیما در شب نور داخل کابین را کم میکنند تا مجددا چشم مسافر به نور کم عادت داشته باشد و همان اتفاقات که ذکر شد رخ میدهد.
همچنین یکىدیگر از دلایل این خواسته مهمانداران این است که هم مسافران و هم خود آنها به بیرون از هواپیما دید داشته باشند تا در صورت بروز خطر مانند نشت سوخت، جرقه، دود و یا آتش، مسافران یا مهمانداران به موقع مطلع شده و به خلبانها گزارش دهند. و اینکه اگر مجبور به تخلیه اضطرارى مسافران شدند، با اشراف به بیرون هواپیما، برنامهریزى درستى جهت استفاده صحیح از زمان داشته باشند و بدانند کدام دربهاى اضطرارى، جهت تخلیه مسافران امنتر است.
لازم است در رابطه با این موضوع بدانید؛ در مرکز عنبیه روزنه گرد سیاهی به نام مردمک قرار دارد. مردمک چشم مقدار نوری را که وارد چشم میشود تنظیم می کند. دو ماهیچهای که در عنبیه قرار دارند به طور خودکار اندازه مردمک را نسبت به نور تنظیم میکنند. در نور کم، ماهیچهی گشادکننده اندازه مردمک را بزرگ میکند تا نور بیشتری وارد چشم شود و در روشنایی زیاد ماهیچه تنگکننده اندازه آن را کوچکتر میکند تا مانع ورود نور زیاد به چشم شود. زمانی که چشم از فاصله نزدیک به یک شی نگاه میکند اندازه مردمک کوچکتر میشود تا تصویر دقیقی از آن بر روی شبکیه متمرکز گردد.