پایان عصر اتومبیلهای با راننده از راه میرسد
تین نیوز | پروفسور «آندری راکوتو نیراینی» نگران است. این استاد دانشگاه فناوری کویینزلند استرالیا با گرایش تخصص در سیستمهای حملونقل هوشمند و عوامل انسانی اعتقاد راسخ دارد که در آینده نزدیک یک شبکه بزرگ از راهها و معابر که انباشته از اتومبیلهای خودران و بدون راننده باشند به مراتب بهتر و ایمنتر از اوضاع کنونی است، که در بیشتر جادهها و خیابانها گرفتار ترافیکهای سنگین با محوریت و تحت مدیریت انسان(هوشمند) هستیم. او به تحقق تصویری که برای چند سال آینده در ذهن داشت و در جملات بالا اشارهوار درباره آن توضیح داد، یقین کامل دارد با
این همه، نگرانی این استاد دانشگاه به قوت خود باقی است. نگرانی و تشویش آندری، چگونگی پیمودن دورهگذار حدفاصل وضعیت امروز و آیندهای است که تصویرگذرایی از آن ارائه کرد.
راکوتو نیراینی میگوید: ما میدانیم که در بیش از ۹۰درصد موارد، خطاهای انسانی عامل اصلی بروز سوانح و تصادفات رانندگی (و تلفات انسانی ناشی از این حوادث) است. به همین دلیل از نظر تئوری اگر به استفاده از اتومبیلهای خودران روی بیاوریم و عامل «راننده» را از چرخهای که منجر به حرکت و تردد خودروها میشود حذف کنیم، این امر به معنی کاهش تعداد سوانح رانندگی خواهد بود.
او اضافه میکند: این موضوع در عمل چندان ساده نیست اما هنگامی که میگوییم راننده از چرخه به حرکت درآمدن خودروها حذف میشود به این معنی است که کل ناوگان خودروهای در حال تردد در جادهها و معابر، حرکت جبری داشته و هیچ خطایی در آن وجود نخواهد داشت.
آندری از چگونگی ارتباط مردم با خودروها و مقوله «رانندگی» بهخوبی آگاه است. او در استرالیا زندگی میکند، سرزمینی که دارای فرهنگ رانندگی با ویژگیهایی قدرتمند است. استرالیا یکی از بالاترین نرخهای مالکیت شخصی خودروها در جهان را دارد و فرهنگ بومی و داخلی رانندگی در این کشور در هر زمینهای آشکار و عیان است، از هواداران مشتاقی که اتومبیلهای کلاسیک قدیمی را در گاراژهایشان سرهمبندی میکنند تا صدها هزار طرفدار شگفتزدهای که غرق تماشای جسارتها و دلاوریهای رانندگان در گراندپری ملبورن در تعطیلات پایان هفته گذشته شده بودند.
و هنوز در شرایطی که جشن و سرورهای اکتان بالا (نام دیگر بنزین سوپر، بنزین اکتان بالاست) در شهر ملبورن تبدیل به میعادگاهی برای «آدمیزاد رانندگان» شده بود تا هر چه درباره خودرو میخواستند را آنجا بیابند، در تعطیلات آخر هفته گذشته همه مردم شاهد یک رویداد آزمایشی در «بریزبن» بودند که چشماندازی از آینده را به نمایش گذاشته بود، دورنمایی که در آن استرالیاییهایی را میبینیم که درون اتومبیل نشسته، دستگیره فرمان خودرو را رها کرده و به اتومبیل اجازه میدهند خودش کنترل حرکت را در دست گرفته و رانندگی کند.
فستیوال جهانی علوم که هفته قبل در بریزبن برگزار شد در یکی از بخشهای خود شامل یک برنامه میزگرد گفتوگو و مناظره با موضوع «تصمیمگیری روبات» بود و در کنار آن متخصصان حوزه آیتی از دانشگاه فناوری کویینزلند در یک فضای نمایشگاهی دیگر یک سیستم روباتیک تعاملی را نصب و راهاندازی کرده بودند که موردبازدید و استفاده عموم قرار گرفتند بود و هر بازدیدکننده علاقهمند میتوانست با ۶ روبات متحرک که با استفاده از دانش «هایتک» ساخته و راهاندازی شده بودند ارتباط تعاملی برقرار کند.
جاناتان رابرتز، پرفسور در علوم روباتیک و از همکاران راکوتو نیراینی در QUT (دانشگاه فناوری کویینزلند) میگوید: سادهترین اقدامی که از جنبه فناوریکی میتوان در خلال دوره انتقال وگذار (از دوره خودروهای با راننده به دوره اتومبیلهای خودران و بدون راننده) انجام داد، اقدامی است که دولت میتواند انجام دهد و آن تعیین یک مهلت زمانی (برای مثال) ۵ ساله است برای آنکه اتومبیلهای در حال تردد در معابر و خیابانهای استرالیا به صورت الزامی تبدیل به اتومبیلهایی خودران و خودکار شوند اما در حال حاضر و براساس شواهد فعلی، وضعیت این دورهگذار بیشتر شبیه یک
فرآیند طولانی چندین دههای به نظر میرسد که در طول آن اتومبیلهای خودران در جادهها و خیابانها با اتومبیلهای دارای راننده انسان شریک و سهیم خواهند شد.
آن سناریو باعث میشد امر توسعه نسلهای اولیه اتومبیلهای خودران بسیار دشوارتر شود و این در حالی است که فرآیند تولید نرمافزارهای هدایت خودروها، خود به اندازه کافی پیچیده است زیرا باید بتواند رفتارهای انسانی غیرقابل پیشبینی را محاسبه کرده و در مقابل آنها واکنش صحیح را به خودروی خودران ابلاغ کند.
پروفسور رابرتز میگوید: میزان علاقهمندی مردم به رویدادهایی که در جشنواره جهانی علوم برگزار شد به اندازهای زیاد بود که اعتقاد من را درباره وجود حجم بالای تقاضا برای اتومبیلهای خودران و افزایش قطعی و مستمر این تقاضاها از سوی مردم در صورت الزامی شدن استفاده از این خودروها بیش از پیش تقویت کرد.
وی اضافه میکند: جشنواره جهانی علوم که در شهر بریزبن برگزار شد نشان داد که بسیاری از مردم خواهان این فناوریها هستند چرا که بیتردید موجب هرچه بالاتر رفتن میزان آسایش و رفاه عمومی خواهد شد و بههمین علت، حتی در حال حاضر نیز میتوان کشش و علاقهمندی بزرگ و روزافزونی را در سطح جامعه و در میان مردم مشاهده کرد.
اما توجه به این موضوع مهم بسیار ضروری است که هرچند آحاد مردم موافق و خواهان آسایش ناشی از بکارگیری اتومبیلهای خودران هستند اما در عین حال آنها آزادی و اختیار عمل را نیز برای خود میخواهند و از آن صرفنظر نخواهند کرد.
تمام مردم خواهان آنند
آنچه طی شدن این دورهگذار (از عصر خودروهای رایج فعلی به دوران خودرانها) را به مراتب دشوارتر میکند ـ حتی در سرزمینی با فرهنگ قوی در رانندگی مانند استرالیا ـ درک و آگاهی از این واقعیت است که بسیاری از محسنات و فواید پیشنهادی مربوط به تغییر وضعیت از شکل کنونی به عصر اتومبیلهای هوشمند و خودران تنها هنگامی بهطور کامل تحقق یافته و واقعیت پیدا خواهد کرد که رانندگان خودروها نهتنها از پشت فرمان اتومبیلشان کنار بروند بلکه حتی سوئیچ آن را هم (به خود اتومبیل) واگذار کرده و تفویض اختیار کامل به خودروی خود را پذیرفته و انجام دهند.
هنگامی که وسیله نقلیه هوشمند توانست بدون حضور راننده به حرکت درآمده و در خیابانها تردد کند، قادر خواهد بود سرنشینان خود را در مقصد پیاده کرده و به انجام خواستههای سایر مسافران که در برنامه روزانهاش قرار دارد بپردازد به جای آنکه در جستوجوی یک فضای مناسب و کافی برای توقف خود، پارکینگهای شهری را زیر و رو کند.
البته پیشبینی پروفسور رابرتز درباره اتومبیلهای خودران این است که شرکتهای عرضهکننده خودران ترجیح خواهند داد اتومبیلهایشان بیشتر به صورت سرویسهای تاکسی و مسافربر وارد چرخه حملونقل شود تا اینکه بهطور مستقیم به رانندگان فروخته شود.
صرفنظر از اینکه خودرانها با این ترتیب و چیدمان و به عنوان یک هنجار اجتماعی وارد چرخه حملونقل شهری و بینشهری میشوند به احتمال بسیار زیاد چگونگی آغاز حرکت و اقدام به تردد اتومبیلهای خودران در مسیرهای قابل تردد است که از اهمیت به مراتب بیشتری در دوره فراگیر شدن آنها برخوردار خواهد بود.
رابرتز معتقد است دولتها به احتمال فراوان پس از رواج خودرانها، رانندگان را از راندن خودروها منع کرده یا حداقل، آنها را برای ممانعت از رانندگی تحتفشار قرار خواهند داد. او همچنین میگوید که به هر حال در آن دوره نیز همچون امروز افراد زیادی وجود خواهند داشت که به رانندگی عشق میورزند و به هیچوجه از راندن خودروها صرفنظر نخواهند کرد. بر همین مبنا پیشبینی وی این است که ممکن است مسیرها و خیابانهای ویژهای برای رانندگی انسانها درنظر گرفته شده یا حتی احداث شوند.
علاوهبر اینها مسئله مهمی که در جشنواره جهانی علوم توجه پروفسور رابرتز را جلب کرد و به نوعی موجب نگرانی او هم شد، تعدد و طیف گسترده و متفاوت متخصصان و دانشمندانی بود که به موضوع خودرانها و فراگیر شدن آنها توجه و ابراز علاقه کردهاند، کارشناسانی همچون طراحان شهری، طراحان خیابانها و معابر و نظایر آنها.