بانکهای اروپایی معاملات با ایران را تسهیل کنند
تین نیوز | در پی ابراز تردید برخی از بانکهای اروپایی برای برقراری دوباره خطوط ارتباطی پولی و بانکی با ایران که در روزهای اخیر اخبار ضد و نقیضی درباره آن منتشر و شنیده شده است،
مدیران ارشد شرکت هواپیماسازی ایرباس فرانسه از بانکهای اروپایی خواستهاند که دغدغهای برای اعمال جریمههای احتمالی امریکا به خاطر نقض تحریمها علیه ایران نداشته و تعاملات مالی با این کشور را تسهیل کنند. همانطور که در اخبار گوناگون یک ماه اخیر اشاره شده، شرکت ایرباس به تازگی ۱۱۸ هواپیمای جت مسافربری به ایران فروخته است.
با آنکه دوره پساتحریم ایران آغاز و بسیاری از تحریمهای اقتصادی و بانکی این کشور لغو شدهاند اما هنوز ترس تعدادی از بانکها و موسسات مالی اروپا از احتمال جریمه شدن به وسیله امریکا به قوت خود باقی است و بانکهای یادشده از انجام مراودات مالی آزاد با ایران خودداری میکنند.
به همین دلیل بود که یکی از مدیران شرکت ایرباس، سهشنبه گذشته از بانکهای اروپایی به طور جدی درخواست کرد احتیاط و نگرانیها نسبت به تعامل تجاری با ایران را کنار گذاشته و تراکنشهای مالی با این کشور را تسهیل کنند تا صادرات کمپانیهای اروپایی به ایران نیز روانتر شود.
به گزارش رویترز، جریمه ۹ میلیارد دلاری گروه بانکی «بیانپی پاریبا» فرانسه در سال ۲۰۱۴م از سوی امریکا که به اتهام نقض تحریمهای ایران اعمال شد، در حال حاضر سایر بانکهای فرانسوی را نیز همچنان نسبت به تعامل با ایران دچار تردیدهای زیادی کرده و این در حالی است که مراحل اجرایی توافقنامه برجام از مدتی پیش آغاز و بسیاری از تحریمهای بینالمللی علیه ایران لغو شده است.
کمپانی هواپیماسازی ایرباس که کمتر از ۲ ماه قبل و در جریان سفر حسن روحانی رییسجمهوری ایران، به فرانسه قراردادی به ارزش ۲۷ میلیارد دلار را برای فروش هواپیماهای مسافربری اشاره شده با ایران امضا کرد، اما بیمیلی تعدادی از بانکهای اروپایی برای تعامل با ایران، دشواریهای متعددی برای ایران و مشتریانش نظیر ایرباس به وجود آورده است و اکنون مدیران این کمپانی قصد دارند با ترغیب این بانکها و آگاهیبخشی به آنها درباره شرایط پساتحریم، این موانع را از پیشرو بردارند. نایجل تیلور، معاون مدیر فروش و تامین مالی ایرباس، در گفتوگو با رویترز گفت که
دولتهای اروپایی و موسسات تامینکننده اعتبارات صادراتی از لغو تحریمها و برقرار شدن دوباره روابط تجاری با ایران حمایت میکنند و در چنین شرایطی «نمیتوان فهمید که چرا بانکها به ما پشت کردهاند. »
تحریمهای امریکا، منشأ نگرانیها
ماریان بربتلیانی، دبیرکل فدراسیون بانکداران فرانسه که در این مصاحبه رویترز درکنار نایجل تیلور حضور داشت، در واکنش به سخنان این مقام کمپانی ایرباس گفت: «چارچوب قانونی امریکا درباره تحریمها علیه ایران هنوز مبهم است و بانکها برای برقراری ارتباط و تعامل نیاز به شفافیت و امنیت قانونی دارند و این تغییرات مهم هنوز رخ نداده است تا در پی آن معاملات با ایران تسهیل شود. » برخی از بانکداران فرانسوی نیز گفتهاند خاطره جریمه ۹ میلیارد دلاری «بیانپی پاریبا» هنوز زنده است و چارچوب قوانین کنونی با توجه به احتمال بازگشت آنی تحریمها
درصورت نقض برجام، تردیدهای بسیاری را موجب شده است. به گفته او، یکی از اقدامات شرکتهای اروپایی برای گریز از جریمههای احتمالی امریکا، صدور صورتحسابهای فروش به یورو به جای دلار است.
جزییات تامین مالی و قیمت ایرباسها
خرید این هواپیماهای جدید با واکنشهای انتقادی و منفی متعددی از سوی منتقدان دولت مواجه شده است، مسئولان و رسانههای نزدیک به دولت نیز به بسیاری از این ابهامها پاسخ دادهاند.
چندماه قبل (در آبان) عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی گفته بود ایران پول لازم برای خرید هواپیماهای موردنیاز ندارد و باید از امکانات و راهکارهای دیگری مانند اجاره به شرط تملیک (لیزیگ) استفاده کند، موضوعی که اسحاق جهانگیری معاون اول رییسجمهور نیز اواسط بهمن - در نشست شورای مدیران ارشد بانک مرکزی - بدون نام بردن از کسی به انتقادهای آنها پاسخ داد و در تایید گفتههای آخوندی تاکید کرد که خرید ۱۱۸ هواپیما از ایرباس به روش لیزینگ انجام شده است.
سود کلان دلالی هواپیمای کهنه
اما درباره ارزش دقیق و قطعی قرارداد ایران و ایرباس هنوز خبر واحد و روشنی که موردتایید همگان باشد اعلام نشده است، چنانکه اصغر فخریه کاشان، قائممقام وزیر راه و شهرسازی در امور بینالملل نیز در اینباره گفته است که ارقام مطرح شده در رسانهها نادرست است و مبلغ کل قرارداد خرید ۱۱۸ هواپیمای ایرباس ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار بیشتر نیست. فخریه میگوید: «در دوران تحریم، شرکتهای هوایی مجبور بودند برای خرید هواپیمای دست دوم حدود ۶۰میلیون یورو پرداخت کنند، اما اکنون میتوانیم هواپیمای نو را با ۴۴ میلیون دلار بخریم. »
اسحاقجهانگیری نیز در واکنش به انتقادهای نقدی با بیان اینکه در دولت قبلی وقتی «یک کشور دست چندم» پیدا میشد که هواپیمای دست دوم به ایران بفروشد خیلی خوشحال میشدند، گفته بود: «اینکه در پرداخت پول به آنها چه اتفاقاتی افتاد، اینها مسائلی است که چندان هم نمیتوان بیان کرد. » قائم مقام وزیر راه نیز با اشاره به تفاوت هنگفت بهای هواپیماهای کهنه در دوران تحریم و هواپیمای نو میگوید، این مسئله نشان میدهد در دوران تحریم دلالان و واسطهها چقدر در این معاملات سود میبردند.
خرید ۲۰ هواپیمای سبک
وزیر راه درباره رقم ۲۵ میلیارد دلار در برخی گزارشها گفته است: «این یک مدل قیمتی برای ایرباس است، به طوری که یک قیمت اسمی (قیمت کاتالوگ) برای محصولات خود دارند که بر اساس آن هزینه محصولات خریداری شده ایران از ایرباس حدود ۲۵ میلیارد دلار است. » او بهای کل سفارشهای ایران از شرکت ایرباس را همان رقمی عنوان کرد که اصغر فخریهکاشان در گفتوگو با ایرنا اعلام کرده است.
شرکت هواپیمایی ایران (هما) که در سفر رییسجمهور به ایتالیا تفاهمنامهای برای خرید هواپیما از شرکت ایتالیایی فرانسوی «آیتیآر» امضا کرده بود، چند روز پیش قرارداد خرید ۲۰ هواپیمای سبک ۷۰ نفره را با این شرکت نهایی کرد. با حضور مدیرعامل ایرباس در تهران و دیدار و گفتوگو با آخوندی وزیر راه و شهرسازی و فرهاد پرورش، مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایران نیز قراردادها با این شرکت در حال نهایی شدن است.
تحویل ۵ تا ۸ ایرباس تا پایان سال
به گفته پرورش، ایرباس تا پایان سال جاری میلادی، ۵ تا ۸ فروند از هواپیماهای خریداری شده را تحویل ایران میدهد. گزارشهای کارشناسی از شرایط و کیفیت ناوگان هواپیمایی ایران تا امروز حاکی از آن است که ناوگان موردنظر در مجموع از ۲۵۰ هواپیما تشکیل شده که به روایتی ۱۰۰ فروند و به روایتی دیگر نیمی از آنها زمینگیرند و عمر متوسط باقی حدود ۲۲ سال است. همچنین خبر دیگر در رابطه با خرید ایران از فرانسه بیانگر آن است که ایران برای دریافت هواپیماهای ایرباس خود باید حداکثر معادل ۱۵ درصد از مبلغ قرارداد را تامین کند. استفاده از منابع صندوق توسعه ملی به عنوان یکی از
راههای تامین این سرمایه عنوان میشود. براساس برنامههای توسعه، ناوگان هواپیمایی ایران باید تا افق ۱۴۰۴ حدود ۵۰۰ هواپیما داشته باشد. سازمان هواپیمایی کشوری پیشبینی کرده در یک دهه آینده هر سال ۵۰ هواپیما خریداری و به ناوگان هوایی کشور اضافه کند.