| کد خبر ۶۸۶۸۶
کپی شد
گزارش «حمل و نقل» به بهانه آغاز اجرای برجام

آنچه تحریم بر سر صنعت حمل‌و‌نقل آورد

آنچه تحریم بر سر صنعت حمل‌و‌نقل آورد
|

تین نیوز |  با آغاز فرایند اجرایی توافق هسته‌ای کشور باید در حوزه های مختلف توانمندی‌ها، ظرفیت‌ها، فرصت‌ها و البته تهدیدهای پیش رو را به خوبی بشناسد تا ضمن استفاده از فرصت های خوبی که نصیب اقتصاد ایران می‌شود جلوی عملیاتی شدن تهدیدها و نفوذ اقتصادی قدرت های غربی در کشور را بگیرد. صنعت حمل و نقل ایران نیز نمی تواند مستثنی از این قاعده کلی باشد. گو اینکه در سال های سخت تحریم این صنعت آسیب های بسیاری جدی دید که البته بخش موثری از این آسیب ها معلول مدیریت اسف بار سال های 84 تا 92 بود.

حال که در دولت یازدهم بالاخره کابوس تحریم جای خود را به رویای شیرین نقش آفرینی در معادلات اقتصاد جهانی می دهد باید برای این صنعت نیز فکری عاجل کرد. فکری که البته نشانه هایش به خوبی در وزارت راه و شهرسازی دیده می شود. ورود سرمایه گذاران خارجی به ایران و حضور نمایندگان صنعت حمل و نقل کشورهای قدرتمند در هیئت های تجاری همراه با مقامات عالیرتبه غربی نشان می دهد ایران در آینده نزدیک می تواند با به کار گرفتن سرمایه های خارجی گره های کور صنعت حمل و نقل خود را باز کند. در ادامه اجملا هر یک از حوزه های مرتبط با صنعت را حمل و نقل را مورد بررسی قرار خواهیم داد:

حمل و نقل دریایی:
یکی از بزرگترین مزیت های جغرافیایی ایران تسلط بر تنگه هرمز، دستیابی به آب های آزاد و حضور در استراتژیک ترین نقطه خاورمیانه است. در سال هایی که تمامی فعالیت های دریایی ایران مورد تحریم های امریکا و سازمان ملل قرار گرفته بود بزرگترین هدیه غرب به کشورهای حاشیه خلیج فارس برای آنها ارسال شد. این هدیه نه کمک های مستقیم غرب به شیخ نشین های خلیج فارس و که ایجاد فرصت استثنایی برای آنها با حذف ایران بود. حذف ایران از مراوادات بین المللی در خلیج فارس و رکود بنادر ما در کنار عدم ورود خطوط کشتیرانی به بنادر ایرانی روزهای طلایی بندر فجیره، شارجه، ابوظبی و ... بود.

آنها با سرمایه های هنگفت داخلی و خارجی طی تنها چند سال تبدیل هاب منطقه شدند و سود سرشاری از محل ترانزیت و ترانشیپمنت به دست آوردند. شاید آیندگان هرگز باور نکنند این کشور شاهد سال هایی بوده است که هیچ کشتی خارجی در بنادر ایران پهلو نمی گرفت. شاید هرگز کسی باور نکند چطور در دهکده جهانی و تعاملات پیچیده اقتصادی ایران مورد محاصره اقتصادی قرار گرفت اما در عین حال شاید این را هم کسی باور نکند که شدیدترین محاصره اقتصادی بدون شلیک یک گلوله و تنها با مذاکره شکسته شد. حال که فرایند اجرایی برجام آغاز شده است سه بندر حساس ایران در کانون توجه قرارگرفته اند.  

شهید رجایی در حسرت اپراتور قدرتمند
بندر شهید رجایی از سال های پایانی دولت دهم با بحران اپراتوری مواجه شد. بحرانی که از یک مصوبه به امضای رحیمی شروع شد و به برگزاری چند باره مناقصه اپراتور دوم انجامید. مناقصه هایی که هر بار به دلیلی لغو می شد. یک بار رسانه ها خبر از فساد گسترده در برنده مزایده خبر می دادند و بار دیگر در توانمندی های برنده تشکیک می شد. در شرایطی که اپراتور اول این بندر مورد تحریم قرار گرفته بود عملا اپراتور دومی انتخاب نشد تا عملکرد ضعیف و انتقاد برانگیز دولت دهم در این بندر تا آخرین دقیقه از دولت احمدی نژاد ادامه یابد. حال با وجود گذشت دو سال از دولت یازدهم هنوز این گره کور باز نشده و انتظار می رود با لغو تحریم های بندری ایران برای این مشکل نیز چاره ای اندیشیده شود.

بندر امام که هرگز هاب منطقه نشد
بندر امام خمینی ظرفیت بی نظیری برای بدل شدن به هاب غلات منطقه دارد. این ظرفیت در دولت نهم شناسایی شد اما با به میدان آمدن سرمایه گذار کنیایی که رسانه های ایران او را یک فراری مالیاتی و تحت تعقیب در کشورش معرفی کردند به یکباره ورق برگشت. اما این پایان ماجرا نبود. شریک ایرانی این سرمایه گذار نیز شرکتی بود که هرگز وجود خارجی نداشت و پس از برملا شدن این اتفاق تلخ تازه شرکت مذکور با نام صحیح ثبت شد. این هم از اتفاقاتی بود که تنها در ایران تحریم شده دیده می شد. حال معاون اول احمدی نژاد که در مراسم معرفی سرمایه گذار فراری سخنرانی می کرد به دلیل تخلفات اقتصادی در زندان به سر می برد. وزیر راه و شهرسازی اش به خانه بازگشته و از آن شرکت یک شبه نیز خبری در دست نیست. بندر امام خمینی نیز نه هاب منطقه شده و نه توانسته از پس تخلفات عدیده کمر راست کند.

بندر چابهار و رویای جهانی شدن
بندر چابهار تنها بندر اقیانوسی ایران است بندری که در منتها الیه جنوب شرقی ایران و بهترین منطقه ممکن قرار گرفته است اما به دلیل عدم سرمایه گذاری مناسب در این سال ها تنها نظاره گر رشد نجومی بندر گوادر پاکستان بود. بندری بدون موقعیت ژئوپلیتیک چابهار اما پر رونق و شلوغ. حالا اما دولت یازدهم برای چابهار برنامه های گسترده ای دارد و امیدوار است بتواند با سرمایه گذاری صحیح رقیبی جدی برای گوادر بتراشد.

حمل و نقل ریلی
ریل ها بدون قطار؛ این حسرتی بود که دولت های نهم و دهم بر دل میلیون های ایرانی گذاشتند. روزهایی بود که یک رام قطار چند بار مورد بهره برداری قرار می گرفت و به اذعان برخی آگاهان در دولت قبل یک رام قطار را در مسیرهای مختلف می بردند و برای بهره برداری اش مراسم افتتاحیه می گذاشتند. سال ها قطار سریع السیر تهران – مشهد منتظر سرمایه گذار ماند و بارها سخن از قطار مغناطیسی شد. رویایی که تمام سال های دولت احمدی نژاد رنگ واقعیت به خود ندید.  

اما فقط این ریل های بدون قطار نبودند که خون دل خوردن فعالان این عرصه را به همراه داشتند. مشکل اینجا بود که همان ریل ها هم درست ساخته و افتتاح نمی شد. خط آهن اصفهان – شیراز را به فاصله 10 روز مانده به انتخابات ریاست جمهوری سال 88 افتتاح و افتتاحیه را بدل به میتینگ سیاسی برای احمدی نژاد کردند. دو روز بعد رسانه ها تصاویری را به نمایش گذاشتند که خط آهن اصفهان شیراز را پس از عبور تها یک قطار نشان می داد. ریل های کج و معوج حاصل شاهکاری بود به نام افتتاح انتخاباتی پروژه های نیمه تمام. پایان ماجرا حتی اینجا هم نبود. دولت نهم و دهم نتوانست مطابق برنامه توسعه و سند چشم انداز خط آهن بسازد. این البته اتفاق عجیبی نیست. اتفاق عجیب هنگامی است که بدانیم اولویت دولت قبل حتی تکمیل کریدورهای اصلی شمال جنوب و شرق به غرب هم نبود. هر جا رای بیشتری بود خط آهن هم برایش ساخته می شد و این تها بخشی از قصه پرغصه صنعت ریلی بود.

جاده های ناهموار، آزادراه های نیمه تمام  
با وجود اینکه اولین جاده و مسیر تردد خودرو در ایران احتمالا در زمان ناصرالدین شاه قاجار افتتاح شده است اما حاصل 8 سال دولت احمدی نژاد چیزی جز کاهش شیب صعودی ساخت جاده، بزرگراه و آزادراه نبود. یکی از پروژه هایی که احتمالا تا سال ها محل بحث زیست محیطی خواهد بود پل میانگذر دریاچه ارومیه است. دیگر پروژه مهم دوران احمدی نژاد آزادراه خرم آباد پل زال بود. آزادراهی که بخش خصوصی با مشقت های فراوان ساخت و هنگامی که پروژه به ثمر نشست و قرار بود از محل عوارض آزادراهی سرمایه گذار بخت برگشته به بخشی از بازگشت سرمایه اش فکر کند محمود احمدی نژاد در یک سفر استانی و با یک سخنرانی استفاده از آزاد راه را رایگان اعلام کرد!

اما پیشانی ناکامی های دولت احمدی نژاد در این حوزه آزاد راه تهران – شمال بود. آزادراهی که هزار وعده چینی یکی وفا نکرد و در جنگ بین پیمانکاران در روزهایی که حتی یک شرکت راهسازی معتبر غربی هم نمی توانست به ایران بیاید این پروژه حتی روی کاغذ هم فرجامی نیافت.  

رنجی که بردیم
اگرچه حمل و نقل هوایی تنها حدود سه درصد از جابجایی مسافران ایرانی را به عهده دارد اما بیش از سایر شقوق هوایی در چشم مردم است. با اینکه تعداد کشته های جاده ایران سالانه معادل سقوط ده ها هواپیما برآورد می شود اما این هواپیما و صنعت هوایی است که در این سال ها نماد توسعه یافتگی شده است. از قضا بیشترین اثرگذاری تحریم نیز در همین حوزه بوده است. جایی که ما هرگز در سال های دولت احمدی نژاد نتوانستیم حتی یک پیچ و مهره هواپیما را از تامین کننده اصلی دریافت کنیم.

ناوگان فرسوده، تعداد بالای هواپیماهای زمینگیر و افزایش چند برابری قیمت قطعات و هواپیما به دلیل خرید از دلال های این صنعت بلایی بر سر صنعت حمل و نقل ایران آورد که یکی از روسای سازمان هواپیمایی در دوران احمدی نژاد می گفت هر روز برای پرواز بدون سانحه هواپیماهای ایرانی به آیت الکرسی متوسل می شد.  
 
 

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.