«کری» مسافر ژنو نتانیاهو در راه واشنگتن
تین نیوز | امروز، وزیر خارجه آمریکا در راه ژنو است و نخستوزیر اسراییل در راه واشنگتن. طرف آمریکایی برای دیدار با همتای ایرانی خود که او هم امروز عازم سوئیس شده، به کشور «ساعت و شکلات» میرود تا مذاکرات هستهای را تکانی بدهند. طرف اسراییلی هم عازم آمریکا شده تا همان مذاکرات را تکان بدهد؛ اما «کری» و «ظریف» برای پیشرفت و «نتانیاهو» برای پسرفت آن. بنابراین «کری» هم مانند رییسجمهور «اوباما» با «نتانیاهو» دیداری نمیکند و نخستوزیر اسراییل به سخنرانی در مجامع غیردولتی آمریکا و البته کنگره بسنده خواهد کرد؛
البته ممکن است فقط هواپیماهای «کری» و «نتانیاهو» در آسمان از کنار یکدیگر عبور کنند، اما یک مقام آمریکایی از تماس تلفنی روز شنبه «جان کری» و «بنیامین نتانیاهو» خبر داد.
تیمهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا پس از دیدار هفته گذشتهشان در ژنو، دوباره به این شهر بازمیگردند تا تلاش کنند فرآیند دستیابی به توافق را به سرانجام برسانند. هرچند این دور از گفتوگوها در حاشیه بیستوهشتمین نشست شورای حقوقبشری سازمانملل انجام میشود، اما محل برگزاری این دیدارها آنچنان هم در حاشیه ژنو نیست؛ «مونترو» شهری در یکصد کیلومتری ژنو. آنها صبحشان را در ژنو میگذرانند و عصر در مونترو، این سو و آنسوی میز مذاکره مینشینند. اگرچه برای دستیابی به توافق نهایی تا پایان ژوئن فرصت هست اما قرار است تا پایان مارس به
تفاهم برسر کلیات توافق برسند.
تا پیش از سفر هیاتهای ایرانی و آمریکایی به «مونترو»، دو طرف در نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل شرکت میکنند. طبق برنامه اعلامی وزارتخارجه ایران، «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه، در بخش عالیرتبه شورای حقوقبشر این نشست سخنرانی خواهد کرد. به غیر از سخنرانی، قرار است با وزیر خارجه هلند و کمیساریای عالی حقوق بشر در سازمان ملل نیز دیدار کند. اما شاید مهمتر از این دو دیدار، ملاقات «ظریف» با همتای روس خود «سرگئی لاوروف» است؛ دیداری که قاعدتا بحثهای هستهای محور اصلی آن خواهد بود. «جان کری»؛ وزیر خارجه آمریکا نیز در ژنو،
دیداری با «لاوروف» خواهد داشت که براساس اعلام وزارت خارجه آمریکا، در این دیدار بحران اوکراین مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در ادامه برنامه اعلامی، گفته شده که «کری» عازم مونترو میشود. اما برنامه او پس از مذاکرات «مونترو» تاثیرگذارتر خواهد بود. او از سوئیس برای دیدار با «ملک سلمان»، پادشاه عربستان عازم «ریاض» میشود تا در مورد بحران «یمن»، «داعش» و سایر مباحث گفتوگو کنند. «کری» سپس از ریاض به لندن میرود؛ در لندن وزرای خارجه کشورهای حاشیه خلیجفارس منتظر «کری» هستند تا در مورد مسایل
مدنظرشان گفتوگو کنند.
به نظر میرسد با توجه به نزدیکشدن به پایان موعد مذاکرات، یکی از محورهای این دیدار، گفتوگوهای هستهای ایران و ١+٥ باشد. «کری» از لندن عازم پاریس میشود و به دیدار «لوران فابیوس»، همتای فرانسویاش میرود. برخی معتقدند توافق جامع در نوامبر قابل دستیابی بود اما دیدار جان کری با وزیر خارجه عربستان در هواپیمای شخصی سعودالفیصل در فرودگاه وین موجب برهمخوردن این توافق شد. در این دور از مذاکرات نیز دو چهره تازه افزودهشده به مذاکرات یعنی «علیاکبر صالحی»، رییس سازمان انرژی اتمی ایران و «ارنست مونیز»، وزیر انرژی آمریکا
حضور دارند.
«کری» پیش از آغاز تور اروپایی و خاورمیانه این هفته خود، در مصاحبه با شبکه «ایبیسی» آمریکا، گفت که ایران به تعهدات خود در توافق موقت ژنو عمل کرده است. او همچنین گفت: «ما قصد داریم امتحان کنیم دیپلماسی از ساخت سلاح جلوگیری میکند یا نه؟ تا برگشتن به اقدامات دیگر از جمله تقابل نظامی لازم نباشد.»
نتانیاهو؛ سرانجام در واشنگتن
اما در حالیکه امروز کری به «ژنو» رفته، «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر اسراییل بدون دعوت دولت آمریکا و به دعوت «جان بوئنر»، رییس مجلس نمایندگان آمریکا عازم واشنگتن شده. این سفر در شرایطی صورت میگیرد که پس از دعوت از «نتانیاهو»، «باراک اوباما» و «جان کری» اعلام کردند که با او دیدار نمیکنند. هرچند آنها این عدم دیدار را امری عادی و در راستای عدم تاثیرگذاری بر انتخابات پیشروی اسراییل اعلام کردند، اما بیشتر ناظران آن را در جهت اختلافات صورتگرفته بین آمریکا و اسراییل در موضوع مذاکرات هستهای ایران و گروه١+٥
ارزیابی کردهاند. دعوت از «نتانیاهو» یک روز پس از آن صورت گرفت که باراک اوباما، رییسجمهوری آمریکا سخنرانی نطق سالانه خود را در کنگره انجام داد. «اوباما» در این سخنرانی به مسایل مختلفی از جمله برنامه هستهای ایران پرداخت و گفت که تحریمهای تازه علیه تهران را که مانع دستیابی به توافق میشود، وتو خواهد کرد.
همچنین یک مقام آمریکایی از تماس تلفنی روز شنبه «جان کری» و «بنیامین نتانیاهو» خبر داد. به گزارش روزنامه «نیویورکتایمز»، یکی از محورهای این گفتوگو، مذاکرات هستهای ایران بوده است.
تهدید دوباره کاخ سفید؛ وتو میکنیم
این روزها که مذاکرات هستهای روزهای پایانی و تعیینکننده خود را پشتسر میگذارد، بار دیگر دولت و کنگره آمریکا برای همدیگر خط و نشان کشیدهاند. کنگره از طریق بررسی طرح «بازبینی توافق هستهای با ایران» و کاخ سفید با سلاح «وتو»ی آن.
روز گذشته «برنادت میهان»، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا اعلام کرد: «باراک اوباما، رییسجمهوری آمریکا تهدید کرده که هرگونه مصوبه سنای این کشور را با مضمون مشروطکردن توافق هستهای بر سر برنامه هستهای ایران وتو خواهد کرد.» «میهان» در اینباره گفت: «رییسجمهوری آمریکا کاملا روشن کرده که اکنون زمان آن نیست تا کنگره قوانین جدیدی درباره ایران وضع کند.» او افزود که «چنانچه این طرح (پس از تصویب برای اجراییشدن) برای شخص رییسجمهوری ارسال شود، اوباما آن را وتو خواهد کرد.» سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا ادامه داد:
«آمریکا باید بهترین فرصت را برای کسب موفقیت به مذاکرهکنندگان خود دهد.»طبق این طرح هرگونه توافق احتمالی با ایران باید در کنگره تصویب شود. این طرح حاصل کار مشترک دو سناتور تندروی آمریکایی به نامهای «باب کورکر» و «لیندسی گراهام» است که طرحشان هم به نام مشترک آنها «کورکر- گراهام» مشهور است. قبلا هم با مطرحشدن این طرح در سنا، «جاش ارنست»، سخنگوی کاخ سفید از وتوی آن توسط «اوباما» خبر داده بود. طرح بازنگری توافق هستهای ایران با این هدف تهیه شده است که متن و مفاد هرگونه توافق نهایی را با ایران ظرف پنج روز دراختیار کنگره
آمریکا قرار دهد. این طرح همچنین اوباما را از انجام هرگونه تعلیق یا لغو تحریمهای ایران که توسط کنگره به تصویب رسیده است تا ٦ روز پس از حصول توافق منع میکند. این طرح روز جمعه در کمیته روابط خارجی سنا که «باب کورکر» ریاست آن را برعهده دارد، مطرح شد.
حالا «کورکر» در واکنش به تهدید دوباره کاخ سفید، با انتقاد شدید از آن در بیانیهای اعلام کرد: «این ناامیدکننده است که رییسجمهور فکر میکند او تنها کسی است که به نمایندگی از شهروندان کشورمان صحبت میکند». این سناتور جمهوریخواه با تکرار ادعای تاثیر تحریمها بر رویآوردن ایران به مذاکرات مدعی شد: «کنگره بود که تحریمها را اعمال کرد و به آوردن ایران به میز مذاکره کمک کرد. در نتیجه کنگره باید درباره اینکه آیا توافق نهایی هستهای به اندازه کافی مناسب است یا نه، تصمیم بگیرد تا تحریمهایی که با مجوز کنگره اعمال شدند،
برداشته شوند.»