◄ تحلیل لویدز لیست از تنگه هرمز؛ کدام کشورها و بنادر بیشتر آسیب می‌ بینند؟

تنگه هرمز بار دیگر به یکی از اصلی ترین نقاط نگرانی در صنعت حمل ونقل دریایی و تجارت انرژی جهان تبدیل شده است. افزایش تنش های ژئوپلیتیکی در منطقه، نگاه شرکت های کشتیرانی، بیمه گران و بازارهای جهانی را به این گذرگاه استراتژیک دوخته؛ مسیری که بخش قابل توجهی از صادرات نفت و تجارت دریایی جهان از آن عبور می کند.

به گزارش تین نیوز،   همزمان با افزایش تنش های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، تازه ترین داده های بازتاب یافته از گزارش های «لویدز لیست» نشان می دهد تنگه هرمز همچنان یکی از حساس ترین گلوگاه های تجارت جهانی باقی مانده است؛ مسیری که ماهانه بیش از ۳۰۰۰ کشتی و بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام از آن عبور می کند و هرگونه اختلال در آن می تواند زنجیره تجارت، بازار انرژی، بیمه دریایی و بنادر منطقه ای و بین المللی را با شوک گسترده مواجه کند.

شریان حیاتی تجارت و انرژی جهان

تنگه هرمز که خلیج فارس را به دریای عمان متصل می کند، تنها گذرگاه دریایی صادرات نفت کشورهای تولیدکننده منطقه محسوب می شود و در عین حال یکی از مهم ترین مسیرهای کشتیرانی کانتینری جهان به شمار می رود.

براساس داده های منتشرشده در گزارش های بازتاب یافته از Lloyd’s List، ماهانه بیش از ۳۰۰۰ فروند کشتی از این آبراه عبور می کنند و بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام از مسیر هرمز به سمت بازارهای آسیایی حمل می شود. این حجم عظیم جابه جایی انرژی و کالا، تنگه هرمز را به یکی از حیاتی ترین شریان های اقتصاد جهانی تبدیل کرده است.

لویدز لیست همچنین اعلام کرده کشتی های تحت پرچم پاناما و لیبریا بیشترین تردد را در این مسیر دارند، در حالی که از منظر مالکیت تجاری، ناوگان یونانی، ژاپنی و چینی بیشترین آسیب پذیری را در برابر هرگونه اختلال احتمالی خواهند داشت.

بیشتر بخوانید:

خواب های احمد الشرع برای جایگزینی تنگه هرمز با چهار دریا

بندر بزرگ فاو؛ پروژه جاه طلبانه عراق برای تبدیل شدن به هاب ترانزیتی منطقه و چالش جدید بنادر ایران

گلوگاهی باریک با ظرفیت بحران سازی جهانی

باریک ترین نقطه تنگه هرمز تنها ۲۱ مایل دریایی عرض دارد؛ ویژگی جغرافیایی ای که کنترل یا ایجاد محدودیت در این مسیر را از منظر نظامی و امنیتی آسان تر می کند.

تحلیلگران صنعت کشتیرانی معتقدند حتی تهدید به اختلال در هرمز نیز می تواند بازارهای جهانی را دچار شوک کند. تجربه بحران دریای سرخ نشان داده که تجارت جهانی پیش از وقوع انسداد کامل نیز به سرعت به تهدیدهای امنیتی واکنش نشان می دهد؛ موضوعی که خود را در افزایش نرخ کرایه حمل، جهش هزینه سوخت، تغییر مسیر کشتی ها و افزایش هزینه بیمه نشان می دهد.

بازار بیمه دریایی زیر فشار تنش های ژئوپلیتیکی

یکی از نخستین بخش هایی که از تشدید ناامنی در تنگه هرمز آسیب می بیند، بازار بیمه دریایی است. با افزایش ریسک های امنیتی، شرکت های بیمه بین المللی معمولاً حق بیمه عبور از مناطق پرخطر را افزایش می دهند؛ اقدامی که مستقیماً هزینه حمل کالا و انرژی را بالا می برد.

فعالان صنعت کشتیرانی هشدار می دهند در صورت تشدید بحران، نرخ «بیمه جنگ» برای نفتکش ها، کشتی های کانتینری و فله برها می تواند طی مدت کوتاهی چند برابر شود. در چنین شرایطی برخی شرکت های بیمه ممکن است پوشش کامل برای عبور از منطقه ارائه نکنند یا محدودیت های سخت گیرانه تری اعمال کنند.

افزایش هزینه های بیمه تنها محدود به کشتی های حاضر در خلیج فارس نخواهد بود؛ زیرا بالا رفتن ریسک در هرمز به سرعت بر نرخ جهانی بیمه دریایی، هزینه چارتر کشتی ها، قیمت سوخت و هزینه نهایی واردات و صادرات در بسیاری از کشورها اثر می گذارد.

تحلیلگران همچنین تأکید دارند پیچیدگی ساختار مالکیت کشتی ها، شناسایی دقیق شناورهای مرتبط با آمریکا یا اسرائیل را دشوار کرده و همین مسئله می تواند دامنه ریسک را به کشتی های بیشتری گسترش دهد؛ موضوعی که نگرانی بیمه گران و اپراتورهای حمل ونقل را افزایش داده است.

بنادر منطقه ای و جهانی در معرض اختلال زنجیره ای

بسته شدن یا حتی کاهش امنیت تردد در تنگه هرمز می تواند بنادر کلیدی منطقه را با اختلال گسترده عملیاتی روبه رو کند.

در امارات، بندر «جبل علی» به عنوان یکی از بزرگ ترین هاب های کانتینری خاورمیانه، در صورت کاهش تردد کشتی ها با افت عملیات ترانشیپ و تأخیر در تخلیه و بارگیری مواجه خواهد شد. بندر «صحار» عمان نیز که نقش مهمی در اتصال تجارت منطقه ای و خطوط اقیانوسی دارد، از اختلال در برنامه های حمل ونقل و افزایش تراکم کشتی ها آسیب می بیند.

در عربستان سعودی، بندر «دمام» به عنوان یکی از مهم ترین دروازه های واردات و صادرات این کشور، در صورت اختلال در هرمز با افزایش هزینه لجستیک، تأخیر در تأمین کالا و فشار بر زنجیره تأمین صنعتی روبه رو خواهد شد.

پیامدهای بحران تنها محدود به بنادر حاشیه خلیج فارس نیست. بنادر بین المللی مانند سنگاپور و موندرا در هند نیز ممکن است تحت تأثیر تغییر مسیر کشتی ها، تأخیر در برنامه حرکت خطوط کشتیرانی و افزایش زمان گردش کانتینر قرار گیرند.

کارشناسان هشدار می دهند ادامه نااطمینانی در هرمز می تواند باعث ازدحام در بنادر جایگزین، افزایش هزینه انبارداری، اختلال در زمان بندی خطوط کشتیرانی و فشار مضاعف بر زنجیره تأمین جهانی شود.

تردد کشتی ها ادامه دارد، اما ریسک پابرجاست

با وجود افزایش تنش ها، تردد کشتی ها در تنگه هرمز همچنان در هر دو مسیر ادامه دارد و شرکت های بزرگ کشتیرانی وضعیت منطقه را به صورت لحظه ای رصد می کنند.

شرکت مرسک اعلام کرده ایمنی کارکنان و عملیات دریایی را در اولویت قرار داده و خطوط کشتیرانی اسرائیلی نیز از ادامه فعالیت بنادر اشدود و حیفا خبر داده اند؛ هرچند محدودیت هایی برای پذیرش محموله های خطرناک اعمال شده است.

با این حال، تحلیلگران معتقدند تداوم نااطمینانی ژئوپلیتیکی در منطقه، تنگه هرمز را به یکی از مهم ترین نقاط ریسک برای تجارت جهانی، بازار انرژی و صنعت حمل ونقل دریایی در سال ۲۰۲۵ و پس از آن تبدیل کرده است.