◄ ناوشکن زاگرس؛ مشخصات فنی، کاربری و آخرین وضعیت «چشم هوشمند» ایران در دریاها

تین نیوز |

ناوشکن زاگرس یک شناور پیشرفته از کلاس «موج» است که در دی ماه ۱۴۰۳ به نیروی دریایی ارتش ایران پیوست. برخلاف ناوشکن های رزمی سنتی، زاگرس یک سکوی تخصصی جمع آوری اطلاعات سیگنالی (SIGINT) و جنگ الکترونیک (EW) محسوب می شود.

این ناو با ۹۵ متر طول، سرعت ۲۲ گره و قابلیت حمل بالگرد، در بندرعباس مستقر است و مأموریت هایی چون رصد سیگنال های دشمن، تأمین امنیت خطوط کشتیرانی در اقیانوس هند و دریای عمان و مقابله با تهدیدات الکترونیک را بر عهده دارد.

۱. ناوشکن زاگرس چیست؟

به گزارش تین نیوز، ناوشکن زاگرس (با شماره بدنه ۳۱۳) اولین شناور کلاس SIGINT نیروی دریایی ایران است که به طور کامل توسط متخصصان داخلی و وزارت دفاع طراحی و ساخته شده. این شناور بر پایه بدنه کلاس موج (Mowj) ساخته شده اما با تغییرات بنیادین در چیدمان، تجهیزات و مأموریت، به «چشم هوشمند ایران در دریاها» شهرت یافته است.

۲. مشخصات فنی ناوشکن زاگرس

ناوشکن زاگرس با طول ۹۵ متر و عرض ۱۱ متر، جابجایی حدود ۱۵۰۰ تا ۱۷۰۰ تن دارد و قادر است با خدمه ای بین ۱۲۰ تا ۱۴۰ نفر به مأموریت برود. بیشینه سرعت این شناور ۳۰ گره دریایی (حدود ۵۶ کیلومتر بر ساعت) و سرعت عملیاتی آن ۲۲ گره (حدود ۴۰ کیلومتر بر ساعت) اعلام شده است.

یکی از نوآوری های مهم در طراحی این ناو، انتقال آشیانه بالگرد از انتهای عرشه به میانه ناو است که برخلاف سایر ناوهای کلاس «موج» می باشد. این تغییر ساختاری، حفاظت بهتر از بالگرد در برابر تنش های محیطی، سهولت در نگهداری و کاهش محدودیت های وزنی برای پروازهای طولانی مدت را به همراه دارد.

ناو زاگرس در دی ماه ۱۴۰۳ به نیروی دریایی ارتش ملحق شد و هم اکنون در منطقه یکم نیروی دریایی در بندرعباس مستقر است.

جدول مشخصات فنی ناوشکن زاگرس

ویژگی	مقدار
طول	95 متر
عرض	11 متر
جابجایی	حدود 1500 تا 1700 تن
بیشینه سرعت	30گره دریایی (56 کیلومتر بر ساعت)
خدمه	120 تا 140 نفر
بالگرد	آشیانه اختصاصی + سکوی فرود (احتمالا بل 412)
برد عملیاتی	مناسب برای اقیانوس های هند، آرام و اطلس
تاریخ الحاق	دی 1403 (ژانویه 2025)
بندر مادر	بندرعباس، منطقه یکم نیروی دریایی

 

۳. تسلیحات و تجهیزات ناو زاگرس

برخلاف ناوشکن های رزمی سنتی، تمرکز اصلی تسلیحات ناو زاگرس بر سامانه های الکترونیکی و اطلاعاتی قرار دارد. این شناور به پنج آنتن ماهواره ای مجهز به هوش مصنوعی برای دسته بندی داده ها، حسگرهای الکترونیکی برای شناسایی، رمزگشایی و تحلیل سیگنال های رادیویی و یک دکل یکپارچه با قابلیت محاسبه دقیق اثرات امواج الکترومغناطیس مجهز شده است.

در حوزه جنگ الکترونیک، ناو زاگرس دارای اخلالگرهای پیشرفته برای قطع ارتباطات، رادارها و سامانه های هدایت موشکی دشمن است و می تواند سیگنال های دشمن را در فرکانس های مختلف رهگیری و مختل کند.

همچنین این شناور از سامانه های دفاع سایبری برای مقابله با حملات سایبری و عملیات روانی الکترونیک بهره می برد. در کنار این تجهیزات، ناو زاگرس برای دفاع نزدیک به موشک های ضدکشتی از جمله نصر و قادر و توپ های دریایی کالیبر متوسط مسلح شده و از یک رادار دووجهی با باند S و X برخوردار است.

 

 

 

۴. مأموریت ها و کاربری راهبردی

فرمانده نیروی دریایی ارتش، امیر دریادار شهرام ایرانی، ناو زاگرس را «چشم بیدار و بینای نیروی دریایی در عمق دریاها و اقیانوس ها» توصیف کرده است. بر این اساس، مأموریت اصلی این شناور جمع آوری هوشمند اطلاعات از طریق رصد و شنود سیگنال های ارتباطی و راداری نیروهای فرامنطقه ای در آب های بین المللی است.

ناو زاگرس همچنین قابلیت انجام عملیات جنگ الکترونیک برای مختل سازی سامانه های ارتباطی و راداری دشمن در زمان درگیری را دارد. تأمین امنیت خطوط کشتیرانی در تنگه هرمز، دریای عمان و اقیانوس هند، مقابله با تهدیدات زیرسطحی با بهره گیری از سونار فعال و غیرفعال و بالگرد ضدزیردریایی و همچنین پشتیبانی اطلاعاتی از دیگر شناورهای ایرانی از دیگر مأموریت های این ناوشکن پیشرفته به شمار می رود.

به گفته امیر دریادار شهرام ایرانی (فرمانده نیروی دریایی ارتش)، ناو زاگرس «چشم بیدار و بینای نیروی دریایی در عمق دریاها و اقیانوس ها» است. مأموریت های اصلی آن عبارتند:

جدول مأموریت ها و کاربری راهبردی ناو زاگرس

ماموریت	توضیح
جمع آوری هوشمند اطلاعات	رصد و شنود سیگنال های ارتباطی و راداری نیروهای فرامنطقه ای
جنگ الکترونیک	مختل سازی سامانه های ارتباطی و راداری دشمن در زمان درگیری
تأمین امنیت خطوط کشتیرانی	نظارت بر تنگه هرمز، دریای عمان و اقیانوس هند
مقابله با تهدیدات زیرسطحی	بهره گیری از سونار فعال و غیرفعال و بالگرد ضدزیردریایی
پشتیبانی از ناوگان خود	تأمین پوشش اطلاعاتی برای دیگر شناورهای ایرانی

 

۵. آخرین وضعیت ناوشکن زاگرس (مه ۲۰۲۶)

سالم و عملیاتی: نیروی دریایی ارتش ایران به طور رسمی شایعات منتشرشده در برخی کانال های تلگرامی و شبکه سعودی «الحدث» مبنی بر اصابت و غرق شدن ناو زاگرس را تکذیب کرده است.

موقعیت فعلی: ناو زاگرس در منطقه یکم نیروی دریایی در بندرعباس مستقر است و پیش از این در مأموریت گشتی بین جاسک و جزیره بوموسی شرکت داشته.

آمادگی عملیاتی: این ناو به همراه ۵ ناو پدافندی و ۲ سکوی شلیک، آماده انجام مأموریت های شناسایی و تأمین امنیت در آب های بین المللی است.

 

۶. چرا ناو زاگرس منحصربه فرد است؟

کارشناسان نظامی معتقدند تنها ۱۰ تا ۱۵ کشور در جهان توانایی ساخت ناوهای مجهز به سامانه های پیشرفته جمع آوری اطلاعات سیگنالی (SIGINT) و جنگ الکترونیک (EW) را دارند و ایران با ساخت ناو زاگرس به این باشگاه محدود پیوسته است.

برخلاف شناورهای صرفاً اطلاعاتی غرب، ناو زاگرس توانایی دفاع مستقیم و درگیری تاکتیکی را نیز دارد که آن را به یک شناور چندمنظوره تبدیل کرده است. بر اساس اعلام فرمانده نیروی دریایی، این ناو می تواند در سه اقیانوس هند، آرام و اطلس مأموریت اجرا کند.

پایگاه های تخصصی بین المللی مانند «The Maritime Executive» و «یاهو نیوز» نیز به منحصربه فرد بودن ناو زاگرس در منطقه اذعان کرده اند.

گفتنی است نیروی دریایی ارتش ایران در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ شایعات منتشرشده مبنی بر نقص فنی یا غرق شدن این ناو را تکذیب و تأکید کرده است که زاگرس سالم و با افتخار در حال انجام مأموریت های خود می باشد.

 

 

۷. سؤالات متداول 

س: نام دیگر ناوشکن زاگرس چیست؟

ج: این ناو با شماره بدنه «۳۱۳» و نام رسمی «ناو جمهوری اسلامی ایران زاگرس» شناخته می شود.

س: آیا ناو زاگرس واقعاً هدف قرار گرفته است؟

ج: خیر. نیروی دریایی ارتش ایران در مه ۲۰۲۶ این شایعات را قویاً تکذیب کرده و وضعیت ناو را «سالم و عملیاتی» اعلام کرده است.

س: تفاوت ناو زاگرس با ناوشکن دماوند یا سهند چیست؟

ج: دماوند و سهند عمدتاً رزمی با توپ خانه اصلی ۷۶ میلی متری و موشک های سطح به سطح هستند، اما زاگرس تمرکز خود را بر جمع آوری اطلاعات سیگنالی و جنگ الکترونیک گذاشته است.

س: ناو زاگرس بالگرد حمل می کند؟

ج: بله، دارای آشیانه اختصاصی و سکوی فرود (احتمالاً برای بالگرد بل ۴۱۲).

س: مأموریت اصلی ناو زاگرس در آب های بین المللی چیست؟

ج: رصد الکترونیکی نیروهای فرامنطقه ای (مانند ناوگان آمریکا) و تأمین امنیت خطوط کشتیرانی ایران.