◄ نبرد لجستیکی بر سر تنگه هرمز و توقف جریان ۲۰ درصد نفت جهان

بحران بی سابقه در خلیج فارس در پی حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران با لغو پوشش بیمه «ریسک جنگ» توسط Skuld و Gard به نقطه اوج خود رسیده، اقدامی که به طور مؤثر عبور کشتیرانی تجاری را از تنگه هرمز متوقف کرده و همزمان، معیار جهانی قیمت گذاری نفت را توسط S&P Global Platts به حالت تعلیق درآورده است. این اختلال دوگانه، در کنار هشدار بلومبرگ مبنی بر محدودیت ۲۵ روزه ذخیره سازی برای تولیدکنندگان خاورمیانه، نشان می دهد که ثبات انرژی جهانی به دلیل تشدید تنش های نظامی، در برابر یک بن بست کامل قرار گرفته است.

به گزارش تین نیوز، در اقدامی که می توان آن را «تقویت کننده بحران لجستیکی جهانی» نامید، دو شرکت بیمه گر دریایی بزرگ جهان یعنی «اسکولد» (Skuld) سوئدی و «گارد» (Gard) نروژی، رسماً اعلام کردند که به دلیل تشدید خطر درگیری های نظامی در ایران و خلیج فارس، پوشش های مربوط به «ریسک جنگ» (War Risks) را برای کشتی های تجاری در این آبراه حیاتی لغو می کنند.

 این تصمیم که از صبح روز پنج شنبه، ۵ مارس ۲۰۲۶ (۱۵ اسفند ۱۴۰۴) اجرایی خواهد شد، عملاً عبور ناوگان تجاری از خلیج فارس، تنگه هرمز و آب های منتهی به آن را بدون پوشش بیمه ای خطرناک ترین عملیات دریایی جهان تبدیل می کند.

بر اساس اطلاعیه های رسمی صادر شده از سوی شرکت های بیمه گر اصلی (که بیش از ۶۰ درصد ناوگان تجاری جهان را پوشش می دهند)، یک تحول حیاتی در مدیریت ریسک در منطقه به وقوع پیوسته است. این اطلاعیه ها به صورت لغو آنی پوشش خسارات ناشی از اقدامات جنگی، از جمله حملات موشکی، پهپادی، مین گذاری و هرگونه عملیات نظامی را اعلام کرده اند.

دامنه این محدودیت ها مناطق استراتژیک خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و آب های شمالی دریای عرب را در بر می گیرد. نکته حیاتی در زمان بندی این تصمیم است که از ۵ مارس به اجرا درآمده؛ این امر به معنای آن است که کشتی های فعال در منطقه موظف به خروج فوری هستند و هیچ کشتی جدیدی تا زمان حصول تغییرات اساسی در شرایط امنیتی، مجوز عبور نخواهد یافت، و این مسئله مستقیماً بر جریان ۱۵۰ نفتکش تأثیر می گذارد.

منابع خبری مرتبط با صنعت بیمه اعلام کردند که تصمیم این شرکت ها مستقیماً واکنشی به حملات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به زیرساخت های ایران و پاسخ های تلافی جویانه تهران است.

بزرگترین نگرانی بیمه گران، احتمال مسدود شدن کامل تنگه هرمز توسط ایران است که می تواند جریان ۲۰ درصد نفت جهان را متوقف کند.

 موسسه UKMTO پیش تر خلیج فارس را به عنوان «منطقه جنگی با ریسک بسیار بالا» طبقه بندی کرده بود که اکنون با ورود بیمه گران اصلی به این فاز، وضعیت به طور کامل «غیرقابل بیمه» (Uninsurable) شده است.

پیامدهای فوری: توقف ناوگان و جهش قیمت ها

کارشناسان صنعت حمل و نقل دریایی هشدار می دهند که پیامدهای لغو پوشش بیمه ریسک جنگ فوری و فلج کننده خواهد بود: گزارش ها تأیید می کنند که حداقل ۱۵۰ نفتکش حامل نفت و گاز، به دلیل فقدان امکان بیمه گری، مجبور به توقف کامل یا بازگشت شده اند؛ این توقف، عملاً حمل و نقل در خلیج فارس را غیرممکن می سازد، زیرا بدون پوشش “ریسک جنگ”، بانک ها و شرکای تجاری اجازه حرکت به کشتی ها را نخواهند داد و این امر پتانسیل توقف کامل صادرات نفت منطقه را دارد. علاوه بر این، حتی اگر بیمه گران کوچک تر حاضر به ارائه پوشش شوند، نرخ آن به طور سرسام آوری از حدود ۰.۲۵ درصد ارزش کالا به بالای ۳ درصد جهش خواهد کرد که این افزایش هزینه، هرگونه عملیات حمل و نقل را از نظر اقتصادی غیرتوجیه پذیر می سازد.

لغو پوشش بیمه ریسک جنگ توسط Skuld و Gard، نه یک تصمیم تجاری معمولی، بلکه اعلام رسمی «غیرقابل عبور بودن» خلیج فارس برای ناوگان تجاری جهانی است. این اقدام، زنجیره تأمین انرژی جهان را در یکی از حساس ترین نقاط جغرافیایی با بن بستی جدی روبرو کرده و احتمال تشدید بحران های اقتصادی و لجستیکی را به شدت افزایش داده است.

واکنش ها و پیش بینی ها

کارگزاران بیمه ای در لندن و اروپا می گویند که دولت ها باید برای مدیریت این بحران، مسیرهای امنیتی جایگزین را سریعاً بررسی کنند.

تحلیلگران پیش بینی می کنند که توقف جریان نفت از خلیج فارس می تواند قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش دهد و تورم جهانی را شتاب دهد.

تا زمانی که تنش های نظامی کاهش نیابد و خطر حمله مستقیم به کشتی ها از بین نرود، این لغو پوشش ها باقی خواهد ماند.

عواقب بستن تنگه هرمز برای تولیدکنندگان نفت در خاورمیانه 

پیرو این رخدادها  آژانس قیمت گذاری اس اند پی گلوبال پلاتس، به دلیل اختلالات شدید در کشتیرانی ناشی از تنش های نظامی در منطقه، ارزیابی قیمت محصولات پالایش شده خاورمیانه که نیازمند عبور از تنگه هرمز هستند را تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.

«اس اند پی گلوبال پلاتس» اعلام کرد که به عنوان یکی از بزرگترین ارائه دهندگان اطلاعات قیمت و معاملات در بازار های نفت و سوخت برای این صنعت، همچنان در حال بررسی مکانیسم قیمت گذاری نفت خام خاورمیانه است.

این شرکت در یادداشتی به مشترکین خود اعلام کرد که از روز دوشنبه ۲ مارس تا اطلاع ثانوی، ⁠پلاتس انتشار پیشنهاد های قیمت گذاری در فرآیند ارزیابی بازار محصولات پالایش شده خاورمیانه را که منعکس کننده بارگیری در بنادر خلیج فارس است که نیاز به عبور از تنگه هرمز دارند، به حالت تعلیق درآورده است.

تنگه هرمز یک آبراه باریک بین ایران و عمان است که خلیج فارس را به دریای عرب متصل می کند. در یک روز معمولی، کشتی هایی که نفت معادل حدود یک پنجم تقاضای جهانی از عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق، ایران و کویت را حمل می کنند و همچنین کشتی های حامل دیزل، سوخت جت، بنزین و سایر محصولات پالایشگاه ها، از این آبراه عبور می کنند.

پلاتس همچنین در یادداشتی که برای مشترکین خود ارسال کرد، اعلام کرد در حال بررسی قابلیت تحویل نفت خام خاورمیانه از بنادر خلیج فارس است و تصمیم خود را تا ساعت ۲ بعد از ظهر (۰۶:۰۰ به وقت گرینویچ) اعلام خواهد کرد.

بر اساس گزارش رویترز، پلاتس اعلام کرد این بررسی آغاز شده است، زیرا فعالان بازار به پلاتس اطلاع داده اند که شرکت های بزرگ کشتیرانی به دلیل نگرانی های امنیتی شدید پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، ترانزیت از طریق تنگه هرمز را متوقف کرده اند.

ارزیابی روزانه قیمت نفت خام دوبی توسط پلاتس، یک معیار فیزیکی است که توسط معامله گران و شرکت های نفتی برای تعیین قیمت میلیون ها بشکه نفت خام خاورمیانه و مشتقات آن مورد استفاده قرار می گیرد.