| کد خبر: 233087 |

بررسی اهداف اجرایی برنامه میان‌مدت راه‌ آهن/ بخش 57

راه آهن 274 کیلومتری یزد- اقلید یکی از نشانه‌ های بارز قدرت نفوذ افراد در شروع، اخذ اعتبار و اجرای طرح های ریلی است.

تین نیوز

بخش 56 بررسی اهداف اجرایی برنامه میان‌مدت راه‌ آهن پیش‌تر منتشر شد. بخش 57 این یادداشت در ادامه می‌آید: (بخش‌های یک تا 55 به بخش 56 پیوست شده است).

برنامه‌ عمرانی با «اولویت سه» در خطوط جدید

به عنوان مقدمه و به طور مجدد تأکید می‌گردد، مطالبی که در این قسمت به صورت بسیار مختصر درباره‌ مشخصات طرح ها عنوان می‌شود، در فصل مطالعات برنامه‌ میان مدت زیربنایی به طور مفصل‌تر توضیح داده شده است. در صورت برخورد با هر گونه ابهام، می‌توان به قسمت مربوطه رجوع نمود.  

یادآور می‌شود که اگر راه آهن از محل سرمایه‌ گذاری‌ های بخش خصوصی، صندوق ذخیره‌ ارزی و مشارکت بخش دولتی (نظیر نفت و فولاد) و حتی فروش لکوموتیوها، بتواند بخشی از منابع لازم برای اجرای طرح های عمرانی با اولویت های یک و دو را تأمین کند، سرمایه‌ های لازم برای اجرای طرح هایی با اولویت سه کاملاً فراهم می‌شود. با این وجود باید در نظر داشت که تأمین منابع این طرح ها در اولویت سوم قرار دارد. در جدول زیر طرح های پیشنهادی مربوطه ارائه شده است.

Snap 2021-07-10 at 12.25.26

 

1.طرح احداث راه آهن اصفهان- داران- ازنا:

تاکنون پنج طرح شامل اصفهان- داران- ازنا، اصفهان- گلپایگان- اراک، اصفهان- ایذه- اهواز، شیراز- اصفهان و فراشبند- اهواز  برای اتصال استان های مرکزی به خوزستان پیشنهاد شده اند. در نقشه زیر این طرح ها نشان داده شده است. تقریباً برای دستیابی به یک هدف، چهار طرح به تصویب رسیده است و برخی از آنها اعتباراتی را هم جذب کرده اند. در قسمت های قبلی در فصل مطالعات برنامه‌ ریزی زیربنایی، مقایسه این طرح ها به طور خلاصه ارائه شده است. خاطر نشان می‌سازد 2 طرح اصفهان- اهواز و فراشبند- اهواز در اولویت چهارم  قرار گرفته اند که دلایل آن متعاقباً در قسمت بعدی مطرح می‌شود.

با توجه به دلایل مختلف، طرح 322 کیلومتری اصفهان- ازنا با پنج کیلومتر تونل و سه کیلومتر پل و با پیشرفت فیزیکی زیرسازی به مقدار 50 درصد نسبت به سایر طرح های رقیب اولویت دارد. حمل مواد معدنی چادر ملو به سمت صنایع فولاد خوزستان را می‌توان از طریق خط میانبر اصفهان- ازنا (بسیار کوتاه تر از مسیر فعلی اصفهان- قم- ازنا) به خوزستان حمل کرد. مشکل این طرح همواره وجود گلوگاه دورود- اندیمشک بوده است. اما طرح دورود- خرم آباد- اندیمشک در حال احداث می‌باشد و زیرسازی قسمت دورود- خرم آباد نیز  40 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.  طرح اصفهان- ازنا برای اتمام ، با احتساب قیمت های 2 سال پیش، به 42 هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد.

2. طرح احداث راه آهن اراک- خمین- گلپایگان- میمه- اصفهان:

این طرح  به موازات مسیر اصفهان- داران- ازنا در حال احداث است (نقشه زیر). خط اصفهان- اراک به لحاظ طول مسیر برای احداث  و میزان سرمایه گذاری از همه‌ طرح های پنجگانه‌ رقیب با صرفه تر است. ضمن اینکه این طرح دارای خصوصیات ویژه‌ ترانزیت شرق- غربی نیز هست. بارهای ترانزیتی پاکستان به ترکیه (و بعدها به عراق) از طریق مسیر اصفهان- اراک قابل حمل هستند. اما از ضعف های آن اولاً وابستگی به ساخت خط کوهستانی دورود- خرم آباد- اندیمشک است و ثانیاً طول حمل مواد معدنی به سمت اهواز نسبت به طرح اصفهان- ازنا بیشتر است. مدتهاست که طرفداران این 2 طرح سعی در اولویت بخشیدن به مورد مربوطه و کسب بودجه‌ بیشتر بوده‌اند.  با توجه به اینکه بخش بزرگی از 2 طرح می‌تواند مشترک باشد، گویا مقرر گردیده که در اواسط مسیر به 2 شاخه تقسیم شده و از آنجا خطوط به سمت اراک و ازنا ساخته شوند. چند سال است که به این طرح ها اعتبار واگذار شده و در حال اجرا می‌باشند.

 

3. طرح شیراز- بوشهر:

طرح مهم و نسبتاً کوهستانی شیراز (مرودشت)- بوشهر با آنتنی عسلویه (نقشه زیر)  نزدیک به 2 دهه است که شروع شده، ولی به سبب تأمین بودجه‌ سالانه ناچیز نسبت به احجام کار، تاکنون فقط 50 درصد پیشرفت فیزیک در مسیر اصلی داشته است. این طرح به دلیل مشخصه‌ ترانزیت شمالی- جنوبی کالا از بندر بوشهر، وجود بارهای انبوه عسلویه به پسکرانه داخلی، قابلیت انشعاب خط فراشبند- اهواز  و همچنین مسافران قابل توجه از شهرهای بین راه، به ویژه بوشهر و عسلویه، می‌بایست در اولویت دوم قرار می‌گرفته است. مسیر اصلی  طرح برای اتمام (به قیمت های 2 سال قبل) به 44 هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد. مطلب مهم اینست که به منظور  مشارکت در ساخت این طرح که نقش تعیین کننده‌ ای در حمل انبوه بارهای عسلویه به پسکرانه داخلی خواهد داشت، هیچ مذاکره‌ جدی با وزارت نفت برای مشارکت در سرمایه‌ گذاری به عمل نیامده است. ضمن اینکه احداث این محور کلیدی، باعث افزایش بهره وری محور شیراز- اصفهان هم می‌گردد.