| کد خبر ۹۵۴۱۲
کپی شد

رویای کشتی سازی ایران

رویای کشتی سازی ایران
|
 هفته‌نامه حمل و نقل |

حمل‌و‌نقل: موضوع ساخت کشتی در ایران به سال‌های دور باز می‌گردد شاید در دهه ٧ بود که برای نخستین  بار مجموعه ایزوایکو بحث ساخت کشتی را بر عهده گرفت و عزم خود را برای ساخت کشتی در داخل جزم کرد.
شاید همین دلیل بود که موجب شد این شرکت قدیمی به عنوان تنها سازنده کشتی در ایران شناخته شود و هنوز هم بعد از دو دهه  همچنان تنها سازنده کشتی به حساب آید.
با این حال اگر چه تصمیم برای کشتی ساز شدن در ایران به دهه ٧ یعنی در دوران سازندگی باز می گردد اما ایران هنوز هم کشتی‌های خود را از سازنده‌های خارجی می‌خرد. باید قبول کنیم که هنوز خریداران ایرانی به توان ساخت داخل اطمینان ندارند. البته در طی سال‌های گذشته شرکت‌های دیگری برای دفاع از نام ایران در ساخت کشتی وارد گود سازنده‌ها شدند اما در نهایت و نتیجه همه تلاش‌های انجام شده چیزی جز بلاتکلیفی سازنده‌های داخلی و ادامه سفارشات خارجی نیست.
 
طی سال‌های گذشته و همان سال‌هایی که تحریم‌های خارجی توان داخلی را به رخ می‌کشید شرکت‌های داخلی وارد فاز ساخت کشتی‌های غول پیکر یا همان پاناماکس و سوپر پاناماکس شدند، هر چند که توان داخلی بدون کمک خارجی میسر نبود  و چند سالی انتقال تکنولوژی از شرکت‌های اسیایی به داخل زمان برد و هزینه‌هایی را نیز به داخل تحمیل کرد اما در نهایت انعقاد قرارداد با ونزویلا برای ساخت سه فروند کشتی نفت کش که تجربه آن در کشور وجود نداشت موجب شد تا ایران برای خود جایگاه ویژه‌ای باز کند.
اما با وجود این که همه خریدها و تجهیزات در کنار توان داخل به خوبی  به پیش می‌رفت اما بعد از ساخت نخستین کشتی و شروع ساخت دو کشتی دیگر ورق برگشت و نه خبری از تحویل کشتی ساخته شده بود و نه عزمی برای ساخت دو کشتی بعدی.
در کنار این ماجرا سایر خریداران کشتی‌های بزرگ کانتینر بر که در بحبوحه تحریم‌ها بازارشان کمی متغیر شده بود به جای توجه به سازنده‌های داخلی نگاهشان را به خارجی‌ها معطوف کردند تا با هزینه کمتر و در زمان مقرر کشتی خود را تحویل بگیرند  موضوعی که به مذاق داخلی سازها خوش نیامد و گلایه‌ها آغاز شد.
با همه این شرایط بود که دولت دهم پرونده خود را به دولت یازدهم تحویل داد وگره گم شده سازنده بودن ایرانی‌ها به دولت تدییر و امید و گره برجام بسته شد.
حالا نزدیک به ٩ماه از برجام می‌گذرد اما هنوز سازنده‌های داخلی سفارش خاصی از خریداران تحویل نگرفته‌اند و هنوز هم چینی‌ها و کره‌ای‌ها فروشندگان اصلی کشتی به ایرانی‌ها هستند. موضوعی که حسابی رابطه میان سازندگان و سفارش دهندگان را شکر‌آب کرده است.
سفارش به خارج به صلاح نیست
حسین هاشمی تختی رئیس مجمع نمایندگان هرمزگان یکی از همین افراد است که با تأکید بر این‌که سفارش ساخت کشتی به خارج به صلاح کشور نیست، گفته است: با توجه به فرمایشات رهبر معظم انقلاب در خصوص اقتصاد مقاومتی، کشتیرانی‌ها و بهره‌برداران حوزه دریا باید به صنایع داخلی سفارش ساخت بدهند. ما موافق سفارش ساخت کشتی به خارج نیستیم، به جای فعال کردن اقتصاد خارجی‌ها باید بتوانیم اقتصاد داخلی را فعال کنیم. زمانی که استاندار هرمزگان بودم، مجتمع کشتی‌سازی فراساحل ایران (ایزوایکو) به‌عنوان یکی از صنایع بزرگ کشور در حال اخراج نیروهایش بود، از مدیران این شرکت دلیل این کار را جویا شدم که گفتند پول نداریم، چون کسی به ما سفارش ساخت نمی‌دهد. این مسئله را با وزارت نفتی‌ها مطرح کردم که گفتند آنها (ایزوایکو) توان ساخت ندارد و سفارشاتی را به این مجتمع داده‌ایم که نتواستند آن را بسازند.
 
هاشمی تختی با تأکید بر این‌که بخشی از مشکلات این کشتی‌ساز مربوط به ضعف مدیریت بود، اظهار کرد: روند ایزوایکو ‌رو به رشد است، اما با وجود این همچنان مشکلاتی را دارد. سفارش ساخت کشتی به کشتی‌سازان خارجی کار خوبی نیست، حتی اگر ساخت کشتی در داخل به کندی انجام شود، کشتیرانی‌ها و بهره‌برداران حوزه دریا باید به صنایع داخلی سفارش ‌دهند.دولت باید کمک کند تا وضعیت کشتی‌سازان داخلی بهبود یابد،‌ سفارش دادن به خارج، تقویت کننده آنهاست، بنابراین با توجه به فرمایشات رهبر معظم انقلاب در خصوص اقتصاد مقاومتی باید سفارش کشتی به داخلی‌ها داده شود و سفارش به خارجی‌ها به صلاح کشور نیست.تغییر نگاه‌های داخلی به صنعت کشتی سازی و ایجاد روحیه خودباوری با اتکای به ظرفیت‌های درون‌زا از جمله ضرورت‌هایی است که می‌تواند موجب تقویت نقش ایران در صنعت کشتی شود.
 
ظلم به صنعت داخل
البته برخی از فعالان مجلس هم معتقدند که بهترین زمان برای حمایت از صنایع داخلی به خصوص صنعت کشتی‌سازی فرا رسیده است و با توجه به زیرساخت‌های کم‌نظیری که برای ساخت و تعمیر کشتی در ایران فراهم است و تمایل خوبی که کشورهای خارجی برای همکاری علمی، فنی و تکنولوژیکی با این صنعت در کشور دارند، سفارش ساخت کشتی به خارج از کشور ظلم به صنعت داخلی است.
این کارشناسان معتقدند، محاسبات نشان داده است که برای کشوری که تأمین کننده تجهیزات جانبی باشد به ازای هر شغل داخل کارخانه اصلی تا ۵ شغل در بیرون کارخانه ایجاد می‌شود و برای کشوری که خود توان قطعه سازی نداشته باشد به ازای هر شغل داخل کارخانه، یک شغل در بیرون کارخانه ایجاد می‌شود. بنابراین سفارش ساخت کشتی به خارج یعنی از دست دادن حجم عظیمی از اشتغال. این آمار نشان می‌دهد که صنعت کشتی سازی کارکردی شبیه به بخش مسکن در اقتصاد دارد که به دلیل داشتن پیوند با بخش‌های مختلف تولیدی به چهارراه رونق و اشتغال تبدیل می‌شود.
 
محمد آشوری عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی از این دسته کارشناسان است که در این خصوص معتقد است: کشتی‌سازی در جهان یک صنعت کلیدی و مادر به شمار می‌رود که بسیاری از صنایع راهبردی را به حرکت درآورده و اشتغال خوبی را در پی دارد و این امر در صورتی قابل تحقق است که به صنعت داخلی و توان فرزندان این کشور اعتماد داشته باشیم. بسیاری از کشورهایی که در این حوزه قدم نهاده‌اند به کشتی‌سازی به عنوان یک صنعت پیشرو نگاه استراتژیک داشته‌اند و حتی اعتبارات حمایتی از این صنعت را در دوره‌های مختلف به آن تزریق کرده‌اند تا بتوانند در تراز کشورهای فعال در این حوزه باقی بمانند.
وی تأکید کرد: بیم آن وجود دارد که با رفع تحریم‌ها برخی از ظرفیت‌های ملی که در خدمت به توسعه و پیشرفت کشور هستند، نادیده گرفته شود و سفارشاتی که توان ساخت آنها در داخل و با هزینه‌ای معادل و یا کمتر وجود دارد، به خارج از کشور سفارش داده شود که این مسئله برخلاف منافع ملی است.
 
وی با اشاره به تجربه خوب ساخت سکوهای گازی و نفتی در داخل کشور و ثبت رکورد ساخت این سازه‌ها در داخل با هزینه‌ای بسیار کمتر از طرف خارجی تصریح کرد: چرخ اشتغال و تولید داخلی با اعتماد مسؤولان می‌گردد و نباید با بی‌اعتمادی به صنعت داخلی سفارش‌ها را به خارج از کشور داد، چون با روح اقتصاد مقاومتی در تعارض و تضاد است.در برنامه ششم توسعه کشور حتماً تلاش خواهیم کرد تا این موضوع را به طور قانونی و الزام‌آور برای سفارش نیازهای داخلی به صنایع داخلی بگنجانیم تا در مواردی که امکان ساخت‌ آنها و حفظ ارز در داخل وجود دارد، سفارش خارجی صورت نگیرد.
 
حال باید بدانیم اتکاء به اقتصاد درون‌زا با اهتمام در حمایت از صنعت داخلی به خصوص صنایع موفق و کلیدی میسر است و بی‌توجهی به آن سبب سرخوردگی نیروهای متخصص و توانمندی می‌شود که با تمام توان برای خدمت به کشور تلاش‌ می‌کنند.
 
آماده پذیرش سفارش‌های جدیدهستیم
در همین حال حمیدرضا رضاییان مدیرعامل مجتمع کشتی سازی و صنایع فراساحل ایران شرکت تحت مدیریتش را مبری از همه انتقادات میداند و با بیان این که پرونده جدیدی را برای ساخت کشتی سازی باز کرده است و به همه تعهداتمان (به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی) عمل کرده‌ایم، می‌گوید: با توجه به وجود توانایی ساخت انواع کشتی تا ظرفیت ۵۰ هزارتن توسط تکنسین‌ها ومهندسان ایزوایکو، آماده پذیرش سفارش‌های جدید هستیم. با وجود بیکاری بالا درکشور متأسفانه هم اکنون ۷۰ درصد از ظرفیت ایزوایکو به دلیل نبود سفارش ساخت بدون استفاده باقی مانده است و هرچند استفاده ازاین ظرفیت‌ها نیازمند عزم ملی است، اما جماعتی نمی‌خواهند در این بخش رونق ایجاد شود.
 
وی با انتقاد از شرکت‌های دولتی در خصوص ندادن سفارش ساخت و تعمیر شناورهای تحت مالکیت‌شان به ایزوایکو، تصریح کرد: ادامه این روند موجب زمین گیر شدن صنعت کشتی‌سازی و حتی ساخت صنایع فراساحل در داخل و درنتیجه خوشحالی دشمنان این نظام می‌شود.
رضاییان سود اصلی صنایع کشتی‌سازی را در سری سازی (سفارش تعداد زیاد کشتی) دانست و عنوان کرد: سفارش ساخت تکی منجر به ورشکستگی چنین صنعتی با این وسعت از فعالیت می‌شود. درحالی ایزوایکو قابلیت ساخت انواع شناورهای کوچک و بزرگ و حتی اقیانوس پیما را دارد که سازمان بنادر و دریانودری سفارش ساخت بیش از ۱۰ فروند کشتی را به شرکت‌های خارجی داده است وی با بیان توانایی‌های این شرکت در خصوص تعمیر انواع شناور تا ظرفیت ۴۵ هزار تن، افزود: تعمیر کشتی‌ها از ۳۵ روز به کمترین زمان یعنی بین ۱۰ تا ۱۲ روز کاهش یافته است.
 
رضاییان اصل با تأکید برعمل به فرمایشات رهبرفرزانه انقلاب در خصوص اقتصادمقاومتی، افزود: هم اکنون که ایزوایکو پس از سال‌ها تجربه به این مرحله از رشد رسیده زیبنده نیست و ما نمی‌توانیم بپذیریم شرکت‌های داخلی بجای تقویت آن، سفارش ساخت کشتی و سکوهای نفت و گاز و حتی تعمیر شناورهای حمل نفت (شرکت نفت کش) را به کشورهای خارجی بدهند. از مهم‌ترین مزایای آن می‌توان به وجود منطقه ویژه اقتصادی کشتی‌سازی خلیج فارس، ارائه خدمات پشتیبانی به تمام واحدهای مجتمع، اسکله های تخلیه و بارگیری، انتقال و صادرات محصولات نفتی و مواد معدنی، ارائه خدمات انبار داری و برخورداری از تسهیلات منطقه ویژه اقتصادی اشاره کرد.
بنا به اظهار وی، شرکت‌های زیرمجموعه ایزایکو نیز شامل صنایع کشتی سازی بحر گسترش هرمز، صنایع کشتی‌سازی ندیم گسترش هرمز، مبین سازه گستر خلیج فارس، گروه تأمین تجهیزات شفق هرمز، عظیم گسترش هرمز و بحر گسترش هرمز اعلام شده‌اند.
 
این مقام مسئول ابراز نگرانی از وجود لایه‌های قدرت و رانت در پا نگرفتن صنعت کشتی سازی، اضافه کرد: وقتی این توانمندی در داخل کشور وجود دارد، چرا باید این صنعت را دور زد یا چوب لای چرخ آن گذاشت و ضمن هدر دادن سرمایه ملی به خیل جمعیت بیکار در کشور افزوده ‌شود.
آری صنعت کشتی‌سازی را صنعتی زمخت می‌نامند و کارگرانی را می‌بینید که برای جوشکاری و رنگ آمیزی به قسمت‌هایی می‌روند که شاید کسی باورش نمی‌شود و اگر مسئولان ذی‌ربط این صحنه‌ها را از نزدیک ببینند، شاید به توانمندی جوانان این مرز و بوم بیش از پیش توجه کنند، جوانانی که چشم امیدشان به سرمایه‌گذاری شرکت‌هایی است که این روزها سفر به کشورهای آسیایی شرقی و سفارش به آنها عینک‌شان را آفتابی کرده است!

لینک خبر:
http://www.tweekly.ir/fa/Main/Detail/6742
ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.