| کد خبر ۷۲۸۶۰
کپی شد
محمد جواد کتابداری؛ عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی دریایی دانشگاه صنعتی امیرکبیر:

تاثیر صد در صد مثبت همایش صنایع دریایی در پیشرفت حوزه دریا

تاثیر صد در صد مثبت همایش صنایع دریایی در پیشرفت حوزه دریا
|
تین نیوز | محمد جواد کتابداری؛ عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی دریای دانشگاه صنعتی امیرکبیر، وحوزه تخصصی فعالیت وی هیدرودینامیک امواج و سکوهای دریایی است.

 

محمد جواد کتابداری؛ عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی دریای دانشگاه صنعتی امیرکبیر، وحوزه تخصصی فعالیت وی هیدرودینامیک امواج و سکوهای دریایی است. 
 
او با توجه به حوزه فعالیت خود از وضعیت ارتباط دانشگاه با صنعت، و روند فعالیت‌های موجود در حوزه آموزش و تحقیقات دریایی می گوید: 
 
1-وضعیت علمی کشور را در حوزه دریا چطور ارزیابی می کنید؟ ارزیابی جنابعالی از روند فعالیت‌های موجود در حوزه آموزش و تحقیقات دریایی چیست؟
ایران با داشتن کیلومترها مرز آبی در شمال و جنوب، یک کشور دریایی محسوب می شود. معادل یک چهارم مساحت کشور، دریای تحت حاکمیت وجود داشته و بیش از دویست میلیون کیلومتر مربع، اقیانوس و دریای آزاد به صورت مشاع قابل بهره برداری است. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر روشن می شود که بدانیم دریاهای شمالی و جنوبی کشور دارای منابع عظیم انرژی هستند. خلیج فارس بیش از 65 درصد نفت جهان را در خود جای داده و فعالیتهای اکتشافی انجام شده در دریای خزر سبب شده که این حوزه  را به عنوان یکی از منابع تامین انرژی جهان در سالهای آینده بشناسند.  بنابراین به منظور تامین هر چه بیشتر منافع و مصالح ملی، نیاز به شناخت دقیق¬تر جنبه های گوناگون دریاهای پیرامونی کشور وجود دارد. 
با توجه به وجود دانشگاههای دریایی و فعالیتهای چشمگیر محققین کشور، از نظر چاپ مقالات دارای وضعیت مطلوبی هستیم. به نحوی که می توان گفت از نظر چاپ مقاله در منطقه حائز رتبه اول هستیم. با این وجود متاسفانه در تبدیل دانش موجود به حوزه عملیاتی و صنعتی و در واقع کسب در آمد و رشد اقتصادی ناموفق بوده ایم. رسیدن به یک صنعت دریایی پویا، به این سادگی میسر نیست. چهار دهه قبل، همزمان با کشور کره جنوبی، تصمیم گرفتیم صنعت کشتی سازی را در کشور رونق دهیم، حالا پس از گذشت این سالها، کره به قطب کشتی سازی جهان تبدیل شده و ما هنوز در ابتدای کار هستیم. داشتن یک نقشه راه و ایجاد زیر ساختهای مورد نیاز این صنعت از مهمترین اقدامات دولت برای رسیدن به این مهم است.  خوشبختانه در سالهای اخیر، توجه بیشتری به کاربردی تر کردن پژوهش های موجود در حوزه دریایی شده است.  
 
2-وضعیت ارتباط آن دانشگاه با صنعت، در حوزه دریا به چه صورت و در چه سطحی است؟
دانشگاه به عنوان بازوی علمی کشور برای رسیدن به یک صنعت دریایی قوی، بسیار اثرگذار است. ایران اکنون در حوزه علمی، با داشتن دانشجویان در رده کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری از مسائل کلی، پا را فرا گذاشته و به بررسی نکاتی بسیار تخصصی و ظریف می پردازند. در صورتیکه این خیلی فراتر از نیاز صنعت کشور است و عملا برای این صنعت که مشکلات کلی دارد مفید نیست. این امر ناشی از عدم تعادل مناسب بین صنعت و دانشگاه است. ارزیابی از روند فعالیت های موجود در حوزه علمی دریا مناسب است ولی اثرگذاری آن کمتر قابل ملاحظه است.  

اکثر دانشجویان پس از فارغ التحصیلی به فکر پذیرش در دانشگاه های خارج از ایران افتاده و کشور را ترک می کنند و یا آنهایی که جذب صنعت می گردند، علمی که بدست آوردند کمتر در صنعت استفاده می کنند. در این بین دانشگاه صنعتی امیرکبیر، به عنوان مادر دانشگاههای صنعتی کشور از بدو تاسیس مورد توجه خاص صنایع قرار داشته و سهم بالایی در برآورده کردن نیازهای علمی صنایع کشور داشته است. در حوزه دریا نیز تاکنون قراردادهای خوبی میان دانشکده مهندسی دریای دانشگاه صنعتی امیرکبیر و صنایع مرتبط بسته شده است، به نحوی که در مجموع می توان ارتباط دانشگاه امیرکبیر با صنعت را نسبتا مطلوب برآورد کرد.

البته با توجه به اینکه این دانشکده، یکی از مهمترین مراکز دریایی کشور بوده و با توجه به تعداد بالای هیئت علمی، چه در بخش صنایع کشتی سازی و چه در بخش مهندسی سواحل و سازه های دریایی، همچنین وسعت مناسب و در اختیار داشتن دو سایت تهران و بندر عباس و اینکه بخش عمده ای از دانشجویان دریایی کشور، در این دانشکده مشغول به تحصیل هستند به نظر می رسد پتانسیل بسیار بیشتری برای همکاری دانشکده مهندسی دریا با صنایع دریایی کشور در جهت رفع نیازهای صنعت دریا، چه در حوزه نظامی و چه در حوزه بنادر و صنایع نفت و گاز  وجود دارد. 
 
3-بویژه در یک سال گذشته، آیا شاهد توجه لازم به این حوزه از سوی وزارت علوم، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و سایر مراکز ذیربط بوده‏ایم؟
خوشبختانه در دولت تدبیر و امید، توجه بیشتری به حوزه دریایی شده است که نمونه بارز آن را می توان تشکیل ستاد توسعه فناوریهای دریایی در نهاد ریاست جمهوری برشمرد. اقدامات نسبتا خوبی نیز توسط این نهاد صورت پذیرفته است. از جمله می توان به حمایتهای صورت گرفته از پایان نامه های دانشجویی اشاره نمود. البته با توجه به نوپا بودن این نهاد، تاکنون خروجی خاصی از اقدامات آن را شاهد نبوده ایم. در یک نگاه کلی  به نظر می رسد که توسعه صنایع دریایی کشور، نیازمند سیاستهای حمایتی بسیار بیشتر از مقدار فعلی است. 
 
4-مهمترین چالش‌ها و کمبودهایی كه در حال حاضر در بخش آموزش و تحقیقات دریایی وجود دارد، چیست و در جهت رفع آنها، چه اقداماتی می‌تواند صورت گیرد؟
به نظر بنده، مراکز دریایی کشور از حیث آموزش تئوریک در جایگاه مطلوبی قرار دارد. با این حال متاسفانه از حیث داشتن آزمایشگاه ها و کارگاههای مناسب وضعیت چندان رضایتبخش نیست. حمایت دولت در راستای تجهیز مراکز دریایی کشور به آزمایشگاههای استاندارد و مناسب نظیر تانک موج، حوضچه کشش و سایر تاسیسات مرتبط که هزینه های نسبتا زیادی را می طلبد می تواند خلا موجود در این بخش را مرتفع سازد. عدم وجود آزمایشگاههای مناسب و هزینه های بالای آزمایشگاهی سبب شده است تا دانشجویان در تحقیقات خود بیشتر به سمت روشهای عددی گرایش پیدا کرده و از انجام آزمایش گریزان باشند. در حالیکه در دانشگاههای معتبر جهان، روشهای عددی و آزمایشگاهی در تناسب با یکدیگر انجام می شوند، دانشجویان دریایی کشور ما مجبور به گرایش به سمت روشهای عددی و استفاده از نتایج  آزمایشات انجام شده در مراکز علمی دیگر کشورها هستند. دانشجویان تحصیلات تکمیلی بی شماری را دیده ام که چندین سال از عمر خود را صرف انجام پروژه و پایان نامه خود می کنند و در انتها با خروجی مقالات از تز ارشد و دکتری خود دفاع می کنند.

با این حال، پیشرفت چندانی در کل صنعت به وجود نیامده است.  به نظر بنده می بایست گرایش کارهای عددی در دانشگاههای دریایی کشور به سمت کار گروهی پیش برود. به عنوان مثال، ایجاد و تهیه یک نرم افزار دینامیک سیالات محاسباتی ملی و توسعه هر ساله آن توسط دانشجویان تحصیلات تکمیلی تا خروجی آن علاوه بر دانشجوی مورد نظر، مورد استفاده دانشجویان و صنعت دریایی کشور قرار گیرد.  از دیگر چالش ها و کمبودهایی که در حال حاضر در بخش آموزش و تحقیقات دریایی وجود دارد، میتوان به عدم هماهنگی صنعت و دانشگاه اشاره کرد. دانشگاه باید در راستای اهداف صنعت گام بردارد، اگر این امر امکان پذیر شود، هم دانشگاه منتفع می گردد هم صنعت و کشور. ولی متاسفانه بدلیل عدم یک برنامه مناسب و عدم ایجاد زیرساخت ها این امر هنوز امکان پذیر نشده است. داشتن یک نقشه راه کامل و منسجم می تواند از جمله اقداماتی باشد که در جهت رفع این مشکل بکار گرفت. باید از صنعت و دانشگاه جلساتی را برای رسیدن به این مهم برگزار کرد که انجمن مهندسی دریا میتواند در این امر اثر گذاری بسزایی داشته باشد
 
5-مهمترین دستاوردها و پروژه‏های دریایی آن دانشگاه طی سال گذشته، چه مواردی بوده است و نیز از چه امکانات و تجهیزات پژوهشی و تحقیقاتی برخوردار هستید؟
تلاشهای بنده و همکاران در دانشگاه همواره در این جهت بوده که دانشگاه به لحاظ  تجهیزات و امکانات آزمایشگاهی، از جایگاه مناسبی جهت جذب دانشجویان، اساتید و سایر پژوهشگران برخوردار باشد. در این رابطه می توان به آزمایشگاه دریایی در حال ساخت در پردیس بندر عباس این دانشکده اشاره نمود که با دو رویکرد کشتی و سازه های دریایی در حال ساخت و تجهیز است. از سوی دیگر، با تکیه بر تخصص اساتید  طرح¬های پژوهشی قابل توجهی از لحاظ کمیت و کیفیت با نهادهای فعال در منطقه نظیر اداره کل بنادر و دریانوردی و ایزو ایکو و شهید درویشی در حال اجرا هستند.  
 
6-مراكز پژوهشی و تحقیقاتی (از جمله آن دانشگاه محترم) چه فعالیت‌هایی برای كاربردی‌تر كردن پروژه‌ها و پایان‌نامه‌های دانشجویی و علمی داشته‌اند؟
دستاوردهای حاصل از پژوهش ها و پایان نامه های دانشگاهی می توانند نقش مهمی در رفع  نیازهای کشور داشته باشند. دانشگاه ها باید بتوانند با بخش های تحقیق و توسعه شرکت های دولتی و خصوص مرتبط شوند و با برگزاری جلساتی در راستای یک تعامل سازنده گام بردارند تا بتوانند با انتخاب موضوعات مناسب و کاربردی برای پایان نامه های ارشد و دکتری به پیشرفت این صنعت کمک موثر کنند. برگزاری سخنرانی هایی که نشان دهنده راههای درآمد زا در این صنعت باشد از طرف دانشگاه نیز می تواند مفید باشد. در این راستا اخیرا دانشکده مهندسی دریا به کمک انجمن مهندسی دریا و مجموعه دریاسازه سخنرانی هایی با موضوع های "انتخاب سکوی شناور تولید برای توسعه میادین نفتی در آبهای عمیق" و "طراحی فونداسیون توربین های بادی فراساحلی" که از چالش های این روزهای صنعت دریایی است، برگزار نموده است.  
 
7-با توجه به بیانات مقام معظم رهبری حول افزایش تمرکز جمعیتی و ایجاد مراکز جدید جمعیتی در سواحل جنوب کشور (که در قالب سیاست‏های کلی جمعیت کشور ابلاغ شده است) و افزایش رویکرد دریامحور در برنامه ششم توسعه، همایش و نمایشگاه دریایی کیش چه تاثیری می تواند در پیشرفت حوزه دریا داشته باشد؟
با توجه به بیانات مقام معظم رهبری حول افزایش تمرکز جمعیتی و ایجاد مراکز جدید جمعیتی در سواحل جنوب کشور و افزایش رویکرد دریامحور در برنامه ششم توسعه، همایش و نمایشگاه دریایی کیش صد در صد می تواند تاثیر مثبتی در پیشرفت حوزه دریا داشته باشد. ولی باید به نکاتی ریز اشاره کرد از جمله شناخت دریا و ایجاد فرهنگ استفاده صحیح از دریا باید در این همایش ها در محوریت اهداف قرار گیرد. به عنوان مثال با برگزاری تعدادی سخنرانی در سطح شهرهای جنوبی و مردم عادی با رویکرد شناساندن ابتدایی این صنعت و فوایدی که از لحاظ اقتصادی میتواند بر زندگی مردم آن خطه داشته باشد خیلی مهم است. در این راستا، برگزاری  همایش صنایع دریایی که هفدمین دوره آن نیز در کیش برگزار می¬گردد، سهم به سزایی در جلب پژوهشگران، سرمایه گذاران، دانشگاهیان و مسئولین دریایی در این حوزه خواهد داشت. 
 
8-نحوه مشاركت و تعامل استادان دانشگاه و اعضای هیأت‌های علمی در فعالیت‌های انجمن بویژه كمیته علمی همایش و نشریات علمی-پژوهشی را چگونه می‏بینید و آیا انجمن توانسته بستر لازم برای جلب مشارکت دانشگاهیان را فراهم سازد؟
نحوه تعامل و مشارکت اساتید دانشگاه در فعالیت های انجمن نسبتا مناسب است. انجمن مهندسی دریایی با فعالیتهای تخصصی آموزشی و پژوهشی و چاپ حبرنامه و مجلات علمی پزوهشی توانسته سهم عمده ای در تمرکز متخصصین و فعالان عرصه دریا وصنایع دریایی داشته باشد.  اجرای همایش ها و کنفرانس¬ها و  برگزاری کارگاه¬های آموزشی و پی‌گیری مسائل و مشکلات  نربوط به صنایع دریایی در دستگاه‌های اجرایی و قانونگذاری کشور، نمونه هایی از اینگونه فعالیتها است.  ولی بنظر من انجمن می تواند در شناساندن نیازهای حال در حوزه دریای کشور و انعکاس آن نقش خود را پررنگ تر کند.
ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.