مطالعه ترمینال کانتینری شماره ۲ بندر شهید رجائی

تین نیوز | هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‌های ترمینال کانتینر جهت ورود کشتی‌های کانتینری به بندر می‌باشد، هزینه گزاف حرکت کشتی در اقیانوس شرکت‌های کشتیرانی را بر آن می‌دارد تا قبل از ورود کشتی به بندر ویژگی‌های زیربنایی و روبنایی آن را موردبررسی قرار دهند تا متحمل زیان نشوند، در صورت دارا بودن ویژگی‌های ترمینال کانتینر (موردبررسی در این پژوهش)، کشتی‌های کانتینری به بندر وارد می‌شوند و ترمینال کانتینر به عملکرد مطلوب می‌رسد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت از نوع همبستگی می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش را شرکت‌های کشتیرانی فعال در ترمینال شماره 2 بندر شهید رجائی تشکیل می‌دهند که از کشتی‌های لاینر و فیدر استفاده می‌کنند.

به‌دلیل محدود بودن جامعه آماری، نمونه آماری همان جامعه آماری، می‌باشد که شامل 120 نفر از پرسنل خطوط کشتیرانی فعال در بندر شهید رجائی است. نتایج به‌دست آمده تحلیل داده‌های پژوهش که برگرفته از نرم‌افزارهای SPSS  و SMART PLS است نشان می‌دهد ضریب تأثیر ویژگی‌های سطح قاره، سطح منطقه، دسترسی زمینی، پویایی بندر و یکپارچه‌سازی بر عملکرد ترمینال، مثبت و معنی‌دار می‌باشد.

از آنجا که در ایران بنادر کانتینری و غیر کانتینری وجود دارد این پژوهش در مورد بنادر غیر کانتینری و ترمینال‌های نفتی کاربرد ندارد، بنابراین با شناساندن ویژگی‌های بارز بنادر ایران و موقعیت حساس تنگه هرمز و دسترسی به آب‌های آزاد تلاش برای به‌دست آوردن سایر ویژگی‌های موردنیاز در جذب کشتی‌های کانتینری به نتایج مطلوبی می‌رسیم که این امر باعث بهبود عملکرد ترمینال و رونق اقتصادی در کشور می‌شود. یافته‌های این پژوهش به‌طور بالقوه می‌تواند به سازمان بنادر و دریانوردی ایران کمک کند تا با اشراف کامل به ویژگی‌های ترمینال شماره 2 بندر شهید رجائی، کشتی‌هایی که امکان ورود به بندر را دارند شناسایی کند و شرایط و تجهیزات جهت ورود کشتی‌ها به بندر را محیا سازد و با سایر نتایج به‌دست آمده در این پژوهش نقاط ضعف را نیز برطرف نماید.

 مقدمه
جهانی‌شدن اقتصاد مولد دسترسی کشورها به سرمایه بیش‌تر، تکنولوژی بالاتر، واردات ارزان‌تر و بازارهای صادراتی وسیع‌تر است. آمارهای جهانی نشان می‌دهد حمل‌ونقل دریایی، کاتالیزور توسعه و شکوفایی اقتصادی به شمار می‌آید چرا که امروزه جابه‌جایی حدود 90% از تجارت جهانی (برحسب وزن) توسط شرکت‌های کشتیرانی انجام می‌شود(محمدعلی حسن‌زاده محمدی). بر اساس پژوهش حاضر ویژگی‌های ترمینال کانتینر بر عملکرد آن تاثیر گذار است، این ویژگی‌ها شامل محل بندر در سطح قاره، محل بندر در سطح منطقه، دسترسی درون کشوری، پویایی بندر، دسترسی دریایی، خدمات دریایی ترمینال، یکپارچه‌سازی حمل‌ونقل و ساختار ترمینال) و اندازه‌گیری هر یک از این ویژگی‌ها بر روی عملکرد، بهره‌وری، فعالیت و رضایت مشتریان پرداخت (ویتور کالدریناها، 2007). با توجه به ورود کشتی‌های کانتینری به ترمینال شماره 2 بندر شهید رجائی این سوال مطرح است، آیا ترمینال شماره 2 ویژگی‌های موردنیاز جهت بهبود عملکرد بندر را دارا می‌باشد؟

کشتی‌های بزرگ اقیانوس‌پیما جهت ورود و ارائه سرویس، ویژگی‌های روبنایی و زیر بنائی بنادر را بررسی می‌کنند. در بین کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه کشور ایران با وجود مرزهای آبی وسیع و ارتباط با آب‌های آزاد و موقعیت سوق‌الجیشی تنگه هرمز در منطقه و با وجود داشتن ویژگی‌های خاص ترمینال شماره 2 بندر شهید رجائی  مانند دسترسی ریلی، دسترسی دریایی، موقعیت آن در منطقه و پیوستگی در شبکه لجستیک به عملکرد مطلوبی خواهد رسید. این تحقیق می‌تواند با شناسایی ویژگی‌های ترمینال شماره 2 بندر شهید رجائی نحوه عملکرد بندر را موردبررسی قرار دهد و موارد قوت آن را بیان نموده و به برطرف کردن موارد ضعف بندر بپردازد.
هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه ویژگی‌های بندر و ترمینال کانتینر بر عملکرد ترمینال است.
 
ادبیات پژوهش
در این پروژه به بررسی عوامل تاثیر گذار بر ویژگی‌های بندر و ترمینال که شامل محل بندر در سطح قاره، محل بندر در سطح منطقه، دسترسی درون کشوری، پویایی بندر، دسترسی دریایی، خدمات دریایی ترمینال، یکپارچه‌سازی حمل‌ونقل و ساختار ترمینال می‌باشند بر عملکرد ترمینال و نهایتاً بهره‌وری و کارآمدی ترمینال، فعالیت ترمینال، رضایت مشتریان در ترمینال کانتینری شماره 2 بندر شهید رجائی پرداخته شده است.
 
براي ادامه مطلب به شماره 222 ماهنامه بندر و دريا مراجعه نماييد.

* اکرم دومانلو/ ماندانا پروین