بنادر و کشتیرانی ایران برای دوران بعد از تحریم آماده میشود
تین نیوز|
این روزها موضوع مذاکرات هستهای و گمانهزنی درباره آثار لغو احتمالی تحریمها، در همه حوزههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و... به یکی از مباحث داغ تبدیل شده است. در این میان حوزه حمل و نقل دریایی به عنوان یکی از حوزههایی که گرفتاریهای زیادی را در دوران تحریم از سرگذرانده است، شرایط بعد از تحریم یا به اصطلاح «پساتحریم» را با حساسیت بیشتری پیشبینی میکند.
شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران از سال ٢ ٨ تحت تحريمهای اتحادیه اروپا و آمریکا قرار گرفت؛ تحریمی که حتی بعد از توافق اولیه هستهای در نوامبر 2013 و با وجود صدور حكم ابطال تحريمهاي اعمالي اتحاديه اروپا عليه برخی شركتهاي كشتيراني وابسته، مجددا ادامه یافت. محمد حسین داجمر، مدیرعامل این شرکت این تحریمها را در نوع خود بيسابقه میداند و معتقد است مهمترين آثار تحريمها در بعد منفي، به خطر افتادن ايمني و امنيت ناوگان و دريانوردان بوده است، وی البته این را هم میگوید که تحريمها آثار مثبتي به همراه داشته كه ازجمله مهمترين آنها تقويت
توانمندي موسسات ردهبندي ايراني بوده است.
داجمر میافزاید: پس از توافق ژنو و صدور بيانيه مشترك در لوزان سوييس، شركاي قديمي كشتيراني جمهوري اسلامي ايران در بخشهاي مختلف براي از سرگيري همكاريها مذاكراتي داشتهاند و بیشتر آنها اعلام کردهاند که در حال بررسي شرايط هستند تا به محض رفع يا تسهيل تحريمها و بازشدن یک روزنه، دوباره همكاري کنند. وی معتقد است پس از لغو تحریم، مدت زمانی طول خواهد کشید تا فضای کسبوکار برای كشتيراني جمهوري اسلامي ايران كاملاً عادی شده و به روال قبل از اعمال تحريمها بازگردد.
داجمر درباره برنامههای کشتیرانی برای دوران پساتحریم میگوید: برای دوران پس از تحریم برنامههای مختلفی مدنظر داريم و منتظر هستیم تا توافق نهایی حاصل شود. بر همین اساس مطابق با آن برنامههای خود را به اجرا درخواهیم آورد. مذاكرات با فعالان صنعت كشتيراني از جمله شركاي قديمي نيز در حد مقدماتي در حال انجام است و همهچيز منوط به حصول توافق نهايي است.
مدیرعامل کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران معتقد است ادامه تحريمها نمیتواند تأثير چندانی بر كسب و كار این شرکت داشته باشد، با اين حال، با لغو تحريمها و محدوديتهاي اعمالي دسترسي به بازارهاي صنعت حملونقل دريايي جهاني چه از لحاظ جغرافيايي و چه از لحاظ نوع كسب و كار، تسهيل خواهد شد. به گفته وی، اين شرکت آمادگي این را دارد كه با مهيا شدن شرايط، در سريعترين زمان ممكن و برحسب صرفه وصلاح كشور، در گام اول سرويسهاي حملونقل دريايي خود به بنادر اصلي اروپايي را از سر بگيرد و درگامهاي بعدي نسبت به ايجاد سرويسهاي حملونقل دريايي به بنادر
تجاري سراسر جهان اقدام کند.
برنامهریزی ایران برای حضور در آبهای اروپا
با توجه به شرایط جنگ و دوران تحریم، کشتیرانی به عنوان محرک اصلی پیشگیری از فلج شدن تجارت خارجی عمل کرده است. این را علی اکبر صفایی، مدیرعامل شرکت ملی نفتکش ایران میگوید و تاکید میکند که کشتیرانی ایران توانسته کارنامه خوبی را در شرایط تحریم، رکود اقتصادی و کاهش نرخهای حمل و نقل به جا بگذارد. صفایی با اشاره به اهمیت برنامهریزی برای دوران پساتحریم میافزاید: باید شرایط را از نظر فنی برای زمان لغو تحریمها آماده کنیم که البته در این راستا اقدامات زیادی آغاز شده است. وی یادآوری میکند که ایران به دنبال حضور در بازارهای اروپایی است. صفایی اضافه
میکند: در حال حاضر ناوگان ما در بازارهای آسیایی حضور دارد اما برنامه داریم که بعد از لغو تحریمها، ناوگان کشتیرانی و نفتکشها بتوانند در اروپا تردد داشته و اقتدار جمهوری اسلامی را به نمایش بگذارند. صفایی معتقد است کشتیرانی و نفتکش در حال حاضر با توجه به بیش از پیش به حمایت دولت نیاز دارند تا بتوانند توان رقابتی خود را حفظ کرده و بازار از دست رفته را به دست آورند.
همکاری دولت و بخش خصوصی در زمان پساتحریم
گذشته از کشتیرانی و ناوگان جمهوری اسلامی ایران، بنادر ایران نیز در حال آماده شدن برای دوران پساتحریم هستند. مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی معتقد است در روزگار بعد از تحریم، دولت باید از ناوگان ملی که متشکل از بخش خصوصی و دولتی است حمایت کرده و زمینه توسعه این ناوگان و ورود آنها را به بازارهای جدید فراهم کند. به باور محمد سعیدنژاد، اگرچه ایران تکیه بر مزیتهای داخلی در قالب اقتصاد مقاومتی را در برنامه دارد اما تنها متکی بودن به مزیتها و تولیدات داخلی راه حل مشکلات نخواهد بود. به گفته وی، باید برنامه، راهکار و روشهای اجرایی در زمینه حمل و نقل دریایی
برای دوران پساتحریم وجود داشته باشد.کارشناسان معتقدند بنادر کشورمان از ظرفیت مطلوبی برای جذب سرمایههای جدید و بازگشت خطوط کشتیرانی بزرگ برخوردارند و در صورت لغو تحریمها هیچ مشکلی در حوزه امکانات دریایی به وجود نخواهد آمد. سعید ایزدیان، کارشناس حمل و نقل دریایی و معاون سابق دریایی سازمان بنادر و دریانوردی، در این باره میگوید: هر چند فشار تحریم در سالهای گذشته سرعت رشد و توسعه بنادر ایران را تا حدی کاهش داده اما با توجه به برنامهریزیهای انجام شده از سوی دولت، بنادر بزرگ ایران تا حد امکان افزایش ظرفیت داشتهاند و این مساله باعث شده در صورت
لغو تحریمها و بازگشت لاینرهای بزرگ دریایی به بنادر کشور هیچ محدودیتی وجود نداشته باشد.
طرح توسعه فاز سوم بندر رجایی و برنامهریزی دولت برای توسعه بندر چابهار، دو محور عمدهای است که میتواند در کنار ظرفیتهای فعلی دریایی کشور نقشی مهم ایفا کرده و ظرفیت موجود را از آنچه که هست بالاتر ببرد. این کارشناس حمل و نقل دریایی با بیان این مطلب، میافزاید: بخش دولتی در کنار سرمایهگذاران بخش خصوصی ایران در تلاش است تا بار دیگر کشتیهای بزرگی را که در طول سالهای گذشته بنا به دلایل مختلف آبهای ایران را ترک کرده یا برنامههای سفری خود را بسیار محدود کردهاند، به بنادر و آبهای ایران بازگرداند تا بار دیگر ایران به عنوان قطب
دریایی منطقه معرفی شود. ایزدیان معتقد است با توجه به حضور ایران در دو دریای مهم منطقه یعنی خلیج فارس و دریای عمان و همچنین ظرفیتهای بالقوه گستردهای که در بنادر ایران وجود دارد، این امید وجود دارد که لغو تحریمها به تقویت جایگاه ایران در صنایع دریایی منطقه منجر شود و امکان رقابت میان بنادر ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس به وجود بیاید.
آماده پساتحریم شویم
تحریمها به هر حال روزی تمام میشود و همه پیشبینیهای ما از بازار حملونقل دریایی باید مربوط به دوران پس از تحریم باشد، بنابراین ضروری است تا شرکتهای کشتیرانی جمهوری اسلامی و ملی نفتکش در ایران برنامهای به نام «برنامه پساتحریم» داشته باشند.
این سخن سیده فاطمه مقیمی، عضو هیات رییسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران را میتوان چکیدهای بر همه مطالب فوق دانست. وی معتقد است یکی از مسائل بزرگ و مهم ما در دوران خروج از تحریم، وضعیت ناوگان است زیرا ناوگانی که بخواهد در آبهای آزاد تردد داشته باشد و کالا و بار خود و دیگر کشورها را جابهجا کند باید بهروز بوده و قابلیتهای خاصی داشته باشد.
آنطور که مقیمی میگوید و در سخن دیگران نیز این تاکید وجود داشت، تدوین برنامههای ویژه حمل و نقل دریایی در دوران پساتحریم ضروری است و کشور ما باید با برنامهریزی صحیح و به هنگام، ناوگان حمل و نقل دریایی خود را از نظر تعداد و کیفیت، برای فعالیت در دوران پسا تحریم آماده کند.