سرنوشت آموزش دریایی به حمایت شرکت های کشتیرانی وابسته است
تین نیوز | اختصاص نیافتن وام به دانشجویان جهت پرداخت شهریه ، معادل سازی نشدن مدارک تخصصی شایستگی دریانوردی با مدارک دانشگاهی توسط وزارت علوم و ارتقاء سطح زبان انگلیسی از مشکلات و چالش های آموزش دریانوردی در کشور است.
مدیرعامل موسسه آموزش کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران در خصوص وضعیت آموزش دریانوردی در دنیا گفت: آموزش دورههای دریانوردی در دنیا مطابق كنوانسیون STCW در مراكز آموزشی موردتایید سازمان جهانی دریانوردی IMO برگزار می شود و با توجه به پیشرفت تكنولوژی در صنایع دریایی و نیاز به روزآمد کردن سیلابسهای درسی هر ساله پیشنهادهای دولت های مختلف در اجلاسهای IMO مطرح و مورد بررسی قرار می گیرد و در نتیجه هر چند سال یك بار تغییرات در دستورالعملها توسط كمیتههای تخصصی اجلاس IMO بررسی و پس از رایگیری و تصویب لازمالاجرا میشود.
محمود رضا حق دوستی در ادامه افزود: علاوه بر پیشرفت تكنولوژی در سیستمهای مختلف كشتی مانند مخابرات دریایی، وسایل كمك ناوبری، سیستم های رادار و آرپا، سیستمهای كنترل موتورهای كشتی، توجه بیشتر به مسائل ایمنی و حفاظت از محیط زیست دریایی همواره موردتاكید كمیتههای فرعی IMO قرار گرفته و نیاز به تاكید بیشتر به مسائل ایمنی و جلوگیری از آلودگی دریاها در دستورالعملهای آموزشی بیش از پیش مطرح و لازمالاجرا می شود.
حق دوستی با اشاره به اهمیت به روز نگهداری اطلاعات دریانوردان تصریح کرد: این اهمیت به اندازه ای است که هر چند سال یك بار مدارك شایستگی دریانوردان از اعتبار ساقط و دریانوردان ملزم به شركت در دورههای تطبیقی، شركت در آزمونهای مربوطه و تجدید گواهینامههای تخصصی خود می شوند، موضوعی كه حتی برای شغل پزشكی كه مستقیماً با سلامتی و جان انسانها ارتباط دارد دیده نمیشود.
وی گفت: این مسئله بیانگر نقش و اهمیت آموزش در صنعت دریانوردی به لحاظ تاثیرگذاری مستقیم دانش دریانوردان در مسائل ایمنی و جلوگیری از آلودگی دریاها است.
دریانوردان ایرانی از بالاترین استاندارد ها برخوردارند
مدیرعامل موسسه آموزش کشتیرانی گفت: آموزش دورههای دریانوردی در كشور عزیزمان ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی با سیاستگذاری استفاده از مراكز آموزشی داخل كشور جهت تامین نیاز آموزشی كشور به جای كشورهای خارجی آغاز و با تلاش و پشتكار مسئولان صنایع دریایی، شركتهای كشتیرانی، با نظارت سازمان بنادر و دریانوردی در مدت كوتاهی كلیه دورههای دریانوردی مطابق كنوانسیون STCW در كشور برنامهریزی و اجرا شد.
وی اظهار داشت: باعنایت به حمایتهای گسترده شركتهای كشتیرانی تجاری بزرگ مانند كشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شركت ملی نفتكش از آموزشهای دریانوردی و تامین منابع مالی موردنیاز جهت تجهیز مراكز آموزشی ذیربط تاكنون آموزشهای دریانوردی در حوزه سفرهای نامحدود (كشتیهای اقیانوس پیما) به خوبی در كشور مدیریت شده و دریانوردان كشتی های اقیانوسپیما با توان علمی و تجربه كافی بر روی كشتی های تجاری مشغول به انجام وظیفه هستند.
وی گفت: جایگزینی افسران و ملوانان ایرانی به جای پرسنل خارجی در مدت زمان بسیار كوتاه جزء افتخارات ملی و باعث سربلندی جامعه دریایی كشور شده است.
حق دوستی با بیان اینکه در حال حاضر دریانوردان ایرانی كشتیرانی جمهوری اسلامی ایران علاوه بر دورههای تخصصی مطابق كنوانسیون STCW دورههای متنوع تخصصی را سپری می کنند اظهار داشت : برخی از دورهها در هیچ مركز آموزشی در دنیا برگزار نمیشود و مختص شركتهای سازنده موتورهای كشتی است.
وی در ادامه به زحماتی كه اساتید دریایی اقیانوسپیما در موسسات آموزشی كشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شركت ملی نفتكش جهت تربیت افسران متعهد كشتی های تجاری متحمل شده اند اشاره کرد و گفت: همچنین جدیت سازمان بنادر و دریانوردی در حفظ سطح آزمونهای شایستگی و رعایت استانداردهای لازم توسط كمیتههای ارتقاء این دو شركت بزرگ كشتیرانی در كشور باعث شده دریانوردان ایرانی از بالاترین استاندارد تخصصی برخوردار شوند به گونهای كه در حال حاضر هیچ دریانورد ایرانی اقیانوسپیما در جذب شركتهای كشتیرانی داخلی و خارجی با مشكل مواجه نبوده و به راحتی شغل مورد علاقه خود را
پیدا می کنند.
نقش آموزش و مقررات در توسعه دریا محور
حق دوستی با بیان اینکه بدون آموزش اصولی و استاندارد، پیاده سازی مقررات جدید با چالش مواجه می شود تاکید کرد: عدم برداشت صحیح از قوانین و مقررات و پیاده سازی غیر اصولی آن آسیب های زیست محیطی جبران ناپذیری را به همراه خواهد داشت و این عدم آگاهی امنیت و ایمنی دریاها و سواحل را به مخاطره انداخته باعث تلفات انسانی و صدمات جبران ناپذیری خواهد شد.
وی در ادامه سیاستگذاری، قانونگذاری، برنامهریزی، تخصیص بودجه، اندازهگیری پیشرفت حاصله ، بازخورد و اصلاح روشها را در اجرای موثر مقررات و آموزش نیروی انسانی جهت توسعه دریا محور ضروری دانست و افزود: در این چرخه توجه به عوامل انسانی به عنوان اساسی ترین عامل تاثیرگذار بر پیادهسازی اصولی قوانین و اجرای صحیح آموزش در توسعه دریامحور مورد تاكید است لذا از ارگانهای دریایی كشور انتظار میرود با همبستگی هرچه بیشتر شرایط ایجاد یك هم افزایی برای توسعه پایدار دریامحور در چارچوب مقررات ملی و بینالمللی را رقم زنند.
لزوم تشکیل کارگروه های ویژه در شرکت های کشتیرانی
مدیرعامل موسسه آموزشی کشتیرانی با مطلوب توصیف کردن سطح آموزش دریانوردان كشتی های تجاری به لحاظ حمایت شركتهای كشتیرانی بزرگ مانند كشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شركت ملی نفتكش ایران گفت: حفظ و ارتقاء سطح تخصص دریانوردان تجاری از این به بعد با چالشهای زیادی مواجه خواهد شد، كه جهت مقابله با این مشكلات باید كارگروههای ویژهای در شركتهای كشتیرانی تشكیل و به جهت رفع مشكلات راهكارهای عملی اتخاذ شود.
حق دوستی یکی از چالش های آموزشی را حفظ و ارتقاء سطح زبان انگلیسی دریانوردان ذکر کرده و افزود : باتوجه به افزایش تعداد پرسنل ایرانی بر روی كشتی ها تمرین زبان انگلیسی به ندرت صورت گرفته و همچنین توقف كوتاه كشتیها در بنادر خارجی امكان تمرین زبان انگلیسی را به حداقل رسانده، سطح علمی و تخصصی دریانوردان رابطه مستقیم با سطح زبان انگلیسی آنها دارد و در صورت ضعف عمومی دریانوردان در زمینه زبان انگلیسی مستقیماً تخصصی آنها هم تحت تاثیر و با كاهش چشمگیر مواجه خواهد بود.
چالش های آموزش دریایی در ایران
وی چالش دیگر آموزشی دریانوردان را نیاز به برخورداری از وام دانشجویی جهت پرداخت شهریه دورههای آموزشی دریانوردی دانست و گفت: تاكنون علیرغم تلاشهای زیاد جهت متقاعد کردن مسئولان سازمان بنادر و دریانوردی جهت تامین منابع وام از وجوه اداره شده و صندوق توسعه صنایع دریایی این امر تاكنون عملی نشده و دانشجویان دریانوردی در پرداخت شهریه دورههای خود با مشكل روبرو شده اند.
وی در ادامه اظهار داشت : این موضوع در آینده احتمالاً علاقه و انگیزه دریانوردان را به ادامه تحصیل در این رشته كاهش داده و در صورت عدم اتخاذ تصمیم مناسب با كاهش داوطلبان رشتههای دریانوردی و متعاقب كاهش تعداد دریانوردان ایرانی بر روی كشتیهای كشور عزیزمان منجر خواهد شد و لاجرم ملزم به استفاده از پرسنل خارجی خواهیم بود.
حق دوستی با اشاره به عدم ارزیابی مدارك تخصصی شایستگی دریانوردی و عدم معادل سازی آنها با مدارك دانشگاهی توسط وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری گفت: این موضوع انگیزه دریانوردان به جذب رشتههای دریانوردی را كاهش داده چرا كه امكان ادامه تحصیل در رشتههای دانشگاهی تا مقاطع كارشناسی ارشد و بالاتر جزء اولین پارامترهای انتخاب رشتههای تحصیلی است، بسیاری از دریانوردان به جهت اخذ مدارك دانشگاهی در ادامه مسیر كاری خود شغل دریانوردی را رها کرده و در رشتههای غیر مرتبط با رشته تحصیلی پایه خود كه همان دریانوردی بوده ادامه تحصیل میدهند.
وی به ضعف آموزش در شناوری های نزدیک به ساحل اشاره کرد و گفت: برخی از مراكز آموزشی جدیت لازم را درخصوص ارائه مطالب مطابق با سیلابسهای درسی معمول را انجام نمی دهند.
وی تصریح کرد: با توجه به اینکه آموزش پرسنل شناورهای نزدیك به ساحل برخلاف شناورهای اقیانوسپیما به زبان فارسی صورت میگیرد و آزمونها هم به زبان فارسی است ، ضعف زبان انگلیسی و ضعف علمی و تخصصی دریانوردان شناورهای نزدیك به ساحل قابل تامل است و باید با تمهیداتی كه سازمان بنادر و دریانوردی به عنوان متولی آموزشهای دریانوردی در كشور اتخاذ می کند نسبت به ارتقاء سطح علمی و تخصصی پرسنل شناورهای نزدیك به ساحل اقدام کرد تا ضمن حفظ ایمنی سواحل، بنادر و دریاهای نوار ساحلی از آلودگی دریاهای محدود كه عمدتاً به علت خطای انسانی صورت میپذیرد جلوگیری کرد.