|
کد خبر
۱۲۰۰۹۲
کپی شد
از صیادان دربند تا وعدههای دریایی
هفتهنامه حمل ونقل|
ورود به صدمین شماره برای یک نشریه تخصصی قطعا با فراز و فرودها و البته جریانسازیهای خاص همراه است، غیراز این نیست که صد شماره نشریه حملونقل دریایی را به مثابه برشمردن ۱۰۰درخواست دریانوردان بدانیم از روزی که دغدغه کار، بیمه و کشتی و سفارشات داخلی به صدراخبار دریایی مبدل میشدند تا روزی که برای نجات جان صیادان دربند ایرانی در یمن فریاد استمدادمان به هوا رفت.
بخش دریایی در ایران هر چند که به جهت مزیت موجود و موقعیت خاص ایران در شمال و جنوب، به یکی از استراتژیکترین موضوعات اقتصادی مدبل شده است اما بهواسطه علم محدود عدهای از کسانی که سعی دارند گامی در جهت توسعه بردارند همواره نتوانسته است به اهداف غایی خود برسد گو اینکه عنوان کردن مطالب مختلفی در صد شماره هفتهنامه "حملونقل" دفاعیات و انتقادات نیز موجب نشد تا بخش دریایی به آنچه حق خود بوده است برسد اگرچه مدیران بندرو دریایی این بخش را با همه نواقصاش بهعنوان یکی از بخشهای موفق میدانند اما قطعا پرداختن به موضوعات مختلف بخش دریایی در ١ شماره بخوبی نشان میدهد که این بخش هنوز هم حلقههای مفقوده زیادی دارد.
توسعه دریا محور
یکی ازمهمترین و پرچالشترین مباحثی که در ١ شماره گذشته بارها به آن اشاره شد نبود جایگاه مناسب توسعه دریا محور در برنامه ربزیهای دریایی مسئولان است. موضوعی که شاید نحستین بار در سالهای پایانی دولت اصلاحات حرف آن به میان آمد و حتی محور اصلی چند ساله همایشهای دریایی شد و در نهایت این امر که قرار بود سرلوحه بخش دریایی قرار گیرد همچنان در لایههای زیرین تصمیمگیری دریایی قرار دارد و نتوانسته است جایگاهش را بهدستآورد.
میزان سواحل ایران ۵ هزار و ۷۸۹ کیلومتر است که در حدود ۴ هزار و ۹۰۰ کیلومتر در جنوب و ۸۸۹ کیلومتر در شمال کشور گسترده شده است. با توجه به تأمین ۳۰ درصدی انرژی جهان و قرار گرفتن مرزهای آبی ایران در حساسترین و پررفت و آمدترین مناطق خلیجفارس و دریای عمان، موقعیتی فوق استراتژیک به ایران اعطا کرده است.
متاسفانه دربسیاری از موارد ما نتوانستهایم بهره کافی را ازاین پتانسیلهای ارزشمند ببریم و درمقابل شاهدیم که برخی کشورهای همسایه که کل مساحتشان به اندازه مرزهای آبی مانیست، آنچنان از دریا بهره بردهاند که خود را تبدیل به قطبی در اقتصاد و گردشگری جهان تبدیل کردهاند. درعوض ماهم شاهدیم که هرروزه میزان مهاجرت مردم ساحل نشین کشوربه پایتخت و مراکزاستانها رو به افزایش است.
این درحالی است که دریاها و سواحل پتانسیل فوقالعادهای در روند اجرای اقتصاد مقاومتی دارند و میتوانند بخش بزرگی از اهداف اقتصادی کشور را محقق سازند. بهطوریکه علاوه بر ایجاد درآمدزایی، ارز آوری، ایجاد اشتغال، تأمین نیازهای ساکنان بومی و بسیاری از موارد اقتصادی دیگر، به حفظ و ثبات بافت جمعیتی شهرهای ساحلی نیز قوام بخشند.
توریسم دریایی
گردشگری و مسافرتهای دریایی نیز از جمله برنامههای پردرآمدی است که میتوان از آن بعنوان دغدغههایی نام برد که در صد شماره اخیر بارها و بارها به آن اشاره شد و آن نیز بعنوان یکی دیگر از دغدغههای مهم مسئولان نام برده شده است.
اگرنگاهی به کشورهای ساحلی همجوار همچون امارات متحده داشته باشیم، متوجه میشویم که مقامات این کشور چگونه توانستهاند با بهرهگیری از پتانسیلهای دریا و حتی بیابانهای ساحلی خود گردشگران منطقهای و غربی را به خود جلب کنند و ازاین طریق انگیزههای سرمایهگذاری خارجی را برای صاحبان سرمایه به وجود آورند.
توریسم دریایی قطعایکی از مزیتهای ایران است که به آن توجه نشده و کماکان وعدههای مسئولان جای عمل آنها را گرفته است.
حلقه مفقوده حملونقل دریایی
بحث حملونقل دریایی و درآمد اسکلهها و بندرهای تجاری از دیگر مزیتهایی است که میتوان از آن بهعنوان عوامل اشتغال زایی و حتی مهاجرت معکوس استفاده کرد. متأسفانه ایران با چند هزارکیلومتر ساحل تنها ۱۴ بندر تجاریدارد که از این میان تنها دو بندر امام خمینی (ره) وشهید رجایی بار مبادلات بزرگ تجاری ایران با جهان را به دوش میکشند. این درحالی است که امارات با سرمایهگذاری دراین زمینه، تنها با بندر مکانیزه دوبی توانسته است گوی رقابت را ازما برباید.
همچنین با توجه به عبور سالانه حدود ۱۰ هزار شناور از تنگه هرمز، بحث بانکرینگ (سوخترسانی دریایی) یکی از صنایعی است که میتواند ارزآوری قابل توجهی برای اقتصادکشور به همراه داشته باشد که نیازمند حمایتهای دولت از بخش خصوصی است.
عرصه کشتیسازی
سرمایهگذاری در عرصه صنایع کشتیسازی از جمله موارد دیگری است که میتواند برای مردم ساحل نشین کشورمان اشتغالزا است. گستردگی سواحل درجنوب و اشراف برگذرگاههای پرتردد، فرصت بسیارمناسبی است تا ایران رابه عنوان قطبی در این صنعت تبدیل کند.
همچنین اجرای برنامههای زیرساختی درحوزه گردشگری و در دستورکار قراردادن عملیاتهای پژوهشی برای بهرهگیری از تمامی پتانسیلهای سطحی و زیرسطحی آبهای سرزمینی، میتواند عقبماندگیهای منطقهای نسبت به همسایگان و اتکا به درآمدهای نفتی را تاحد قابل توجهی کاهش دهند، اما متأسفانه توجه و حمایت لازم دراین زمینه صورت نمیگیرد. اگر نگاهمان به دریا صرفاً متوجه نفت باشد و به دیگر پتانسیلها و مزایای دریا توجه نداشته باشیم، قادر به کنترل مهاجرت ورکود شهرهای ساحلی نخواهیم بود و امتیاز بزرگی را در اجرا وتحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی ازدست خواهیم داد.
دزدان دریایی سومالیایی
دزدی دریایی در سومالی یک تهدید جدی علیه کشتیرانی بینالمللی است که از زمان فاز دوم داخلی سومالی در دههی ۱۹۹۰ به وجودآمد این تهدیدات از سال ۲۰۰۵ افزایش یافت و باعثافزایش هزینهی کشتیرانی و ممانعت در رسیدن کمکهای غذایی شده است. دراینراستا بسیاری از سازمانهای جهانی نظیر سازمان بینالمللی دریایی و برنامه جهانی غذا نگرانی شدیدخود را نسبت به توسعهی کمی و کیفی حملات دزدان دریایی اعلام کردهاند.
براساس گزارش مؤسسهی آلمانی تحقیقات اقتصادی، دزدی دریایی در منطق خود یک بازار نوظهور است که تبدیل به صنعتی پررونق در کشور سومالی شده است. شرکتهای بیمه، علی الخصوص از حملات دزدان دریایی سود بردهاند به این دلیل که حق بیمهها به طور فزایندهای رشدکرده است.
گزارش سازمان ملل متحد و چندی از منابع خبری نشان دهنده ی این واقعیت است که ماهیگیری غیرقانونی در بخشهایی از سواحل سومالی در وقوع این پدیده مؤثر بودهاست. براساس گزارش مؤسسهی تحقیقات اقتصادی آلمان و کمیته خدمات نیروهای مسلح آمریکا دفع زبالههای سمی و اتمی در آبهای سومالی به وسیلهی کشتیهای خارجی توانایی ماهیگیران سومالیایی را برای گرداندن زندگی با محدودیت جدی مواجه کرده و ماهیگیران بدون امکانات این منطقه را دست خالی گذاشته است. در نتیجهی این امر، آنها مجبور شدهاند به جای ماهیگیری به دزدی دریایی رو بیاورند.
به گفتهی دیگر مقالات، ۷۰ درصد از مردم سومالی این نوع دزدی دریایی را نوع دفاع ملی از آبهای سرزمین خود تلقی میکنند و خواهان عدالت و جبران خسارت برای منابع دریایی به یغما برده شده توسط ماهیگیران خارجی هستند.
در همین حال چند تن از صیادان ایرانی نیز سالهاست که در اختیار این دزدان هستند و کار به جایی رسیده است که ماهبگیران جنوبی برای آزادی آنها دست به کار گلزیزان برای جمعآوری باج مورد نظر سومالیاییها شدهاند.
چنین است که با نگاهی به این مسائل و انعکاس آنها در نشریه حملونقل اکنون با گذشت ١ شماره از نشریه حملونقل میتوان گفت بخش دریایی متولی میخواهد و باید بدون فوت وقت درباره مسائلی که دغدغه اصلی فعالان بخش دریایی است فکری عاجل کرد.
لینک خبر
بخش دریایی در ایران هر چند که به جهت مزیت موجود و موقعیت خاص ایران در شمال و جنوب، به یکی از استراتژیکترین موضوعات اقتصادی مدبل شده است اما بهواسطه علم محدود عدهای از کسانی که سعی دارند گامی در جهت توسعه بردارند همواره نتوانسته است به اهداف غایی خود برسد گو اینکه عنوان کردن مطالب مختلفی در صد شماره هفتهنامه "حملونقل" دفاعیات و انتقادات نیز موجب نشد تا بخش دریایی به آنچه حق خود بوده است برسد اگرچه مدیران بندرو دریایی این بخش را با همه نواقصاش بهعنوان یکی از بخشهای موفق میدانند اما قطعا پرداختن به موضوعات مختلف بخش دریایی در ١ شماره بخوبی نشان میدهد که این بخش هنوز هم حلقههای مفقوده زیادی دارد.
توسعه دریا محور
یکی ازمهمترین و پرچالشترین مباحثی که در ١ شماره گذشته بارها به آن اشاره شد نبود جایگاه مناسب توسعه دریا محور در برنامه ربزیهای دریایی مسئولان است. موضوعی که شاید نحستین بار در سالهای پایانی دولت اصلاحات حرف آن به میان آمد و حتی محور اصلی چند ساله همایشهای دریایی شد و در نهایت این امر که قرار بود سرلوحه بخش دریایی قرار گیرد همچنان در لایههای زیرین تصمیمگیری دریایی قرار دارد و نتوانسته است جایگاهش را بهدستآورد.
میزان سواحل ایران ۵ هزار و ۷۸۹ کیلومتر است که در حدود ۴ هزار و ۹۰۰ کیلومتر در جنوب و ۸۸۹ کیلومتر در شمال کشور گسترده شده است. با توجه به تأمین ۳۰ درصدی انرژی جهان و قرار گرفتن مرزهای آبی ایران در حساسترین و پررفت و آمدترین مناطق خلیجفارس و دریای عمان، موقعیتی فوق استراتژیک به ایران اعطا کرده است.
متاسفانه دربسیاری از موارد ما نتوانستهایم بهره کافی را ازاین پتانسیلهای ارزشمند ببریم و درمقابل شاهدیم که برخی کشورهای همسایه که کل مساحتشان به اندازه مرزهای آبی مانیست، آنچنان از دریا بهره بردهاند که خود را تبدیل به قطبی در اقتصاد و گردشگری جهان تبدیل کردهاند. درعوض ماهم شاهدیم که هرروزه میزان مهاجرت مردم ساحل نشین کشوربه پایتخت و مراکزاستانها رو به افزایش است.
این درحالی است که دریاها و سواحل پتانسیل فوقالعادهای در روند اجرای اقتصاد مقاومتی دارند و میتوانند بخش بزرگی از اهداف اقتصادی کشور را محقق سازند. بهطوریکه علاوه بر ایجاد درآمدزایی، ارز آوری، ایجاد اشتغال، تأمین نیازهای ساکنان بومی و بسیاری از موارد اقتصادی دیگر، به حفظ و ثبات بافت جمعیتی شهرهای ساحلی نیز قوام بخشند.
توریسم دریایی
گردشگری و مسافرتهای دریایی نیز از جمله برنامههای پردرآمدی است که میتوان از آن بعنوان دغدغههایی نام برد که در صد شماره اخیر بارها و بارها به آن اشاره شد و آن نیز بعنوان یکی دیگر از دغدغههای مهم مسئولان نام برده شده است.
اگرنگاهی به کشورهای ساحلی همجوار همچون امارات متحده داشته باشیم، متوجه میشویم که مقامات این کشور چگونه توانستهاند با بهرهگیری از پتانسیلهای دریا و حتی بیابانهای ساحلی خود گردشگران منطقهای و غربی را به خود جلب کنند و ازاین طریق انگیزههای سرمایهگذاری خارجی را برای صاحبان سرمایه به وجود آورند.
توریسم دریایی قطعایکی از مزیتهای ایران است که به آن توجه نشده و کماکان وعدههای مسئولان جای عمل آنها را گرفته است.
حلقه مفقوده حملونقل دریایی
بحث حملونقل دریایی و درآمد اسکلهها و بندرهای تجاری از دیگر مزیتهایی است که میتوان از آن بهعنوان عوامل اشتغال زایی و حتی مهاجرت معکوس استفاده کرد. متأسفانه ایران با چند هزارکیلومتر ساحل تنها ۱۴ بندر تجاریدارد که از این میان تنها دو بندر امام خمینی (ره) وشهید رجایی بار مبادلات بزرگ تجاری ایران با جهان را به دوش میکشند. این درحالی است که امارات با سرمایهگذاری دراین زمینه، تنها با بندر مکانیزه دوبی توانسته است گوی رقابت را ازما برباید.
همچنین با توجه به عبور سالانه حدود ۱۰ هزار شناور از تنگه هرمز، بحث بانکرینگ (سوخترسانی دریایی) یکی از صنایعی است که میتواند ارزآوری قابل توجهی برای اقتصادکشور به همراه داشته باشد که نیازمند حمایتهای دولت از بخش خصوصی است.
عرصه کشتیسازی
سرمایهگذاری در عرصه صنایع کشتیسازی از جمله موارد دیگری است که میتواند برای مردم ساحل نشین کشورمان اشتغالزا است. گستردگی سواحل درجنوب و اشراف برگذرگاههای پرتردد، فرصت بسیارمناسبی است تا ایران رابه عنوان قطبی در این صنعت تبدیل کند.
همچنین اجرای برنامههای زیرساختی درحوزه گردشگری و در دستورکار قراردادن عملیاتهای پژوهشی برای بهرهگیری از تمامی پتانسیلهای سطحی و زیرسطحی آبهای سرزمینی، میتواند عقبماندگیهای منطقهای نسبت به همسایگان و اتکا به درآمدهای نفتی را تاحد قابل توجهی کاهش دهند، اما متأسفانه توجه و حمایت لازم دراین زمینه صورت نمیگیرد. اگر نگاهمان به دریا صرفاً متوجه نفت باشد و به دیگر پتانسیلها و مزایای دریا توجه نداشته باشیم، قادر به کنترل مهاجرت ورکود شهرهای ساحلی نخواهیم بود و امتیاز بزرگی را در اجرا وتحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی ازدست خواهیم داد.
دزدان دریایی سومالیایی
دزدی دریایی در سومالی یک تهدید جدی علیه کشتیرانی بینالمللی است که از زمان فاز دوم داخلی سومالی در دههی ۱۹۹۰ به وجودآمد این تهدیدات از سال ۲۰۰۵ افزایش یافت و باعثافزایش هزینهی کشتیرانی و ممانعت در رسیدن کمکهای غذایی شده است. دراینراستا بسیاری از سازمانهای جهانی نظیر سازمان بینالمللی دریایی و برنامه جهانی غذا نگرانی شدیدخود را نسبت به توسعهی کمی و کیفی حملات دزدان دریایی اعلام کردهاند.
براساس گزارش مؤسسهی آلمانی تحقیقات اقتصادی، دزدی دریایی در منطق خود یک بازار نوظهور است که تبدیل به صنعتی پررونق در کشور سومالی شده است. شرکتهای بیمه، علی الخصوص از حملات دزدان دریایی سود بردهاند به این دلیل که حق بیمهها به طور فزایندهای رشدکرده است.
گزارش سازمان ملل متحد و چندی از منابع خبری نشان دهنده ی این واقعیت است که ماهیگیری غیرقانونی در بخشهایی از سواحل سومالی در وقوع این پدیده مؤثر بودهاست. براساس گزارش مؤسسهی تحقیقات اقتصادی آلمان و کمیته خدمات نیروهای مسلح آمریکا دفع زبالههای سمی و اتمی در آبهای سومالی به وسیلهی کشتیهای خارجی توانایی ماهیگیران سومالیایی را برای گرداندن زندگی با محدودیت جدی مواجه کرده و ماهیگیران بدون امکانات این منطقه را دست خالی گذاشته است. در نتیجهی این امر، آنها مجبور شدهاند به جای ماهیگیری به دزدی دریایی رو بیاورند.
به گفتهی دیگر مقالات، ۷۰ درصد از مردم سومالی این نوع دزدی دریایی را نوع دفاع ملی از آبهای سرزمین خود تلقی میکنند و خواهان عدالت و جبران خسارت برای منابع دریایی به یغما برده شده توسط ماهیگیران خارجی هستند.
در همین حال چند تن از صیادان ایرانی نیز سالهاست که در اختیار این دزدان هستند و کار به جایی رسیده است که ماهبگیران جنوبی برای آزادی آنها دست به کار گلزیزان برای جمعآوری باج مورد نظر سومالیاییها شدهاند.
چنین است که با نگاهی به این مسائل و انعکاس آنها در نشریه حملونقل اکنون با گذشت ١ شماره از نشریه حملونقل میتوان گفت بخش دریایی متولی میخواهد و باید بدون فوت وقت درباره مسائلی که دغدغه اصلی فعالان بخش دریایی است فکری عاجل کرد.
لینک خبر