صدای صیادان بالاخره به بهارستان رسید
نرگس رسولی:
وقتی ابراهیم فروزانمهر، ناخدای ۴۱ ساله همراه با ۲۰ نفر خدمهاش دل به دریا زدند قرار بود یک ماهه کارشان را تمام کنند و به کنارک برگردند اما همین که با خانوادههایشان تماس گرفتند و خبر آغاز برگشت به کنارک را دادند، به دست دزدان دریایی سومالی گرفتار شدند.
شاید در آن روزها کمتر کسی باور میکرد در سایه امنیتی که گاردهای ساحلی ایران برای کشتیهای عبوری از آبهای آزاد به وجود آورده است ۲۱ نفر به قصد نان شب به دریا بروند و بیش از نیمی ازآنها نتوانند حتی یکبار دیگر روی خانوادهشان را ببینند. آنها قصد صید کردند تا شاید نانی به خانههایشان ببرند اما تازه بعد از ۲۱ ماه صدای استمداد طلبی ۲۱ صیادی که روز به روز از تعدادشان کم شده به گوش بهارستانیها رسیده است.
قطعاً هم ابراهیم فروزانمهر و هم ۲۰ خدمه میدانستند که هنوز سایه تاریک دزدان دریایی در آبهای آزاد وجود دارد و احتمال گرفتار شدن آنها هست اما غم نان مجالی برای فکر کردن به فردای بدون نان را نمیداد. در لنج صیادی ابراهیم فروزانمهر ۲۱ نفر حاضر بودند؛ خدمه، ملوان و صیاد. دو تن از صیادان جمالالدین دهواری و خواهرزادهاش ابراهیم بلوچنیا بودند. آنها پس از حدود ۲ ماه کار برای صیادی در حال بازگشت به ایران بودند که یک گروه از دزدان دریایی به آنها حمله کردند.
خدمه و ناخدای لنج تلاش کردند به آنها بفهمانند که سوخت لنج در حال اتمام است و بهزودی باید خود را به بندر چابهار برسانند اما گویا دزدان دریایی به این موضوع توجهی نداشتند تا اینکه سوخت لنج تمام شد. روز ششم فروردین ۱۳۹۳، دزدان دریایی ۲۱ خدمه لنج و بخشی از اموال این لنج که ارزش مالی داشت را با خود همراه کردند تا بتوانند با اخاذی به منافع خود برسند.
همسر یکی از صیادان درباره آخرین وضعیت این ۲۱ تن میگوید: «آخرین بار که توانستم با شوهرم صحبت کنم روز عید فطر امسال بود. او گفت ۳ نفر از خدمه لنج در این مدت فوت کردهاند. ۴ نفر هم فرار کردهاند. الآن برای آزادی او و ۳ نفر دیگر ۱۵۰ هزار دلار پول میخواهند.»
باجی که پیشازاین هم بارها توسط ایران و سایر کشورها برای آزادی گروگانها و کشتیهای ترانزیتی بزرگ پرداخت شده است تا شاید بدون سروصدایی قائله تمام شود و حالا زمانی رسیده است که بعد از ۲۱ ماه باجخواهی برای تنها ۴ نفر از ۲۱ نفری که توانستهاند ۲۱ ماه غربت و اسارت را تحمل کنند. شاید تنها باید خدا را شکر بود که دزدان دریایی بدعهدی کردند و زمانی که عید فطر را آخرین زمان برای آزادی صیادان اعلام کرده بودند، به رسمیت نشناختند و برای گرفتن باجشان منتظر ماندند.
به گفته همسران این صیادان دزدان سومالیایی که ظاهراً تعللهای دولتی برای کمک به صیادان را متوجه شدهاند از خانوادههای صیادان خواهان ارتباطگیری با یک پاکستانی تبار شدهاند تا بهعنوان مترجم واسط بین دزدان و خانوادههای نگران صیادان شود.
این دزدان که بنا به اذعان اقوام درجهٔ یک صیادان دزدیدهشده ایرانی تاکنون بارها مبالغی را به ریال بهعنوان باج دریافت کردهاند، بهطور رسمی اعلام کردهاند که تنها پرداخت به دلار باعث آزادی صیادانشان خواهد شد. موضوعی که از توان خانوادههای صیادان خارج است.
این خانوادهها که دیگر امیدشان قطع شده است دیگر بدون هیچ پردهپوشی از عدم کمک مسئولان دولتی صحبت میکنند و میگویند: «سومالیاییها یک مترجم ایرانی گرفتهاند و هر وقت با ما تماس میگیرند، او با ما صحبت میکند. تنها چیزی که از ما میخواهند دلار است. ما نمیتوانم این پول را به هیچ قیمتی تهیه کنیم. مسئولان هم تاکنون هیچ کمکی برای آزادی آنها نکردهاند.»
دزدان دریایی که روز اول ۴ میلیارد تومان مطالبه میکردند حالا به ۱۵۰ هزار دلار راضی شدهاند و با زور شکنجه و پخش صدای صیادان ایرانی آنها را وادار به تهیه باجی میکنند که برای هیچیک از آنها مقدور نیست. حالا بهجای ۲۱ صیاد تنها ۴ صیاد در اختیار دزدان دریایی است و متأسفانه تعدادی از صیادان کشتهشده و چندنفری هم موفق به فرار شدهاند اما هنوز هیچ خبری از آنها نیست.
حالا وقتی همسران این صیادان از عدم پاسخ مناسب مسئولان با صدای بلند صحبت میکنند که تازه بهارستان نشینان مجلس دهم صدای استمداد طلبی آنها را شنیدهاند و دستبهکار شدهاند تا دولت را متقاعد کنند اقدامی عاجل انجام دهد.
البته حسن قشقاوی معاون امور کنسولی وزارت امور خارجه با بیان اینکه امکان حضور فیزیکی در سومالی برای پیگیری امور مربوط به صیادان ایرانی وجود ندارد، هم خیال همسران و خانوادههای صیادان را راحت میکند و هم سعی میکند ثابت کند دولت برای صیادان در حال تلاش است. وی میگوید: «پس از واقعه سفارت عربستان، کشور سومالی اقدام به قطع رابطه با ایران کرده است و به همین دلیل ما هیچ سفارتخانه، سرکنسول و حتی حافظ منافعی در این کشور نداریم که بخواهد امور مربوط به گروگانهای ایرانی را پیگیری کند، وزارت خارجه ایران با این وجود از هر اقدامی که از دستش بربیاید جهت آزادی
گروگانهای ایرانی در سومالی کوتاهی نخواهد کرد.
از سوی دیگر ابوالفضل حسن بیکی مشاور سابق رئیس ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح و نائب رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی بهتازگی برگی دیگر را رو کرده و گفته است: «چون دزدان دریایی ارتباطی با هیچ کشوری ندارند، به همین دلیل ما نمیتوانیم از مراجع قضائی و سازمانهای بینالمللی علیه آنها اقدام کنیم.
دزدان دریایی پراکنده هستند و در جاهای مختلفی حضور دارند و کسی نمیتواند جای آنها را پیدا کند، با همه این تفاسیر همه میدانند که دزدان دریایی تحقیقاً مورد حمایت یک کشوری هستند و اگر نباشند پیدا کردنشان خیلی هم مشکل نیست، اما ظاهر مسئله این است که از سوی هیچ کشوری حمایت نمیشوند.
همه با پرداخت پول در حد معقول موافقاند ولی برخی دیگر ازجمله کشورهای اروپایی میگویند اگر ایران پول زیاد پرداخت کند دزدان دریایی با افراد دیگر که از کشورهای دیگر دزدیدهشدهاند همین برخورد را خواهند کرد. لذا دست جمهوری اسلامی بسته است که آن مبلغی را که دزدان دریایی میخواهند تهیه کنند و در اختیار آنها قرار دهند.
معمولاً دنیا با جمهوری اسلامی اینگونه برخورد میکند ما باید از طریق نیروهای مسلح در سیستم امنیتی واردشده گروگانها را پیداکرده و آزادشان کنیم و اگر غیرازاین باشد برای کشورهای دیگر که تعداد زیادی گروگان در اختیار دزدان دریایی دارند نگرانیهایی ایجاد خواهد شد.»
مجلسیها چه میگویند؟
در همین حال چند نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز به وضعیت غمانگیز و پررنج و عذاب گروگانها واکنش نشان داده و خواستار اقدامی فوری برای رهایی آنها از چنگ راهزنان سومالی شدند.
جواد کریمی قدوسی نماینده مشهد و کلات گفته است: «بهطور یقین موضوع ربودن و گروگان گرفتن حدود ۲۱ نفر از ملوانان و صیادان ایرانی توسط دزدان دریایی سومالی مسئلهای مهم و حساس است و بهطورقطع باید تمام دستگاهها این مسئله را پیگیری کنند.
درست است که دولت سومالی در شرایط کنونی رابطه سیاسی و دیپلماتیک با ایران ندارد ولی راههای نفوذ در منطقه روشن است و میتوان در این رابطه یادداشت اعتراض به سازمان ملل فرستاد. حالآنکه ارائه گزارش فعالیت دستگاه دیپلماسی برای نجات ملوانان ایرانی برای افکار عمومی بسیار مهم است.»
مسعود گودرزی نماینده مردم ممسنی و رستم در مجلس دهم معتقد است: «متأسفانه دزدان دریایی سومالی بهعنوان گروهکهای تروریستی بهصورت آزادانه در منطقه مشغول به غارت و فعالیت بودهاند و پشتیبانان این گروهها در منطقه مشخص هستند. وی توضیح داد: به نظر من نیروی محرک دزدان دریایی در عرصه برخی کشورهای منطقه قرار دارند و این کشورها از این گروهها حمایت مالی میکنند.»
وی درعینحال بر لزوم پیگیری سیاسی و دیپلماسی از سوی وزارت خارجه برای آزادسازی ملوانان ربودهشده تأکید کرد و گفت: «بهطور حتم جمهوری اسلامی برای حمایت از اتباع و شهروندانش از هر ابزار و الگویی حتی پرداخت پول به ربایندگان استفاده خواهد کرد.» ابوالفضل ابوترابی یکی دیگر از نمایندگان هم میگوید:
«متأسفانه کشور سومالی در شرایط کنونی از ثبات سیاسی لازم برخوردار نیست و یکی از معضلات این کشور نبود دولت مرکزی مقتدر است که این مسئله موجب قدرت گرفتن دزدان دریایی در این منطقه شده است. مقامات و دستگاههای مسئول در کشور باید از تمام راهها و مسیرها برای آزادسازی ملوانان ایرانی در سومالی استفاده کنند و یکی از این موضوعات، راه غیررسمی است. در شرایط کنونی شیوههای مختلفی برای آزادسازی ملوانان ربودهشده مطرح شده که پرداخت پول یکی از این موارد است. دستگاه دیپلماسی باید از تمام ابزارهای سیاسی برای آزاد شدن ملوانان ایرانی استفاده کند.»
به نظر میرسد در میان نمایندگان مجلس هم اتفاقنظر برای آزادی گروگانهای ایرانی وجود دارد ولی راهکاری برای چگونگی اقدام عاجل برای این امر وجود ندارد.
لینک خبر