◄ تبیین فعالیتهای حاکمیتی در صنعت هوانوردی به منظور ارزیابی جایگاه سازمان هواپیمایی کشوری / بخش چهارم
وبلاگ تین نیوز، علیرضا منظری | با در نظر گرفتن تعریف امور حاکمیتی و امور تصدی (زیربنایی و اقتصادی) در مواد 8 و 10 و 11 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 مجلس شورای اسلامی ضرورت دارد تا موارد زیر مجموعه هر یک از فعالیت های ناوبری هوایی و فرودگاهی و بهره برداری ناوگان هوایی در یکی از دو طبقه امور حاکمیتی و امور تصدی دسته بندی گردد و موجبات جداسازی آنها را برای اجرا از طریق سازمان هواپیمایی کشوری به عنوان نهاد حاکمیت دولت و از طریق شرکت های خصوصی و در موارد لازم بوسیله شرکت دولتی به عنوان متصدی فراهم آورد.
به همین منظور باید موارد مرتبط با عناوین "تدوین مقررات و استانداردها"، "تنظیم موافقتنامه های بین المللی"، "تنظیم سیاست ها و برنامه ها"، "صدور اجازه نامه ها و گواهینامه و پروانه ها"، "نظارت بر اجرای مقررات و ارایه خدمات" و "هماهنگی با سایر نهادهای برون بخشی در تمامی حوزه ها" در ردیف امور حاکمیتی تعریف و از جمله مسئولیت ها و اختیارات و وظایف سازمان هواپیمایی کشوری به عنوان نهاد حاکمیت دولت بشمار آیند و سایر موارد در زمینه ارایه خدمات مانند اداره و نگهداری و بهره برداری و طراحی و ساخت به صورت فعالیت های امور تصدی (زیربنایی و اقتصادی)
تعریف شود و در شمار وظایف شرکت های خصوصی و یا دولتی مربوطه قرار گیرند.
الف) تدوین مقررات و استانداردها:
در صنعت هوانوردی مقررات و استانداردها به دو بخش بین المللی و داخلی تقسیم می شوند که کنوانسیون ها و موافقتنامه ها و ضمایم کنوانسیون هوانوردی بین المللی (کنوانسیون شیکاگو) از جمله مقررات بین المللی بشمار می آیند که استانداردهای مندرج در ضمایم کنوانسیون شیکاگو در سازمان ایکائو و با مشارکت کشورهای عضو آن سازمان تدوین و پس از طی مراحل تصویب برای اجرا اعلام می شود.
قوانین و آیین نامه های اجرایی و دستورالعمل ها و ضوابط و استانداردهای ملی نیز پس از تصویب در مراجع ذیصلاح قانونی هر کشور به اجرا در می آیند. با دقت نظر در فعالیت های سه گانه می توان وظایف زیر را تحت این عنوان از وظایف سازمان هواپیمایی کشوری قلمداد نمود:
1 ـ تدوین و اعمال قوانین و مقررات ناوبری هوایی و فرودگاهی و ناوگان هوایی
2 ـ تنظیم و تصویب مقررات و استانداردها و ضوابط نحوه کنترل عبور و مرور هوایی در مسیرها و فرودگاه ها، هواشناسی برای هوانوردی، تجسس و نجات هوایی، طراحی و ساخت و خرید و تعمیر و نگهداری سامانه ها و تجهیزات ارتباطی و ناوبری و فرودگاهی و وسایل نقلیه هوایی از جمله هواپیما و هلیکوپتر، طراحی و ساخت و ایجاد و نگهداری و بهره برداری از فرودگاه، برقراری و انجام فعالیت های امور گمرکی و امور مهاجرت و امور قرنطینه و امور حفاظت و امنیت در فرودگاه، نحوه عبور و مرور مسافر و بار در فرودگاه و ارایه تسهیلات به آنها، نحوه ارایه خدمات پشتیبانی زمینی، نحوه اجرای خدمات ایمنی زمینی در
فرودگاه، نحوه رفت و آمد وسایل نقلیه زمینی در فرودگاه، وضعیت اضطراری در فرودگاه، موضوعات زیست محیطی فرودگاه و وسایل نقلیه هوایی از جمله هواپیما و هلیکوپتر، حمل و نقل هوایی مسافر و بار، خدمات هوانوردی همگانی، بهره برداری از وسایل نقلیه هوایی از جمله هواپیما و هلیکوپتر، پزشکی هوایی
ب ـ تنظیم موافقتنامه های هوایی:
در صنعت هوانوردی برای تعاملات جهانی و منطقه ای معاهدات بین المللی و موافقتنامه های دو جانبه و چند جانبه خدمات هوایی و توافقنامه های هماهنگی میان مراکز کنترل کشور ایران و سایر کشورهای همجوار و تفاهم نامه های مرتبط با تعیین مسئولیت ها پس از انجام مذاکرات و طی مراحل قانونی به اجرا در می آیند. بنابراین با بررسی فعالیت های سه گانه می توان وظیفه تدوین موافقتنامه ها و تفاهم نامه های دو جانبه و چند جانبه هوانوردی و خدمات هوایی را از جمله وظایف سازمان هواپیمایی کشوری برشمرد.
ج ـ تنظیم سیاست ها و برنامه ها:
در صنعت هواوردی باید سیاست ها و برنامه های کلان مرتبط تنظیم و پس از تصویب مراجع قانونی به مرحله اجرا درآیند. با مطالعه دقیق فعالیت های سه گانه می توان وظایف زیر را برای این بخش در نظر گرفت تا بر عهده سازمان هواپیمایی کشوری قرار گیرد:
1 ـ تعیین و طراحی و توسعه و سازماندهی مسیرهای هوایی و فضای هوایی کنترل شده با طبقه بندی لازم و تعیین مناطق خطر و ممنوعه و محدوده و احتیاط به منظور ایمنی هواپیماها در فضای کنترل شده
2 ـ تعیین و تصویب طرح های پروازی و نقشه های هوانوردی و انتشار اطلاعات هوانوردی و صدور اطلاعیه هوانوردی
3 ـ تعیین نوع و موقعیت نصب سامانه ها و تجهیزات ارتباطی و ناوبری و فرودگاهی و تصویب تخصیص فرکانس مخابراتی دستگاه های ارتباطی و ناوبری
4 ـ برقراری ایمنی هوایی و پیشگیری از سانحه و حادثه هوایی در مسیرهای هوایی و فرودگاه ها
5 ـ تدوین و بازنگری طرح جامع فرودگاهی و هوانوردی و ناوگان هوایی
6 ـ برنامه ریزی کوتاه و میان و دراز مدت فرودگاهی و هوانوردی و ناوگان هوایی
7 ـ جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات و آمار هوانوردی و فرودگاهی و ناوگان هوایی
8 ـ تدوین و تصویب سیاست های مربوط به تشکیلات و سازماندهی و آموزش و نیروی انسانی هوانوردی و فرودگاهی و ناوگان هوایی
9 ـ تدوین و تصویب سیاست های مربوط به مسئولیت و بیمه
10 ـ تدوین سیاست های نرخ گذاری و تعیین عوارض و تعرفه های هوانوردی و فرودگاهی و ناوگان هوایی
11 ـ بررسی و تایید کتاب عملیاتی موسسات و شرکت ها
12 ـ بررسی و تایید مرز بین المللی و مرز هوایی در فرودگاه ها
13 ـ تشخیص ارتباط واگذاری اماکن و محل های فرودگاهی با فعالیت ها و نیازمندی های هواپیمایی کشوری و ضرورت واگذاری به جهت عدم لطمه به هوانوردی
14 ـ تعیین سیاست های زمان ورود و خروج هواپیماهای تجاری به و از فرودگاه
15 ـ تدوین سیاست های تنظیم عرضه و تقاضا
16 ـ بررسی و تایید فنی و قابلیت پروازی وسایل نقلیه هوایی از جمله هواپیما و هلیکوپتر
17 ـ برنامه ریزی و تعیین مبدا و مقصد و ظرفیت پروازهای تجاری داخلی و بین المللی
18 ـ برنامه ریزی ایمنی هوانوردی
19 ـ تدوین سیاست های رقابت پذیری و ضد انحصار
د ـ صدور اجازه نامه ها، گواهینامه ها و پروانه ها:
در صنعت هوانوردی به منظور بهره برداری از فضای هوایی و فرودگاه و ناوگان هوایی و کارکنان موسسات و شرکت ها و انجام سایر فعالیت ها باید اجازه نامه ها و گواهینامه ها و پروانه های مربوطه با توجه به نوع فعالیت و تعیین صلاحیت ها صادر گردد. وظایف مرتبط سازمان هواپیمایی کشوری از میان فعالیت های سه گانه عبارتند از:
1 ـ اجازه نامه پروازها برای عبور از فضای هوایی یا نشست و برخاست در فرودگاه ها
2 ـ اجازه نامه پروازهای تجاری برای بهره برداری از مسیرهای هوایی و فرودگاه ها
3 ـ صدور پروانه ایجاد و توسعه فرودگاه و صدور گواهینامه فرودگاه
4 ـ صدور گواهینامه کارکنان هوانوردی و فرودگاهی و ناوگان هوایی
5 ـ صدور پروانه موسسات و شرکت های خدمات ناوبری هوایی، آموزشی، مشاوره ای، طراحی و ساخت و تعمیر و نگهداری سامانه ها و تجهیزات هوانوردی و فرودگاهی و وسایل نقلیه هوایی از جمله هواپیما و هلیکوپتر، باشگاه هوانوردی، مدیریت فرودگاهی، خدمات پشتیبانی زمینی، خدمات ایمنی زمینی، خدمات آماده سازی غذا برای پذیرایی هوایی، خدمات سوخت هوانوردی، طراحی و ساخت فرودگاه، خدمات حمل و نقل هوایی، دفاتر نمایندگی فروش شرکت های خارجی، دفاتر خدمات مسافرت هوایی، خدمات فروش کلی و دربستی هوایی، خدمات هوانوردی همگانی
6 ـ صدور گواهینامه ثبت وسایل نقلیه هوایی از جمله هواپیما و هلیکوپتر
7 ـ صدور گواهینامه طراحی و ساخت و نوع و تولید و قابلیت پرواز و رادیوی وسایل نقلیه هوایی از جمله هواپیما و هلیکوپتر
ه ـ نظارت بر اجرای مقررات و ارایه خدمات:
در صنعت هوانوردی به منظور اجرای صحیح سیاست ها و برنامه ها و مقررات و استانداردها و ارایه خدمات ایمن و سریع و رضایتمند مشتری نظارت بر فعالیت های موسسات و شرکت های دولتی و خصوصی ارایه کننده خدمات از طرف سازمان هواپیمایی کشوری ضرورت دارد که پس از مطالعه و بررسی دقیق فعالیت ها در بخش هوانوردی و فرودگاهی و ناوگان هوایی وظایف مربوط به نظارت بر اجرای مقررات و ارایه خدمات به شرح زیر است:
1 ـ کنترل و نظارت بر بهره برداری از فضای هوایی کشور
2 ـ نظارت بر فعالیت های فنی و عملیاتی و بازرگانی و اداری تمامی موسسات و شرکت های هوایی
3 ـ انجام آزمایشات پروازی دستگاه های ناوبری
4 ـ بررسی و تایید مدیران فنی و کنترل کیفی و عملیاتی تمامی موسسات و شرکت های هوایی به لحاظ صلاحیت علمی و تجربی آنها
5 ـ بررسی حوادث و سوانح هوایی
و ـ هماهنگی با سایر نهادهای برون بخشی:
با توجه به این که صنعت هوانوردی کشوری با تمامی زیر بخش های ناوبری هوایی و فرودگاهی و ناوگان هوایی در تعامل با سایر نهادهای برون بخشی از جمله نیروهای مسلح، مجلس شورای اسلامی، شورایعالی امنیت ملی، ریاست جمهوری، سازمان مدیریت و برنامه ریزی، ... قرار دارد لازم است سازمان هواپیمایی کشوری رابط میان وزارت راه و شهرسازی با سایر نهادهای برون بخشی قرار گیرد تا هماهنگی های لازم را بعمل آورده و از انجام فعالیت های موازی نیز پرهیز گردد.
بنابراین وظیفه مربوط به امور هماهنگی به شرح زیر است:
1 ـ برقراری هماهنگی میان بخش های ناوبری هوایی و فرودگاهی و ناوگان هوایی با سایر نهادها و ارگان ها و دستگاه های اجرایی.
با تبیین این فعالیت ها در بخش امور حاکمیتی می توان مسئولیت ها و وظایف نهاد حاکمیت دولت را معین نمود که در سایر کشورها در اختیار سازمانی قرار می گیرد که عناوین مختلفی دارد ولی عموما با نام سازمان هوانوردی کشوری مشهور می باشد. در بخش بعدی فعالیت ها در بخش تصدی تبیین خواهد شد و در نهایت چالش های موجود در زمینه وظایف به منظور احیای اقتدار سازمان هواپیمایی کشوری مورد بحث قرار می گیرد.
/ / / اقای منظری شما سالها در اریکه قدرت بعنوان نماینده در ایکائو و معاونت هوانوردی و … در سازمان تشریف داشتید خدا وکیلی برای این سازمان چه کردید که امروز از خارج گود هی فرمایشات لنگش کن لنگش کن را سرمیدهید باکدام سواد و تخصص شما با موتور گازی تشریف آوردید و با مرسدس بنز رفتید و هنوز بابت خدمات شایان به شرکت[…] حق حاتم بخشی ها از حساب سازمان را دریافت میکنید.