◄ تبیین فعالیتهای ناوبری هوایی به منظور ارزیابی جایگاه سازمان هواپیمایی کشوری / بخش نخست
وبلاگ تین نیوز، علیرضا منظری | برای رسیدن به اهداف مورد نظر در بخش صنعت هوانوردی کشوری نیاز است تا فعالیتهایی در سه گروه اساسی ناوبری هوایی، فرودگاه یا بندر هوایی و ناوگان هوایی انجام پذیرد.
به منظور تثبیت جایگاه و تقویت سازمان هواپیمایی کشوری یکی از الزامات آن است که مجموعه فعالیت های سه گروه فوق شناسایی و تبیین و با در نظر گرفتن اصول حاکمیت و تصدی و اعمال آنها به وسیله نهاد دولتی و یا بخش خصوصی دسته بندی شود و سپس در راستای مسئولیت های معین برای سازمان نسبت به تعیین وظایف اقدام و اختیارات لازم را نیز برای اجرا به آن سازمان بدهند تا جایگاه آن به عنوان یک نهاد حاکمیتی تقویت و تثبیت شود. با توجه به حجم زیاد فعالیتها این یادداشت به گروه ناوبری هوایی اختصاص خواهد یافت.
ناوبری هوایی شامل مجموعه فعالیت هایی است که برای عبور و مرور هواپیما در مسیرهای هوایی و نشست و برخاست آن در فرودگاه ها با توجه به استقرار و استفاده از سامانهها و تجهیزات هوانوردی انجام می پذیرد. با لحاظ مقررات و تجربیات جهانی و رویه معمول در سایر کشورها میتوان موارد زیر را در شمار مجموعه فعالیتهای آن دسته بندی نمود:
1ـ تدوین و اعمال قوانین و مقررات هوانوردی کشوری
2ـ تنظیم مقررات و استانداردها و ضوابط و دستورالعملهای نحوه کنترل عبور و مرور هوایی در فضای هوایی (مسیرها و فرودگاه ها)، هواشناسی برای هوانوردی، تجسس و نجات هوایی، طراحی و ساخت و تعمیر و نگهداری و خرید هواپیما و سامانه ها و تجهیزات ارتباطی و ناوبری هوایی
3ـ تدوین موافقتنامه های دوجانبه و چندجانبه هوانوردی کشوری
4ـ تعیین و طراحی و توسعه و سازماندهی مسیرهای هوایی
5ـ تعیین فضای هوایی کنترل شده با طبقه بندی لازم
6ـ تعیین مناطق خطر، ممنوعه، محدوده و احتیاطی به منظور ایمنی هواپیماها در فضای کنتر شده
7ـ تدوین و تصویب طرح های پروازی و نقشه های هوانوردی
8ـ تدوین و انتشار اطلاعات هوانوردی و صدور اطلاعیه هوانوردی
9ـ تعیین نوع و موقعیت نصب سامانه ها و تجهیزات ارتباطی و ناوبری هوایی
10ـ تصویب تخصیص فرکانس مخابراتی دستگاه های ارتباطی و ناوبری هوایی
11ـ برقراری ایمنی هوایی و پیشگیری از سانحه و حادثه هوایی
12ـ تدوین و بازنگری طرح جامع هوانوردی و تعیین راهبردها
13ـ برنامه ریزی کوتاه و میان و دراز مدت هوانوردی
14ـ جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات و آمار هوانوردی
15ـ تدوین و تصویب سیاست های مربوط به تشکیلات و سازماندهی و آموزش و نیروی انسانی
16ـ تدوین و تصویب سیاست های مرتبط با مسئولیت و بیمه
17ـ تعیین نحوه تعرفه ها و یا نرخ ها و عوارض و مالیات
18ـ اجازه نامه پروازها برای عبور از فضای هوایی یا نشست و برخاست در فرودگاه ها
19ـ صدور گواهینامه کارکنان هوانوردی از جمله کنترلرها
20ـ صدور پروانه موسسات و شرکت های خدمات ناوبری هوایی، آموزش ناوبری هوایی، مشاوره هوانوردی، طراحی و ساخت و تعمیر و نگهداری سامانه ها و تجهیزات هوانوردی و ...
21ـ کنترل و نظارت بر بهره برداری از فضای هوایی کشور
22ـ نظارت بر فعالیت های فنی و عملیاتی و بازرگانی و اداری موسسات و شرکت های هوایی
23ـ انجام آزمایشات پروازی دستگاه های ناوبری هوایی
24ـ بررسی و تایید مدیران فنی و کنترل کیفی موسسات و شرکت ها به لحاظ صلاحیت علمی و تجربی
25ـ بررسی حوادث و سوانح هوایی
26ـ ارایه خدمات ناوبری هوایی (خدمات عبور و مرور هوایی در مسیرها و فرودگاه ها
27ـ ارایه خدمات هواشناسی برای هوانوردی
28ـ ارایه خدمات ارتباطی و ناوبری هوایی
29ـ ارایه خدمات طراحی و ساخت و نصب و تعمیر و نگهداری سامانه ها و تجهیزات ارتباطی و ناوبری هوایی
در هر یک از کشورها با لحاظ اصول و سیاستهای حاکم بر نظام اداری آن کشور برای اجرای آنها، به اشکال گوناگون سازماندهی و تعیین نهادها دست یافتهاند که نیازمند یک مطالعه تطبیقی می باشد ولی به طور کلی می توان بیان داشت که در عموم کشورها اکثریت این فعالیتها به عنوان یک وظیفه حاکمیتی تلقی شده و به همراه برخی از فعالیت های تصدی در اختیار یک نهاد دولتی حاکمیتی قرار دارد که ساختار و نحوه اداره آنها متفاوت است.
در تعدادی از کشورها نیز به طور جدی بخشهای تصدی را تفکیک کرده و در اختیار یک موسسه تجاری مستقل و یا شرکت دولتی و یا شرکت خصوصی قرار داده اند و تعداد انگشت شماری این فعالیت ها را مشترک با فعالیت های فرودگاهی در یک شرکت قرار داده اند.
این بحث در مورد سایر فعالیت ها هم ادامه خواهد داشت تا با تبیین این وظایف و نگاه به وضع موجود بتوان ارزیابی صحیحی از جایگاه فعلی سازمان هواپیمایی کشوری به دست آورد و سپس برای تقویت آن به لحاظ ساختاری راهکار مناسب را ارایه داد.