◄ نقش و سهم هوانوردی در اقتصاد و تولید ناخالص ملی
وبلاگ تین نیوز، علیرضا منظری | نقش و سهم هوانوردی در اقتصاد و تولید ناخالص ملی یکی از شاخه های اقتصادی به نام اقتصاد هوانوردی است که اظهار نظر تخصصی در مورد آن در صلاحیت اقتصاددانان بوده اما با توجه کمبودهای موجود در این زمینه به خود اجازه می دهم تا از دیدگاه یک متخصص هوانوردی نکات کلی را در این زمینه بیان نمایم.
نکته اول آن است که بخش های آموزشی باید تشویق و ترغیب گردند تا با توجه به اهمیت موضوع و نقش زیربنایی صنعت هوانوردی در توسعه و پیشرفت بخش تخصصی و رشته های مرتبط با اقتصاد هوانوردی را راه اندازی نمایند.
نکته دوم این که باید برای رسیدن به یک فهم مشترک مشخص شود هوانوردی در گروه صنعت یا خدمات قرار می گیرد.
با مرور در ادبیات اسناد ایکائو عبارات "خدمات حمل و نقل هوایی"، "خدمات ناوبری هوایی" و "خدمات فرودگاهی" مشاهده می شود ولی در گزارش های کلان و یا گزارش های اقتصادی منتشره از طرف همان سازمان بین المللی سخن از صنعت هوانوردی به میان آمده است.
بنابراین می توان به این نتیجه اشاره داشت که "صنعت هوانوردی" به طور اعم بوده و در برگیرنده تمامی فعالیت های حمل و نقل هوایی، فرودگاهی، ناوبری هوایی و هوانوردی همگانی می شود. برای آن که بتوان حوزه های موجود در صنعت هوانوردی را برای ترسیم اقتصاد هوانوردی مورد توجه قرار داد باید به دو وجه صنعت یعنی ساخت و تولید و همچنین بهره برداری نگاه کرد.
در وجه ساخت و تولید سخن از تولید تمامی وسایل پرنده، قطعات و لوازم و دستگاه های الحاقی برای وسایل پرنده، تجهیزات و دستگاه های ناوبری و کمک ناوبری هوایی، تجهیزات فرودگاهی، ساخت تسهیلات فرودگاهی است. ولی در وجه بهره برداری صحبت از استفاده و بهره برداری از ناوگان هوایی به وسیله شرکت های هواپیمایی، دفاتر خدمات مسافرت هوایی، نمایندگی های پروازهای دربستی و آماده سازی تور، نمایندگی های شرکت های هواپیمایی خارجی، بهره برداری از وسایل پرنده در هوانوردی همگانی، مدیریت و بهره برداری فرودگاه ها و بهره برداری از تجهیزات و دستگاه های ناوبری هوایی برای ارایه خدمات در
فرودگاه ها و فضای هوایی می باشد.
نکته سوم وجود روایات متفاوتی از سهم هوانوردی در اقتصاد و تولید ناخالص ملی است که ناشی عدم وجود اتحاد مفاهیم در ذهن کارشناسان و تولیدکنندگان آمار است. به طور مثال در یکی از این موارد از سرفصل حمل و نقل و انبارداری استفاده می شود که عموما در بخش خدمات حمل و نقل آمار مرتبط با خدمات حمل و نقل هوایی و نه صنعت هوانوردی بطور اعم را ثبت می نماید و یا در یک نوع آمار دیگر عملکرد اقتصادی دفاتر خدمات مسافرت هوایی به عنوان بخش خصوصی مورد تحلیل قرار می گیرد و حتی عملکرد اقتصادی مرتبط با شرکت های هواپیمایی خصوصی جمع آوری نشده است و یا با توجه به دولتی بودن اکثریت سرمایه گذاری در
صنعت هوانوردی عموما بخش ساخت و ساز و تجهیزات در سرفصل عملکرد عمرانی دولت ثبت می شود. بنابراین به نظر می رسد پس از ایجاد یک اتحاد مفاهیم و رسیدن به تعاریف جامع باید در پی تغییر نگاه ها و اصلاح سرفصل های آماری و اقتصادی کشور بود.
نکته چهارم که می تواند مکمل رسیدن به اصلاحات عناوین نیز تلقی شود بستر سازی اقتصادی و یا خروج از اقتصاد دولتی در صنعت هوانوردی است. یعنی باید بدون وقفه در مورد اعمال سیاست های مقررات زدایی و خصوصی سازی و آزادسازی و کوچک سازی بدنه تصدی دولت و پویا سازی و اقتدار بخش حاکمیت دولت اقدام گردد و اکثریت حوزه های فوق را برای فعالیت بخش خصوصی آماده ساخت.
برای این منظور بسترسازی از قبیل اصلاح مقررات و نگاه های مدیریتی و روش های اجرایی و امنیت سرمایه گذاری و ایجاد ابزارهای نظارتی موثر ضرورت دارد تا زمینه را برای حضور سرمایه های بخش غیر دولتی به این صنعت فراهم آید زیرا در صورت افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی و بهبود کسب و کار در بخش های مختلف صنعت هوانوردی است که می توان امیدوار بود نقش و سهم هوانوردی در اقتصاد و تولید ناخالص ملی بالا برود.
تجربه در سایر کشورهای جهان نشان می دهد که با تغییر نگاه های مدیریتی و سیاست ها و حضور فعال مردم در حوزه های گوناگون و خروج صنعت هوانوردی کشوری از اقتصاد دولتی توانسته اند افزایش نقش هوانوردی در اقتصاد و تولید ناخالص ملی را شاهد باشند.
جناب منظری چند روز پیش که وزیر محترم راه و شهر سازی اعلام کردند که نابسامانی در صنعت هوایی را تائید نمی کنم به حال خودم، شما و دیگر عزیزان فعال در این حوزه گریستم. این حرف که از طرف بالاترین مقام عالی تصمیم ساز بیان می شود نشانه های فراوانی دارد اگر ایشان در واقع به این نتیجه رسیده باشند مشخص است که آگاهی چندانی از حال و روز پریشان این صنعت ندارند و زحمات شما و سایر عزیزان دلسوز هم راه به جایی نخواهد برد اگر ایشان از اوضاع و احوال با خبرند پس این گفته دروغی شاخ دار است که باید با کنکاشی پی به فلسفه وجودی آن ببریم هر چند بنده فکر نمی کنم اما شاید تدبیری پشت آن خوابیده باشد