◄ ایمنی هوانوردی؛ یک الزام برای حمایت از حقوق مسافر هوایی

وبلاگ تین نیوز، علیرضا منظری| در دهه های اخیر پیشرفت های فناورانه و اقتصادی قابل توجهی در صنعت هوانوردی رخ داده است. این پیشرفت ها امکان پذیر نبود مگر آن که همزمان کنترل و کاهش خطرات جانی و مالی منجر به ایمنی هوانوردی مورد عمل قرار گرفته باشد.
ـ با تصویب کنوانسیون شیکاگو همگام با ایجاد تعهد برای کشورهای متعاهد جهت تامین تجهیزات و امکانات لازم به منظور اعتلای نقش هوانوردی کشوری و حقوق بهره برداران، برقراری ایمنی هوانوردی به عنوان یک اصل حاکمیتی و وظایف مسلم دولت ها مورد توجه بوده است.
ـ بر مبنای مقدمه آن کنوانسیون کشورهای امضا کننده بر اصول و ترتیبات معینی توافق کرده اند که باید هوانوردی کشوری بین المللی به روش ایمن و منظم توسعه یابد و خدمات حمل و نقل هوایی بین المللی بر مبنای تساوی فرصت و حقوق بهره برداری با اصول صحیح و مقرون به صرفه اقتصادی راه اندازی شود اگر چه بخش بیشتر مفاد کنوانسیون به لحاظ اهمیت اختصاص به روش های تامین و برقراری ایمنی هوانوردی بین المللی یافته است.
ـ ایمنی بهره برداری از ناوگان هوایی یک پیوند حیاتی با ایمنی هوانوردی کشوری دارد. ایمنی ناوگان هوایی و بهره برداری از آن از طریق تامین هواپیماها و نگهداری مستمر قابلیت پرواز آنها برای بهره برداری ایمن و اجرای استانداردها و اتخاذ روش مدیریت ایمنی پیش فعال در بهره برداری قابل دستیابی می باشد.
ـ در حقیقت تعهدات و مسئولیت کشورها در ارتباط با موضوعات ایمنی تحت شرایط کنوانسیون شیکاگو و تاثیر فعالیت اقتصادی شرکت های هواپیمایی موجب گردیده تا دولت ها در تنظیم و اداره امور حاکمیتی از جمله ایمنی هوانوردی با اقتدار کامل حضور خود را در این مراکز تحکیم بخشند و مسئولیت خود را در ارتباط با ساختار هوانوردی کشوری منطبق با مفاد کنوانسیون شیکاگو به منظور اعمال ایمنی هوانوردی به اجرا درآورند.
ـ با گسترش فزاینده اجرای اصل خصوصی سازی در کشورها و فعالیت شرکت های هواپیمایی خصوصی، بهره برداران ناگزیر به تطابق فعالیت خود با مقررات ایمنی هوانوردی مصوب می باشند. در واقع متصدیان شرکت های هواپیمایی باید رعایت مقررات ایمنی را مقدم بر صرفه های اقتصادی شرکت قلمداد کنند و علاوه بر مسئولیت کلی آنها برای ایمنی هوانوردی کارکنان و خدمه پروازی از جمله خلبان هواپیما نیز در برابر رخدادها مسئول می باشند و در مورد تقابل ایمنی هوانوردی و صرفه اقتصادی قطعا باید ایمنی را مورد نظر قرار دهند.
ـ از طرف دیگر تجربیات کشورها نشان می دهد که خصوصی سازی باعث ارتقای کیفیت خدمات به مسافران شده و شاخص های محیطی را بهبود می بخشد و کاهش نرخ ها را امکان پذیر می سازد. خصوصی سازی فرهنگ مدیریتی را ایجاد می کند که باعث پاسخگویی بیشتر بهره برداران در مقابل مسافران شده و در نهایت رضایت مشتری که بالاترین هدف مشترک همه فعالان صنعت هوانوردی است تامین می شود.
ـ بنابراین رضایت مندی مسافران هوایی هم یکی از اصول مسلم تجارت حمل و نقل هوایی بشمار می رود که کشورها به منظور تنظیم روابط میان بهره برداران و مشتری مقرراتی را وضع نموده اند. آن شامل تعیین قواعد اجرایی جهت تامین خدمات برای مشتری، انجام رسیدگی و حمایت و پرداخت غرامت به مشتری و تعیین جریمه های احتمالی برای بهره برداران می گردد.
ـ البته باید توجه داشت که ایمنی هوانوردی خود به عنوان یکی از الزامات مهم رضایتمندی مشتری و حقوق مسافر بشمار رفته و دارای اولویت می باشد و بهره برداران متعهد هستند تا در این ارتباط تمامی تلاش های خود را بکار گیرند و به صورت معقول و امکان پذیر در زمینه ابطال و تاخیر پرواز به مشتری اطلاع رسانی نمایند. عدم برقراری ارتباط صحیح میان بهره بردار و مشتری و اطلاع رسانی مناسب موجبات نگرانی و نارضایتی مشتری را فراهم می آورد در حالی که آگاهی مشتری از اقدامات مرتبط با ایمنی هوانوردی به عنوان یکی از خواسته های خود موجب رضایت بوده و در صورت عدم رعایت ایمنی هوانوردی است که مشتری هم شرکت هواپیمایی را به جهت عدم اجرای استانداردها مواخذه نموده و هم دستگاه حاکمه دولت را به لحاظ عدم نظارت مکفی مسئول می داند.
ـ در هر حال اگر چه شرکت هواپیمایی موظف به رعایت حقوق مسافر می باشد ولی می تواند برای خسارات ناشی از ابطال و تاخیر پرواز مسئولیتی نداشته باشد چنانچه اثبات کند که شرکت و کارکنان آن شرکت تمامی اقدامات معقول را جهت پیشگیری از خسارت از جمله رعایت ایمنی هوانوردی انجام داده و یا اقدام دیگری میسر نبوده است. از موارد دیگری که شرکت هواپیمایی نباید در مقابل مشتری مسئول باشد رخدادهای طبیعی و حوادث غیر مترقبه است و در صورت اثبات در مورد انجام اقدامات موثر و کافی می تواند مستوجب پرداخت خسارت نگردد که از جمله مصادیق آنها می توان "عدم امکان تامین قطعات و تجهیزات هواپیما به جهت تصمیمات و یا افعال دولت" را نام برد.
ـ بنابراین چنانچه در اثر تصمیمات منجر به رعایت ایمنی هوانوردی به سایر حقوق مسافران لطمه ای وارد آید موجبی برای پرداخت خسارت بوجود نمی آید و تنها شرکت هواپیمایی باید به منظور حضور در بازار رقابت و جذب مشتری بیشتر و در جهت جلب دیدگاه مسافران برای استفاده مجدد از خدمات آن شرکت هواپیمایی خدمات اضافی را هنگام ابطال و تاخیر پرواز در اختیار مسافران قرار دهد.