◄ گامی بلند در مسیر استانداردسازی؛ مهرآباد چگونه ایمنی پروازها را تقویت کرد؟

فرودگاه بین المللی مهرآباد به عنوان قدیمی ترین و پرترافیک ترین فرودگاه کشور، نقشی حیاتی در شبکه حمل ونقل هوایی ایران ایفا می کند. با توجه به حجم بالای نشست و برخاست روزانه در این فرودگاه، حفظ و ارتقای ایمنی سطوح پروازی (Airside) نه تنها یک اولویت عملیاتی، بلکه یک ضرورت استراتژیک محسوب می شود.

به گزارش تین نیوز، واحد مهندسی ماشین آلات فرودگاه مهرآباد در سال جاری پروژه ای گسترده را جهت انطباق با آخرین استانداردهای بین المللی و ارتقای بصری علائم سطوح پروازی آغاز کرده است که گزارش پیش رو به بررسی ابعاد مختلف این دستاورد پرداخته است.

فلسفه مارکینگ و اهمیت آن در ایمنی پرواز

در دنیای هوانوردی، کوچک ترین جزئیات می توانند تفاوت میان یک پرواز ایمن و یک سانحه فاجعه بار را رقم بزنند. «مارکینگ» یا علائم بصری روی باند و تاکسی وی ها، در واقع زبان مشترک میان خلبانان و کنترلرهای ترافیک هوایی است. این خطوط، اعداد و نمادها وظیفه هدایت دقیق هواپیماها در شب، روز و شرایط جوی نامساعد را بر عهده دارند.

ارتقای ایمنی سطوح پروازی که در پروژه ی اخیر مهرآباد هدف گذاری شده، مستقیماً بر کاهش پدیده «Runway Incursion» (تجاوز به باند) تمرکز دارد. این پدیده زمانی رخ می دهد که یک هواپیما یا خودروی عملیاتی بدون مجوز وارد محدوده باند فعال شود. مارکینگ های دقیق و با ضخامت استاندارد، هوشیاری خلبان را در مناطق حساس افزایش می دهند.

جزئیات عملیات اجرایی در سال جاری

بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی واحد مهندسی ماشین آلات، حجم عملیات انجام شده از ابتدای سال جاری تاکنون خیره کننده بوده است. طبق داده های موجود:

• مساحت کل عملیات: بیش از ۲۸۰۰ مترمربع مارکینگ سطوح پروازی اجرا شده است.

• مواد مصرفی: برای اجرای این سطح از عملیات، حدود ۳ تن رنگ (۱ تن زرد و ۲ تن مشکی) مورد استفاده قرار گرفته است.

نکته حائز اهمیت در این آمار، نسبت رنگ مشکی به زرد است. در استانداردهای جدید هوانوردی، از رنگ مشکی به عنوان «Outline» یا حاشیه برای خطوط زرد استفاده می شود. این کار باعث ایجاد تضاد رنگی (Contrast) شدید با سطح بتنی یا آسفالتی باند شده و دید خلبان را به شکل چشم گیری بهبود می بخشد، به ویژه در ساعاتی که تابش نور خورشید باعث بازتاب و خیرگی چشم می شود.

اجرای الزامات ابلاغی جدید: تمرکز بر نقاط توقف (Holding Positions)

یکی از کلیدی ترین بخش های این پروژه، اجرای الزامات ابلاغی جدید در خصوص جانمایی و افزایش ضخامت خطوط Runway Holding Position Marking است. این خطوط دقیقاً همان نقطه ای هستند که خلبان باید پیش از ورود به باند اصلی توقف کرده و منتظر اجازه برج مراقبت بماند.

واحد مهندسی ماشین آلات فرودگاه مهرآباد با دقت مهندسی بالا، این مارکینگ های جدید را در موقعیت های استراتژیک تاکسی وی های اصلی اجرا کرده است. این موقعیت ها شامل تاکسی وی های زیر هستند:

• B1, B2, B3, B4, B5, B6 و B8

نوسازی مارکینگ در این نقاط به معنای آن است که احتمال خطای انسانی در تشخیص مرز ورود به باند به حداقل رسیده است. افزایش ضخامت خطوط (به روزرسانی با استانداردهای روز) باعث می شود که این علائم حتی در شرایط دید کم (Low Visibility) نیز برای خلبانان قابل اتکا باشند.

مرحله نخست پروژه: تمرکز بر استندها (Parking Stands)

علاوه بر مسیرهای حرکتی، ایمنی در محل پارک هواپیماها (Stands) نیز بخشی از این برنامه جامع بوده است. در مرحله نخست این پروژه:

• حدود ۷۰۰ مترمربع عملیات مارکینگ در استندها اجرا شد.

• در این فاز، ۳۳۰ کیلوگرم رنگ زرد و ۴۷۰ کیلوگرم رنگ مشکی به کار رفت.

ایمنی در استندها به معنای هدایت دقیق هواپیما برای قرارگیری در نقطه صحیح تخلیه مسافر و سوخت گیری است. اشتباه در این بخش می تواند منجر به برخورد بال هواپیما با تجهیزات زمینی یا جت وی ها (پل های اتصال به ترمینال) شود.

 انطباق با استانداردهای روز هوانوردی (ICAO Annex 14)

تمامی اقدامات انجام شده در فرودگاه مهرآباد تحت نظارت دقیق و بر اساس استانداردهای سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ICAO) صورت گرفته است. انطباق با “استانداردهای روز هوانوردی” که در گزارش های فرودگاه بر آن تاکید شده، شامل مواردی همچون:

• ماندگاری رنگ: استفاده از رنگ های اپوکسی یا ترموپلاستیک که در برابر اصطکاک لاستیک های هواپیما و تغییرات جوی مقاوم هستند.

• بازتابندگی (Reflectivity): استفاده از دانه های شیشه ای (Glass Beads) در رنگ برای بازتاب نور چراغ های هواپیما در شب.

• هندسه دقیق: جانمایی دقیق خطوط بر اساس مختصات اعلام شده در نقشه های مصوب فرودگاهی.

بهبود هدایت خلبانان در محدوده مانوری

فرودگاه مهرآباد به دلیل بافت قدیمی و نزدیکی بخش های نظامی و غیرنظامی، دارای پیچیدگی های خاصی در مسیرهای تاکسی وی است. اجرای مارکینگ های شفاف و نوسازی شده، «بار کاری خلبان» (Pilot Workload) را در زمان خزش روی زمین (Taxiing) کاهش می دهد. وقتی خلبان با علائم واضح و با کنتراست بالا روبرو می شود، تمرکز بیشتری بر کنترل هواپیما و ارتباطات رادیویی خواهد داشت که این خود به معنای افزایش ضریب ایمنی است.

نقش واحد مهندسی ماشین آلات و تجهیزات مدرن

اجرای ۲۸۰۰ مترمربع مارکینگ در یک فرودگاه عملیاتی که لحظه ای تعطیلی ندارد، یک چالش لجستیکی بزرگ است. واحد مهندسی ماشین آلات فرودگاه مهرآباد با بهره گیری از دستگاه های مارکینگ پیشرفته توانسته است این عملیات را در فواصل زمانی بین پروازها (معمولاً در ساعات کم ترافیک شبانه) به انجام برساند. دقت در ضخامت لایه گذاری رنگ و سرعت در اجرا، دو فاکتور حیاتی بوده که در این پروژه به خوبی مدیریت شده است.

 چشم انداز آینده

اجرای بیش از ۲۸۰۰ مترمربع مارکینگ در ماه های نخست سال، نشان دهنده عزم جدی مدیریت فرودگاه بین المللی مهرآباد برای حفظ جایگاه این فرودگاه به عنوان یک مرکز ایمن و استاندارد در منطقه است. این پروژه تنها یک «رنگ آمیزی ساده» نیست، بلکه یک «عملیات مهندسی ایمنی محور» است که مستقیماً با جان مسافران و حفظ سرمایه های ملی (هواپیماها) در ارتباط است.

با اتمام این مراحل و تداوم به روزرسانی در سایر بخش های سطوح پروازی، انتظار می رود فرودگاه مهرآباد در بازرسی های نظارتی سازمان هواپیمایی کشوری و نهادهای بین المللی، امتیازات بالایی در حوزه ایمنی زیرساختی کسب کند. نوسازی ناوگان، بهبود کیفیت خدمات و اکنون ارتقای استانداردهای سطوح پروازی، همگی قطعات پازلی هستند که مهرآباد را در مسیر تبدیل شدن به یک الگوی موفق در مدیریت فرودگاهی قرار می دهند.