◄ نقشه راه اتصال بنادر و شبکه ریلی ایران به غول‌ های اقتصادی بریکس

پیمان قربانی، معاون اسبق بانک مرکزی، معتقد است بهره برداری واقعی از ظرفیت های بریکس در گرو عبور از ادعای ص رف ژئوپلیتیک و تدوین نقشه ای عملیاتی برای تأمین مالی پروژه های ریلی و بندری، تکمیل کریدور شمال–جنوب و پیوند لجستیکی با غول های نوظهور اقتصادی است.

عبور از توهم موقعیت جغرافیایی؛ ترانزیت جایگزین نفت خام

به گزارش لجستیک و ترانزیت تین نیوز، عضویت رسمی ایران در ائتلاف بریکس، پیش از آنکه ابزاری سیاسی برای تقابل با فشارهای بین المللی باشد، مستلزم طراحی یک راهبرد منسجم برای اتصال ساختاری به زیرساخت های تجاری و ترانزیتی اقتصادهای نوظهور است. پیمان قربانی، تحلیلگر اقتصادی و معاون اسبق اقتصادی بانک مرکزی، در آسیب شناسی این حوزه در گفتگو با ایرنا تأکید می کند که تکرار مکرر گزاره «موقعیت منحصربه فرد جغرافیایی ایران»، بدون اقدامات عینی، هیچ ارزش افزوده ای برای اقتصاد کشور خلق نخواهد کرد. از نگاه او، ایران به عنوان نقطه اتصال راهبردی میان چین، آسیای مرکزی، روسیه، هند، حوزه خلیج فارس و اروپا می تواند در صورت کاهش زمان و هزینه جابه جایی بار، درآمدهای ترانزیتی را به یک منبع ارزی پایدار و جایگزین خام فروشی نفت تبدیل کند.

اهرم تأمین مالی بانک بریکس برای شریان های ریلی و بندری

تحقق جایگاه ایران به عنوان چهارراه تجاری و هاب تسویه مالی منطقه، نیازمند توسعه هم زمان زیرساخت های فیزیکی و نرم افزاری نظیر صنعت بیمه، انبارداری مدرن، اعتبارات اسنادی و لجستیک یکپارچه است. قربانی در این راستا، اولویت کلیدی کشور را تسریع در عضویت در «بانک توسعه جدید بریکس» (NDB) می داند؛ نهادی چندجانبه که مأموریت بنیادین آن تأمین مالی پروژه های توسعه ای و زیرساختی است. بر اساس این تحلیل، ایران باید با برنامه ای مدون، منابع تسهیلاتی این بانک را به سمت تکمیل خطوط ریلی ناقص، توسعه و ارتقای بنادر راهبردی کشور—به ویژه در کریدور بین المللی شمال–جنوب—و استقرار شبکه های دیجیتال و گمرک الکترونیک هدایت کند تا بستر تردد روان کالا میان اعضای این بلوک اقتصادی فراهم شود.

راهبرد دوجانبه با چین و هند در بنادر و کریدورها

در الگوی پیشنهادی این کارشناس اقتصادی، بریکس نباید صرفاً یک کل یکپارچه دیده شود، بلکه باید آن را شبکه ای از توافق های راهبردی دوجانبه با بازیگران اثرگذار تعریف کرد. از این منظر، ایران می تواند در حوزه بنادر و ترانزیت، همکاری های ویژه ای را با هند در محور توسعه بندر چابهار و کریدورهای دسترسی به روسیه و آسیای مرکزی به پیش ببرد و هم زمان با چین، بر اتصال خطوط تجاری زمینی به سوی ترکیه و اروپا و پروژه های مشترک زیرساختی تمرکز کند. چنین شبکه سازی دوجانبه ای، ضمن دور زدن اصطکاک های ناشی از مانع تراشی های غرب، جریان کالایی مطمئنی را به شبکه حمل ونقل ریلی و بنادر ایران پیوند می زند و مبادلات را از طریق سازوکارهای پایاپای و تسویه با ارزهای ملی روان می کند.

تکمیل زنجیره ارزش در بستر لجستیک منطقه ای

پیمان قربانی با تأکید بر اینکه عضویت در بریکس به صورت خودکار تحریم ها را خنثی نمی کند، ساماندهی بسته ای منسجم شامل تکمیل کریدور شمال–جنوب، توسعه زیرساخت های بندر چابهار و پیوند صنایع فرآوری معدنی و پتروشیمی به شبکه ترانزیتی را تنها راه بی اثر کردن فشارها می داند. کاهش بوروکراسی مرزی و دیجیتالی سازی فرآیندهای حمل ونقل کالا، ضامن جذب بارهای ترانزیتی هند و چین خواهد بود؛ رویکردی ساختاریافته که ایران را از گذرگاهی صرف برای عبور محموله ها، به هاب ارزش آفرین بازرگانی، لجستیک و مدیریت دارایی های مالی در جغرافیای بریکس ارتقا می دهد.