بحران بیمه جنگی نفتکش‌ ها

به گزارش تین نیوز به نقل از تجارت نیوز، افزایش نگرانی ها درباره توقف کشتی ها در تنگه هرمز و تشدید تنش های نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل، باعث جهش کم سابقه حق بیمه ریسک در بازار بیمه دریایی شده است.

تا جایی که بلومبرگ در روزهای جنگ از 25 برابرشدن حق بیمه خبر داد. در مقاطعی، حق بیمه ریسک جنگی برای عبور یک کشتی از تنگه هرمز از ۴۸ هزار دلار به رقم یک میلیون و 200 هزار دلار رسید.

افزایش هزینه بیمه نفتکش ها هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم باعث رشد قیمت نفت می شود. به صورت مستقیم هزینه حمل افزایش می یابد و قیمت فروش نفت بالا می رود. به صورت غیرمستقیم محدود شدن تعداد نفتکش های بیمه شده ظرفیت حمل را کاهش می دهد و فشار عرضه قیمت را بالا می برد.

نقش بیمه نفتکش ها در جهش هزینه حمل نفت

افزایش نرخ بیمه به ویژه بیمه جنگ می تواند به تنهایی هزینه حمل را به شکل چشمگیر بالا ببرد و فشار مستقیمی بر عرضه جهانی انرژی وارد کند. نفتکش ها برای تردد در آبراه های بین المللی نیازمند دو نوع بیمه اصلی هستند. بیمه بدنه و ماشین آلات که خسارت های فنی یا حوادث دریایی را پوشش می دهد و بیمه جنگ که ریسک هایی مانند حمله موشکی، مین گذاری، حملات پهپادی یا توقیف کشتی را پوشش می کند. در شرایط عادی سهم بیمه جنگ ناچیز است اما با افزایش ریسک امنیتی نرخ آن ممکن است چندین برابر رشد کند.

در بحران های مشابه در سال های گذشته، نرخ بیمه جنگ برای برخی مسیرها تا ۱۰ برابر جهش کرد. در یکی از نمونه های شناخته شده، هزینه بیمه جنگ در عبور از باب المندب از ۰.۰۳ درصد ارزش کشتی به حدود یک درصد رسید. برای یک نفتکش ۱۰۰ میلیون دلاری، این تغییر به معنای افزایش هزینه از ۳۰ هزار دلار به یک میلیون دلار بود. در مورد تنگه هرمز، به عنوان یکی از حساس ترین گلوگاه های انرژی جهان، چنین جهش هایی حتی بیشتر از این است. این اعداد نشان می دهد که چگونه تنها یک بند از پوشش بیمه ای ممکن است هزینه حمل را به طور چشمگیر افزایش دهد.

نقش بیمه در بحران انرژی

افزایش هزینه بیمه به سرعت در نرخ کرایه حمل منعکس می شود. شرکت های کشتیرانی نرخ خود را بالا می برند و پالایشگاه ها ناچارند نفت را گران تر خریداری کنند. درنتیجه افزایش قیمت انرژی برای مصرف کننده نهایی مشاهده می شود. در برخی دوره ها سهم افزایش هزینه حمل در رشد قیمت نفت حتی از اثر کاهش عرضه مستقیم بیشتر بوده است. در مورد افزایش قیمت بنزین نیز عامل مهمی مانند افزایش نرخ بیمه، بسیار اثرگذار بوده است و جهش بیش از دو برابری قیمت بنزین در برخی از نقاط جهان را رقم زده است.

لازم به ذکر است که در زمان تشدید ریسک برخی شرکت های بیمه از ارائه پوشش به کشتی های عبوری از مناطق پرخطر انصراف می دهند. این تصمیم زمانی رخ می دهد که سطح خطر از سیاست های تحمل ریسک آنها فراتر می رود. به این ترتیب تعداد شرکت های مایل به صدور بیمه نامه کاهش یافته و بخشی از ناوگان عملا از چرخه حمل خارج می شود. این موضوع فشار بیشتر بر عرضه جهانی نفت وارد می کند. چراکه نفتکش بدون بیمه عملا نمی تواند در بسیاری از بندرهای جهان خدمات دریافت کند و مشتریان نیز حاضر به پذیرش محموله های پرریسک نیستند.

افزایش نرخ بیمه و محدودیت ظرفیت کشتیرانی اثرات زنجیره ای بر اقتصاد جهانی دارد. کشورهای واردکننده مانند چین، ژاپن، کره جنوبی و کشورهای اروپایی بیشترین آسیب را تجربه می کنند زیرا وابستگی بالایی به نفت خلیج فارس دارند. هر افزایش هزینه حمل به طور مستقیم باعث رشد قیمت انرژی و اثرگذاری بر تولید و تورم می شود. حتی کشورهایی که ذخایر استراتژیک دارند تنها در کوتاه مدت می توانند فشار را کاهش دهند و بحران طولانی مدت آنها را نیز آسیب پذیرتر می کند.

بیمه نفتکش ها یکی از کلیدی ترین عناصر مدیریت بحران انرژی است. در شرایط فعلی که عبور از تنگه هرمز با چالش روبه رو شده نقش بیمه بیش از هر زمان دیگری برجسته است و بررسی روند آن تصویری دقیق تر از آینده کوتاه مدت بازار انرژی ارائه می دهد.