◄ عملیات ضربتی راهداران در بازسازی و مهار نیوجرسی‌های آزادراه شیراز اصفهان

در پی سوانح رانندگی ناشی از عدم توجه به جلو و واژگونی خودروها که منجر به شکستگی و انحراف موانع حفاظتی در مقاطعی از آزادراه شیراز اصفهان شده بود، عوامل راهداری و اکیپ های نگهداری با بهره گیری از ادوات سنگین و جرثقیل های هیدرولیکی، عملیات ضربتی بازتنظیم، اصلاح و مهار نیوجرسی های مفصلی را در این محور راهبردی با موفقیت به پایان رساندند.

ثبت میدانی؛ تلاش خستگی ناپذیر در دل آفتاب نیمروز پاییزی

به گزارش سرویس جاده ای تین نیوز، تصاویری که به تازگی از محور آزادراهی شیراز اصفهان به ثبت رسیده، جلوه ای عینی از تلاش شبانه روزی و پرریسک راهداران و کارشناسان نگهداری راه (O&M) را به نمایش می گذارد. در این عملیات فنی، اکیپ های تخصصی با بهره گیری از جرثقیل های بوم تلسکوپی سنگین، مهارکش ها و زنجیرهای فولادی ویژه، قطعات چندین تنی حفاظ های بتنی یکپارچه (نیوجرسی) را که در اثر ضربه شدید وسایل نقلیه عبوری دچار اعوجاج،  چرخش زاویه ای و خروج از تراز هندسی شده بودند، بلند کرده و مجدداً در بستر تثبیت شده و خط استاندارد هدایت ترافیک مستقر ساختند.

در عملیات نگهداری راه ها، اصلاح موانع بتنی از حساس ترین سناریوهای ترافیکی به شمار می رود؛ چراکه یک بلوک منحرف شده یا شکافته شده ناشی از تصادف قبلی، نه تنها خاصیت ضربه گیری و بازتاب انرژی ترافیکی خود را از دست می دهد، بلکه می تواند به عنوان یک «زاویه تند و برنده» (Gore Point مصنوعی) عمل کرده و برای خودروهای بعدی که با سرعت مجاز ۱۲۰ کیلومتر در ساعت در خط سبقت یا شانه راه در حال حرکت هستند، فاجعه آفرین شود.

آزادراه شیراز اصفهان؛ ۵۷ هزار بلوک بتنی و ضرورت پایش مستمر

آزادراه شیراز اصفهان به عنوان طولانی ترین و پیشرفته ترین پروژه آزادراهی کشور، تحولی شگرف در کاهش بیش از ۲ ساعته زمان سفر میان پایتخت فرهنگی و تاریخی ایران با مرکز کشور، کاهش چشمگیر مصرف سوخت ملی و تسهیل ترانزیت کالا در کریدور شمال جنوب رقم زده است. با این حال، حفظ مشخصات فنی و استانداردهای آزادراهی این مسیر نیازمند پایش و مدیریت نگهداری مداوم است.

در این آزادراه مدرن، به منظور حذف کامل ریسک خطرساز تصادفات شاخ به شاخ (Head on Collisions) و جلوگیری از پرتاب خودروها به دره ها یا خطوط مخالف، بیش از ۵۷ هزار قطعه نیوجرسی بتنی ۶ متری با بهره گیری از سیستم مفصلی یکپارچه نصب شده است. این حفاظ ها بر اساس محاسبات دینامیکی سازه، طوری طراحی شده اند که هنگام برخورد زاویه دار خودرو، انرژی ضربه را جذب و بازتوزیع کرده و خودرو را با حداقل آسیب ثانویه به مسیر اصلی بازگردانند. اما در سوانحی که شدت برخورد بالا باشد، زنجیره اتصالات مفصلی دچار کشش شده و نیوجرسی ها به حاشیه آسفالت یا شانه خاکی رانده می شوند؛ وضعیتی که مستلزم مداخله فوری و اعزام ادوات مکانیزه راهداری برای بازیابی پدافند غیرعامل راه است.

جزئیات فنی عملیات؛ از مهار قلاب تا جاگذاری میلی متری

مطابق مستندات میدانی به دست آمده، عملیات اخیر در قطعات جنوبی آزادراه با حضور اکیپ های گشت، هدایت ترافیکی با نصب مخروط های ایمنی و علائم هشداردهنده در فواصل استاندارد آزادراهی به اجرا درآمد. فرایند اصلاح این حفاظ ها روندی پیچیده و مخاطره آمیز است:

1. بررسی پایداری سازه بتنی: پیش از بلند کردن، کارشناسان راهداری سلامت سازه ای بتن را بررسی می کنند؛ در صورت بروز ترک های عمیق برشی یا متلاشی شدن قلاب های نگهدارنده، بلوک آسیب دیده با قطعه پیش ساخته جدید جایگزین می شود.

2. اتصال مهار و پین های مفصلی: جرثقیل کفی با توان مانور بالا و استقرار جک های تعادلی (Outriggers)، بلوک بتنی سنگین را به وسیله تسمه و زنجیرهای استاندارد از سطح زمین بلند می کند.

3. هم پوشانی و قفل بندی زنجیره ای: اهمیت نیوجرسی های آزادراهی به عملکرد شبکه ای آن هاست. بلوک باید دقیقاً در راستای زبانه و کام قطعه قبلی قرار گیرد تا در صورت برخورد احتمالی بعدی، نیروی جانبی به تمامی بلوک های مجاور منتقل شده و واژگونی رخ ندهد.

4. ترازسازی بستر شانه و حاشیه سواره رو: خاک برداری مختصر و تسطیح زیرسازی زیر بلوک پیش از فرود نهایی انجام می گیرد تا پایداری و چسبندگی سطح اصطکاکی بتن به زمین تضمین گردد.

حضور راهداران با لباس های شبرنگ و پوشش های حفاظتی در گرمای کوهستانی و زیر بار ترافیکی سنگین عبوری، جلوه ای بارز از مسوولیت پذیری مدافعان بی ادعای جاده هاست که علیرغم خطرات ناشی از عبور خودروهای پرسرعت، مانع از باقی ماندن مخاطرات ثانویه در مسیر هموطنان می شوند.

چالش رفتارهای رانندگی و ریشه یابی تصادفات با نیوجرسی

کارشناسان ایمنی و ترافیک معتقدند آزادراه ها به دلیل پهنای باند مناسب، روکش آسفالت هموار و قوس های استاندارد، گاه رانندگان را دچار «خطای یکنواختی محیطی» و خواب آلودگی کاذب می کنند. تحلیل آمارهای پلیس راه استان فارس و گشت های شرکت آزادراه نشان می دهد که عمده برخوردها با موانع نیوجرسی ناشی از موارد زیر است:

• خستگی و خواب آلودگی رانندگان: به ویژه در ساعات پایانی شب و گرگ ومیش صبحگاهی، انحراف به چپ یا راست خودروها موجب اصابت مستقیم با حفاظ های حاشیه یا میانی می شود.

• تخطی از سرعت مطمئنه و عدم توجه به جلو: سرگرم شدن با تلفن همراه یا انحراف ناگهانی فرمان در سرعت های فراتر از ۱۰۰ کیلومتر در ساعت، شایع ترین عامل انحراف و کوبش به جداکننده های میانی است.

• تغییر مسیر ناگهانی در محدوده تبادل ها و خروجی ها: در فواصل نزدیک به رمپ ها و لوپ های خروجی، ترمزهای ناگهانی یا تغییر لاین دیرهنگام خودروها به برخورد لبه ای با نیوجرسی ها ختم می شود.

با وجود اینکه سیستم حفاظتی نیوجرسی بتنی در این حوادث جان ده ها راننده و سرنشین را از مرگ حتمی و پرت شدن نجات داده، اما بار کاری و هزینه های تعمیر و نگهداری مداوم ناشی از خسارات وارده به تأسیسات ایمنی آزادراه بر دوش راهداران و شرکت بهره بردار سنگینی می کند.

قدردانی از طلایه داران ایمنی جاده ها

تعمیر و بهسازی حفاظ های جاده ای نه یک امر تزئینی، بلکه خط مقدم حفظ جان مسافران است. عدم تعویض یا تراز نبودن حتی یک قطعه نیوجرسی می تواند در حوادث بعدی نقشی معکوس ایفا کرده و همانند تیغه ای برنده خودرو را مچاله کند.

اقدام بهنگام و جهادی اکیپ های راهداری در آزادراه شیراز اصفهان نشان داد که مدیریت ایمنی در این شریان مهم اقتصادی کشور به صورت روزانه، هوشیارانه و بدون وقفه پایش می شود. بی شک پاسداشت زحمات شبانه روزی این قشر زحمتکش، علاوه بر رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی توسط استفاده کنندگان از محور، مستلزم تأمین ماشین آلات نوین، پرداخت بهنگام مطالبات و تجهیز حداکثری تیم های نگهداری راه در پهنه آزادراه های کشور است.