◄ چرا آزادراه قائم‌ شهر ساری پس از سال‌ها توقف جان گرفت؟

سالیان متمادی «گرد توقف» بر چهره پروژه ۴۵ کیلومتری آزادراه قائم شهر-ساری نشسته بود؛ اما اکنون چه چیزی موتور این ابرپروژه را دوباره روشن کرده است؟ ترکیب یک استراتژی مالی هدفمند (تزریق ۵ هزار میلیارد ریال از محل مولدسازی) و یک نوآوری لجستیکی بی سابقه (جابه جایی ریلی ۴ میلیون تن مصالح)، قفل بن بست این طرح را شکست. حالا در حالی که قطعه نخست با سرعت در حال پیشرفت است، وعده صرفه جویی ۱۷۰ میلیون لیتری بنزین در سال، این آزادراه را به حیاتی ترین کریدور شرق مازندران تبدیل کرده است.

تزریق خون تازه به شریان های آزادراهی شمال

به گزارش سرویس جاده ای تین نیوز،  پروژه ای که از ابتدای دهه ۱۳۹۰ به دلیل موانع اداری و کمبود منابع مالی در گرد و غبار توقف گرفتار شده بود، از سال ۱۴۰۲ با تغییر رویکرد مدیریتی وارد فاز اجرایی جدی شد. سید صفر صالح کوتاه، مدیرعامل شرکت احداث راه سازی و عمران ایران، با اشاره به دور جدید تجهیز کارگاه ها گفت: «با خرید ۱۰ دستگاه کمپرسی جدید، ناوگان ماشین آلات این پروژه به حدود ۱۱۰ دستگاه رسیده است؛ حجمی از ادوات که در پروژه های راه سازی کشور کم سابقه است.»

اما نکته متمایز این پروژه، فراتر از ماشین آلات است. برای اولین بار در صنعت راه سازی ایران، برای جابه جایی مصالح به جای تکیه صرف بر حمل ونقل جاده ای، از ظرفیت شبکه ریلی استفاده شده است. به گفته صالح کوتاه، «حدود ۴ میلیون تن مصالح با خط ریلی به محل پروژه منتقل خواهد شد که در نوع خود یک نوآوری در لجستیک راه سازی کشور محسوب می شود.»

گره گشایی مالی با مولدسازی دارایی ها

پیشرفت فیزیکی ۲۰ کیلومتر نخست این آزادراه به بیش از ۳۰ درصد رسیده و عملیات اجرایی سازه های ابنیه فنی شامل ۳۰ دهنه آبرو، زیرگذرها و گذرگاه های رودخانه ای در جریان است. با این حال، شتاب دهی به این پروژه ۴۵ کیلومتری نیازمند منابع مالی پایدار بود.

سید مرتضی حسینی، مجری طرح آزادراه های شمال کشور، در این باره تصریح کرد: «برای تأمین منابع مالی، ۵ هزار میلیارد ریال از محل مولدسازی دارایی ها در مرحله نخست در حال تخصیص است که با تحقق کامل آن، عملیات ساخت آزادراه شتابی دوچندان خواهد گرفت.»

مشخصات فنی و چشم انداز اقتصادی

آزادراه قائم شهر-ساری به عنوان «کنارگذر جنوبی» شهرهای قائم شهر، ساری و میاندورود طراحی شده و قرار است در ۲ باند رفت وبرگشت (هرکدام با ۳ خط تردد قابل تعریض به ۴ خط) احداث شود. از ویژگی های فنی شاخص این طرح، طراحی تونلی به طول ۱۸۰۰ متر است که با هدف کاهش آسیب های زیست محیطی در این مسیر ۴۵ کیلومتری گنجانده شده است.

این پروژه صرفاً یک مسیر تردد نیست، بلکه به عنوان بخشی از آزادراه سراسری غرب به شرق حاشیه خزر، پیامدهای اقتصادی کلانی به همراه دارد که مجریان طرح آن ها را چنین برمی شمارند:

بهره وری انرژی: کاهش مصرف ۱۷۰ میلیون لیتر بنزین در سال.

بهبود ترافیک: کاهش ۵۰ درصدی زمان سفر و تخلیه بار ترافیکی شهرهای قائم شهر و ساری.

ایمنی: کاهش ۲۰ درصدی سوانح رانندگی.

توسعه گردشگری: افزایش ظرفیت پذیرش گردشگر در شرق استان مازندران.

نگاهی به پیشینه طرح؛ از رکود تا احیا

ساخت این آزادراه که بر اساس تصویب نامه هیئت وزیران در سال ۱۳۹۵ به وزارت راه و شهرسازی، دفاع، کشور، اقتصاد و مدیریت برنامه ابلاغ شده بود، بر مدل مشارکت ۳۰ درصدی دولت و ۷۰ درصدی بخش خصوصی استوار است. با وجود فراز و نشیب های طولانی و توقف های اداری، اکنون عزم جدی استانداری مازندران و هماهنگی دستگاه های اجرایی در کنار مدل تأمین مالی نوین، امیدها را برای تکمیل این کریدور حیاتی زنده کرده است.