تا هوا خوب است دنبال مقصر بگردیم!
تیننیوز | وبلاگ اکرم امینی-با گذشتن از نیمه اردیبهشت، بهار هر چند روز یک بار باد و باران را مهمان خیابانهای تهران میکند. باد و بارانی که میکوشد خاطره روزهای نهچندان دور آلودگی هوای پایتخت در زمستان گذشته را از حافظه شهروندان پاک کند.
«کشدارترین اپیزود آلودگی هوای تهران» عنوانی است که مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران به ۲۲ روز آلودگی هوای متوالی تهران داد، اگرچه آمار نشان میدهد تعداد روزهای پاک و سالم تهران در سال ۹۴ از سالهای اخیر بیشتر بوده است. حالا از آن روزهای پر از سرفه و سردرد یکی دو ماه گذشته است و تصویر چهره پوشیده در ماسک شهروندان از یادمان رفته و هوا آنقدر خوب است که شاید سخن گفتن درباره آلودگی هوا، بیجا به نظر برسد اما اگر منصف باشیم، همین حالا وقت آن است که درباره آلودگی هوا سخن بگوییم و راههای مواجهه با آن را بررسی کنیم؛ حالا که توپ آلودگی در زمین هیچکسی
نیست و یک گوشه آرام گرفته است.
حالا زمان خوبی است که به روزهای بحرانی هوا بیندیشیم؛ همه در کنار هم و در آرامش. در بخشی از ماجرای آلودگی هوای کلانشهرها و در صدر آنها، تهران، پای سازمان حفاظت محیطزیست به دلیل نظارت نکردن بر توزیع بنزین باکیفیت در میان است. این سازمان اما بخشی از ۸ هزار واحد صنعتی فعال در تهران را در زمینه آلودگی متهم میکند. در بخش ترافیک و حملونقل اوضاع پیچیدهتر است. از نظر پلیس، خودروها و موتورسیکلتهای آلاینده که بیشتر آنها معاینه فنی ندارند، در ردیف نخست اتهام آلودگی هوا هستند. پلیس انتقادهایی به برخی مراکز معاینه فنی دارد که دقت کافی را در تعیین میزان
آلایندگی خودروها ندارند. در گوشه دیگری از این دادگاه، ستاد معاینه فنی ایستاده تا از عملکرد خود دفاع و تاکید کند که پلیس و سازمان حفاظت محیطزیست مسئولیت برخورد با دارندگان معاینه فنی جعلی یا کسانی که معاینه فنی دریافت نکردهاند، را دارند.
ناوگان حملونقل عمومی به دلیل فرسودگی و کمبود و حملونقل شخصی نیز به دلیل ازدیاد خودروها در خیابان، دیگر متهمان ردیف اول آلودگی هوای پایتخت هستند؛ خودروها و موتورسیکلتهایی که بر اساس آمار منتشر شده، هر روز هزار و ۳۷۰ تن آلودگی در تهران ایجاد و روزانه ۱۱۴ گرم دود نصیب هر شهروند تهرانی میکنند. در حال حاضر براساس آمار پلیس، ۲۹ میلیون خودرو و موتورسیکلت در کشور تردد میکند، حدود ۴ میلیون خودرو در تهران وجود دارند و روزانه ۱۸ میلیون تردد در معابر شهری تهران انجام میشود. از سوی دیگر سالانه به طور متوسط یک میلیون و ۲۰۰ هزار خودرو به چرخه ترافیک کشور
وارد میشود.
در این میان تنها ۳۰۰ هزار خودرو در تهران معاینه فنی دارند و در بقیه نقاط کشور، ۲میلیون و ۷۰۰ هزار خودرو. در بخش حملونقل عمومی هم آنطور که شورای شهریها میگویند، ۱۰۰ درصد مینیبوسها، ۵۰ درصد اتوبوسها و ۲۵ درصد تاکسیهای پایتخت در وضعیت فرسودگی به سرمیبرند و پربیراه نیست که سهم ۷۰ درصدی آلودگی هوای تهران را به حملونقل عمومی میدهند. اهمیت این ارقام وقتی مشخص میشود که بدانیم خودروهای دارای استاندارد یورو۲ در هر کیلومتر پیمایش ۲/۷گرم و خودروهای استاندارد یورو ۴ به اندازه ۱/۱۸ گرم آلایندگی تولید میکنند.
میزان آلایندگی هوا بهوسیله خودروهای کاربراتوری نیز ۴۰ گرم در هر کیلومتر است. هر موتورسیکلت ۱۵ برابر یک خودرو یورو ۴ آلایندگی و هر خودرو فرسوده ۳ برابر خودروهای دیگر، آلودگی ایجاد میکند. حالا بیایید این پرسش را از خودمان بپرسیم که در مقابل این همه آمار نگرانکننده از آلایندگی، چه اقدامات مثبتی انجام دادهایم؟ طرحهای بلندمدتی مانند طرح زوج و فرد و ترافیک و طرحهای ضربتی مانند تعطیلی مدارس، شاید پررنگترین اقدامات سالهای اخیر در مواجهه با آلودگی هوا باشد که برای بررسی میزان اثرگذاری آنها کافی است یادمان باشد مسئولان شهری اعلام
کردهاند طرح زوج و فرد در کاهش آلودگی هوا، تاثیر ۳درصدی داشته و به گفته پلیس، روزانه ۶۰ تا ۹۰ هزار خودرو بدون مجوز وارد محدوده طرح زوج و فرد میشوند.
شاید به همین دلیل باشد که یکی از اعضای شورای شهر معتقد است: «اجرای طرح زوج و فرد از در منازل، بیشتر به شوخی شبیه و مانند آن است که بخواهیم درد سرطان را با آسپرین درمان کنیم» البته وقتی از شوخی بودن طرحهای ترافیکی کلان برای کاهش آلودگی هوا سخن گفته میشود راهکارهای جایگزینی نیز توصیه میشود، به عنوان نمونه تاکید ویژه شورای شهریها و کارشناسان، توسعه حملونقل عمومی با اولویت مترو است. اینجاست که پای دولت نیز به دایره مقصران آلودگی هوای تهران کشیده میشود زیرا مسئولان شهری میگویند دولت چند سالی است سهم خود در حملونقل عمومی را پرداخت
نکرده و بخشی از تقصیر فرسودگی و روند کند توسعه ناوگان، به گردن دولت است. میگویند هر سال در تهران بیش از ۴ هزار نفر به طور مستقیم و بیش از ۱۰۰ هزار نفر به طور غیرمستقیم، به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند. حالا اگرچه چند روزی است هوا خوب است اما بیایید در آرامش، دنبال مقصر آلودگی هوا بگردیم. کاری با مسئولان شهرداری و دولتی نداشته باشیم و همه آمار و ارقام نگرانکننده را کنار بگذاریم؛ بیایید تا زندهایم راهکاری برای کاهش آلودگی شهر بیابیم!