◄تجربه موفق اقتصاد مقاومتی در بخش نیروگاهی کشور
تیننیوز، عباس قربانعلی بیک | پس از خاتمه دوران جنگ تحمیلی و شتاب گرفتن توسعه اقتصادی، نیاز به نیروی برق در کشور افزایش یافت و از آنجایی که بسیاری از زیرساختهای نیروگاهی در طی دفاع مقدس آسیب دیده بود رفع مشکل کمبود برق و خاموشیهای مکرر به عنوان یکی از گلوگاههای اساسی کشور مورد توجه و تأکید تمامی مسئولین کشور قرار گرفت.
برای پاسخگویی به این ضرورت گروه مپنا (مدیریت پروژههای نیروگاهی ایران) در سال 1371 به دستور وزیر نیرو با مشارکت شرکت توانیر(تولید و انتقال نیروی ایران) و سازمان ایدرو(گسترش نوسازی صنایع ایران) و شرکت سرمایهگذاری صبا تشکیل گردید و هدایت آن به یکی از مدیران مجرب و کارآزموده دوران دفاع مقدس سپرده شد.
اولین فعالیتها با واگذاری عملیات پیمانکاری و سهم 22% عملیات اجرائی تبدیل 6 نیروگاه گازی به سیکل ترکیبی و نیز ساخت نیروگاه 1300 مگاواتی اراک به عنوان بزرگترین نیروگاه پس از انقلاب اسلامی آغاز گردید و به تدریج با افزایش تجربه و قابلیتهای واحدهای تشکیل شده این گروه محدوده کاری و سهم بیشتری از پروژهها را تحت پوشش قرار داد.
از سال 1378 این شرکت وارد مراحل انتقال فنآوری ساخت توربینهای گازی و بخار گردید، شرکت مذکور با راهاندازی شرکت تولیدی توگا برخی شرکتهای تولیدی دیگر قدمهای نخستین در زمینه بومیسازی ساخت توربین را برداشت و پس از آن با تقویت شرکت پارس ژنراتور برای ساخت ژنراتورهای بزرگ نیروگاهی مورد حمایت و توجه بیشتر مسئولین قرار گرفت به نحوی که در زمینه نیروگاههای حرارتی و بخار و سیکل ترکیبی میتوان ادعا نمود که هم اکنون خودکفایی کشور بالای 90% است و طی دو دهه گذشته اعمال تحریمهای مختلف هیچگاه منتج به تکرار مشکل خاموشیها و یا بحران تامین برق برای صنایع و ... نشد.
طی بیش از دو دهه فعالیت با حفظ ثبات مدیریتی (متوسط دوره مدیریت 8 ساله ) و حمایت مدیران و مسئولین ارشد کشور حدود 50000 مگاوات از ظرفیت ثبت شده نیروگاههای کشور (بالاتر از 80%) توسط شرکتهای این گروه طراحی و اجرا شده است که علاوه بر کاهش آثار تحریمها بر اقتصاد کشور و اشتغال زایی موجب کاهش حدود 40% قیمت تمام شده نیروگاهها شد و در عرصه جهانی نیز نیروگاه عمان را در رقابتی سنگین در سال 77 احداث کرد.
با اشباع ظرفیت تولید برق کشور و کاهش نیاز به احداث نیروگاه شرکت مپنا در سایر حوزههای مرتبط همچون نفت و گاز و صنایع ریلی با الگوبرداری از شرکتهای مشابه خود در جهان حضور یافت و پس از ورود موفق به صنعت نفت و گاز در سال 1377، در صنعت ریلی با عقد قرارداد ساخت 150 لکوموتیو دیزل زیمنس و تأسیس شرکت مپنا لکوموتیو به عنوان بزرگترین سازنده لکوموتیو دیزل کشور فعالیت خود را آغاز نمود و در حال حاضر علاوه بر تحویل بخش عمدهای از این محصول توانسته است در زمینه بومیسازی تجهیزات و قطعات آن ( از جمله موتور ، ژنراتور، سیستم ترمز و ...) نیز اقدامات بسیار مؤثری معمول دارد.
این گروه در حال حاضر 40 شرکت را با حدود 14000 نفر پرسنل متخصص تحت پوشش دارد و ( در 5 گروه اصلی ) تا سال 2011 این شرکت بیش از 100 پروژه به ارزش 30 میلیارد دلار را تحویل یا دردست ساخت داشت.
هر چند این اقدامات در قالب یک شرکت وابسته به دولت (شبه خصوصی) شکل گرفت ولی میتوان ادعا کرد این گروه علاوه بر نتایج درخشان و اثربخش بومیسازی فناوریهای پیشرفته، زمینهساز تشکیل شرکتهای کاملاً خصوصی شد به نحوی که اکنون پیمانکاران و سازندگان ایرانی در صحنه جهانی در رقابت با پیشروان این بخش توانستهاند موفقیتهای ممتازی کسب کنند.
بسیار عالی متن گزارش فوق نشانگر موفقیت چشمگیر مپنا است و عملکرد موفق مپنا حتما می تواند الگویی در اقتصاد مقاومتی قرار گیرد جا دارد مدیران ارشد و کارشناسان زبده مپنا تحلیل واضح و قابل اقتباسی ار رویکردهایی که منجر به توفیق این گروه شد را ارائه دهند به نظرم کتاب مدیریتی جالبی را می توان از تجارب گروه مپنا تهیه نمود تا صرفا کتب مدیریتی ما بر اساس تجارب شرکتهای ژاپن و کره و امریکا نباشد.