◄خرید لوکوموتیوهای جنرال الکتریک آمریکا در ابتدای دهه ۷۰
وبلاگ تین نیوز، عباس قربانعلی بیک | بخش حمل و نقل کشور به عنوان یکی از بخشهایی است که همواره طی یک قرن گذشته از حمایتهای دولتی بهرهمند شده و متاسفانه وابستگی شدیدی را به محصولات و تولیدات کشورهای دیگر و غالبا کشورهای نظام استکباری ایجاد کرده که نیاز به هواپیما، کشتی، لوکوموتیو و کامیون را می توان نمادهایی از آن دانست، به نظر میرسد با شناخت و تحلیل صحیح از قوتها و ضعفهای سازندگان این تجهیزات می توان قدمهای موثرتری برای تحقق نامگذاری سال جاری توسط مقام معظم رهبری (اقتصاد مقاومتی اقدام و عمل) برداشت.
در زیربخش ریلی پس از پایان جنگ تحمیلی و نیاز شدید به حمل و نقل مواد معدنی، صنعتی، سوختی، کشاورزی و ... یکی از گلوگاههای اساسی کمبود لوکوموتیو دیزل بود که مشکلات تحریم در دوران دفاع مقدس و نتایج منفی خرید لوکوموتیو رومانی، با تدبیر و تصمیم فوری و به موقع وزیر وقت راه و ترابری، جناب آقای مهندس سعیدی کیا در سال ۶۹ نتایج فوری مثبتی را تجربه کرد.
دو گروه تدارکاتی و فنی مجرب خارج از مجموعه راهآهن برای خرید لکوموتیوهای جی ای (جنرال الکتریک) و جی ام (جنرال موتورز) از آمریکا ماموریت یافتند تا لکوموتیوهایی مشابه انواع موجود آنزمان با قدرت ۳۰۰۰ اسب بخار، بار محوری ۲۰ تن و قابلیت کشش ۱۰۰۰ تن بار در فراز یک درصد خریداری کند.
پس از موفقیت گروه اول و انعقاد قرارداد خرید ۶۴ لکوموتیو جی ای مذاکرات فنی فشردهای برای تعیین مشخصات مشروح آغاز گردید و با استفاده از تجربیات افزایش کشش پنجاه درصدی لکوموتیوهای جی ام راهآهن ایران در سال ۶۹، با افزایش کشش ۱۰۰ درصدی لوکوموتیوهای جی ای به ۲۰۰۰ تن موافقت شد و در سیستمهای کنترلی نیز با استفاده از نتایج تحلیل خرابی توربوشارژر لکوموتیوهای جی ام تغییرات عمدهای اعمال گردید که میتوانست کارایی و قابلیت اعتماد لکوموتیوهای خریداری شده را افزایش و هزینه نگهداری آنها را کاهش دهد.
پس از اتمام مذاکرات و نهایی شدن مشخصات فنی و آغاز مراحل تولید، اولین گروه بازرسی فنی به کارخانه سازنده اعزام شدند که در مراحل بازرسی مشاهده شد بسیاری از تعهدات شرکت سازنده در مراحل مذاکرات با کمتوجهی مواجه شده و حتی تذکر به افراد مسئول با لجاجت و بدرفتاری پاسخ داده می شد.
در بازگشت از این ماموریت برای کاهش احتمال بروز مشکلات اساسی در این لکوموتیوها پیشنهاد گردید در دوران گارانتی از حداکثر ظرفیت لکوموتیوها یعنی حمل بار ۲۰۰۰ تن در فراز ده در هزار استفاده شود و با ورود اولین گروه لکوموتیوها اعمال این سیاست نیز بسیار سریع نتیجه داد و همانگونه که پیش بینی میشد خرابی لکوموتیوها نقاط ضعف طراحی و ساخت را آشکار کرد که در بعضی موارد مشخص گردید گروه طراحی حتی از ابتدایی ترین مبانی ساده مهندسی غفلت کرده بودند.
ضعف تراکشن موتورها، سیستم کنترل، ظرفیت پایین رادیاتور و طراحی ضعیف مخزن سوخت از جمله این موارد بود که پس از انعکاس مشکلات مذاکرات سنگینی آغاز و با وجود تلاش کارشناسان سازنده برای گمراه نمودن مسیر فنی مذاکرات با استدلالات غیر تخصصی، با استفاده از مدارک فنی دریافتی از خود ایشان حقانیت طرف ایرانی اثبات شد.
با استفاده از این تجربیات و شجاعت در تصمیم گیری رئیس گروه فنی و پذیرش مسئولیت عدم انطباق اندک نوع دوم با محدودیتهای اعلام شده زیربنایی توسط یکی از مدیران (وزن و بار محوری این لکوموتیوها حدود 10% بیشتر بود و در مقابل کشش آنها 40% بیشتر) منتج به تغییرات عمده لکوموتیوهای نوع دوم شد که اکنون در مقایسه با لکوموتیوهای فناوری نوین همچنان از بهترین لکوموتیوهای ناوگان ریلی کشور شناخته میشوند.