دریانوردی، دانش مهم اما مهجور
تین نیوز | درحالحاضر ۱۴۳ هزار دریانورد در کل کشور وجود دارد و این توانایی وجود دارد که در همه ناوگان ایرانی از نیروی داخلی استفاده شود.
برخی خرده میگیرند که چرا در کشتیهای ایرانی، نیروی کار خارجی حضور دارد در حالی که این مسئله، بهویژه برای ناوگانی که در عرصه بینالمللی فعالیت میکند، یک امر طبیعی است؛ همانگونه که دریانوردان ما در ناوگان خارجی کشورهای مختلف مانند افریقا، انگلیس و... کار میکنند.
۳۵ سال پیش همه کاپیتانهای کشتیهای ایران انگلیسی، آلمانی و از سایر کشورها بودند اما اکنون اروپاییها به خاطر مشکلات خاص این رشته و سختی کار آن، کمتر وارد این حرفه میشوند تا جایی که امروزه کمبود ۹۵ هزار نفری در حوزه نیروی انسانی دریانوردی در سراسر دنیا وجود دارد.
یکی از مزیتهای حضور دریانوردان خارجی در کشتیهای ایرانی، تقویت زبان خارجی دریانوردان است. درحالحاضر یکی از تواناییهای عمده دریانوردان ایرانی، زبان خارجی است و تمام دریانوردان ما در زبان انگلیسی توان بالایی دارند که اگر این تعاملات و حضور خارجیها در عرشههای کشتی ما کاسته شود به این توانایی آسیب میرسد و اگر ایرانیها در زبان دچار ضعف شوند ممکن است ارتباطات بینالمللی خود را از دست بدهند و نتوانند با بسیاری از کشورها تعامل دریایی داشته باشند در حالی که باید پرچم کشورمان با افتخار در دنیا بالا برود و تعاملات دریایی، یکی از راههای
اهتزاز پرچم ایران در دنیاست. درحالحاضر مشکلی که در زمینه آموزش دریانوردان در کشورمان وجود دارد درباره دانشگاههاست.
مطابق ماده ۳۰ قانون اساسی، وزارت علوم موظف است تا زمانی که نیاز در یک حوزه وجود دارد، برای آن حوزه نیرو تربیت کند اما در زمینه آموزش دریانورد، اینکار انجام نشده و این نهاد به وظیفه اصلی خود عمل نکرده است زیرا این رشته آموزشهای عملی، تخصصی و هزینهبر دارد اما درحالحاضر روند بورسیه کردن دانشجویان این حوزه، با مشکلات و نواقصی همراه است که هزینههایی را بر دوش دانشجو تحمیل میکند و با بورسیههای این رشته مانند رشتههای دیگر رفتار نمیشود و بار مالی برای دانشجویان این حوزه ایجاد میشود.
درحالحاضر در کشورمان، متخصصان زیادی در رشتههای مختلف، به طور بیرویه آموزش داده و فارغالتحصیل شدهاند که حتی ممکن است در رشته خودشان مشغول به کار نشوند، در حالی که هرچقدر دریانورد تربیت شود، بیکار نمیماند و اگر حتی در کشتیهای ایرانی به این افراد نیاز نباشد، بهطور قطع کشتیهای بینالمللی حاضرند آنها را بهکار گیرند؛ بنابراین با توجه به وضعیت بیکاری در کشور، تربیت دریانورد فرصت خوبی برای اشتغالزایی است.
در سالهای نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در زمینه تربیت دریانورد تنها دانشگاه چابهار در کشور وجود داشت که تنها در رشته عرشه، به آموزش و تربیت دریانورد میپرداخت در حالی که اکنون موسسههای متعددی از جمله موسسه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و موسسه نفتکش هستند که به اندازه لازم نیروی کار تربیت میکنند.با وجود این موسسهها، همچنان نیاز است که وزارت علوم به وظیفه خود در قبال رشته دریانوردی همچون سایر رشتهها عمل کند.
دریانوردی از جمله رشتههایی است که در فرهنگ عمومی مظلوم و مهجور واقع شده و مردم آن را به درستی نمیشناسند، در این زمینه لازم است فرهنگسازی مناسبی با همکاری رسانهها و ارگانهای دستاندرکار انجام شود تا این رشته از مهجوریت خارج شود.
*مدیرکل امور دریانوردان سازمان بنادر و دریانوردی