| کد خبر ۴۶۳۷۵
کپی شد

نگاه مان را نسبت به نفت تغییر دهیم

نگاه مان را نسبت به نفت تغییر دهیم
|

تین نیوز | اقتصاد ایران به سبب وابستگی شدید به نفت یک اقتصاد غیر مقاوم است و اقتصادی که مقاوم نباشد از سایر اقتصادها تأثیر می‌پذیرد و اگر قرار باشد اقتصاد کنونی ایران مقاوم شود لازم است که از اقتصاد تک پایه و نفتی به سمت اقتصاد چند پایه تغییر رویکرد دهد. لذا باید نگاه کشور به فروش نفت خام از یک منبع درآمدی برای هزینه کرد عمومی به تبدیل سرمایه عوض شود.

در این صورت می‌توانیم نفت را بفروشیم و به جای آن‌که با درآمد حاصل از فروش آن گندم، برنج و... بخریم درآمد فروش نفت را ابتدا در صندوق توسعه ملی ذخیره کنیم و سپس بر حسب نیاز به بخش تولید و صنعت اختصاص دهیم و از این طریق سرمایه‌ای زیر زمینی را به سرمایه رو زمینی تبدیل کرده‌ایم که ما را از تک پایه بودن نیز نجات خواهد داد؛ چراکه اقتصاد ما به سمت اقتصاد تولید محور حرکت خواهد کرد و اقتصاد تولید محور نیز به سبب چند محصولی بودن مقاوم و پایدار است درنهایت ما اقتصادی خواهیم داشت که تأثیرپذیر نیست و با تحریم یک محصول آن تمام اقتصاد کشور قفل نخواهد شد.

در نهایت سیاست‌های ما باید به سمتی پیش رود که نخست از خام فروشی نفت جلوگیری شود و صنعت نفت را به سمت صنایع پالایشی و پایین دستی هدایت کنیم و از سوی دیگر درآمدهای حاصل از فروش محصولات نفتی را به بخش تولید نظیر صنایع فولاد، کشاورزی، پتروشیمی و تمامی صنایعی که امکان فعالیت در آن شاخه برای ما وجود دارد اختصاص دهیم. اگر ما در سطح بین‌الملل در چندین بازار متفاوت حضور داشته باشیم اقتصاد ما اقتصاد مقاومی خواهد شد که گذشته از تحریم با تغییرات جهانی نیز متزلزل نمی‌شود.

در این صورت حتی اگر نفت جهانی به بشکه‌ای 10 دلار هم برسد ما متضرر نخواهیم شد؛‌ چراکه صنایعی را داریم که برای ما درآمدزا هستند. ما باید سعی کنیم تا بخشی از بازار جهانی را در صنایع مختلف به خود اختصاص بدهیم تا آنهایی که قصد تحریم اقتصاد ما را دارند هزینه بیشتری نسبت به ما بپردازند. تنها در این صورت است که ما اقتصادی مقاوم،‌ پایدار و تأثیرگذار داریم. اما ضمن حرکت به سمت اقتصاد چند پایه باید اصلاحاتی را در بودجه کشور نیز اعمال کنیم.

متأسفانه بودجه کشور آمادگی تحولی این چنین را ندارد چراکه بودجه ما یک بودجه عمرانی نیست و تنها دخل و خرج روزانه دولت است. اگرچه بودجه باید نشان دهنده رویکرد توسعه‌ای و رو به رشد کشور باشد ولی در بودجه ایران تنها بیان شده است که چقدر نفت بفروشیم و به ازای آن چقدر گندم و گوشت بخریم. ما باید برای آن‌که بتوانیم نگاهمان را نسبت به نفت تغییر دهیم ابتدا نگاهمان را نسبت به بودجه عوض کنیم. اگر بخواهیم اقتصاد کشور را رونق ببخشیم باید اقتصاد را از دولتی بخصوصی تغییر دهیم.

تا زمانی که اقتصاد کشور در دست دولت است روز به روز دولت بزرگتر خواهد شد و به تبع آن هزینه هایش نیز بیشتر می‌شود و اتکای منافع آن به نفت نیز افزایش خواهد یافت. اما اگر اقتصاد را به بخش خصوصی واگذار کنیم بودجه دولت محدود می‌شود و به ازای آن درآمد نفتی کمتری هدر خواهد رفت.

پس نیاز است که مطابق اصل 44 قانون اساسی دولت نقش تصدی‌گری خود را رها کند و به بخش خصوصی اعتماد کند و هزینه‌های خود را نیز از مالیاتی که از بخش خصوصی می‌گیرد پوشش دهد. در غیر این صورت اگر همچنان دولت به درآمد ارزی نفت معتاد باشد و به بخش خصوصی اعتماد نکند قطعاً تا 50 سال آینده نیز به اقتصادی مقاوم نخواهیم رسید.

ایران از جمله بزرگترین دارندگان ذخایر متعارف نفت و گاز جهان است که در برخی از میادین خود در مرز با کشورهای همسایه شریک است.

مشترک بودن این مخزنهای نفتی و گازی میان ایران و کشورهای همسایه، باعث شده است که برداشت هرچه سریعتر از این میادین هم برای ایران و هم برای کشور رقیب، اهمیت بسیاری در برنامهریزیهای کلان آنها داشته باشد، به گونهای که از این میادین به عنوان خط مقدم صنعت نفت یاد میشود. با وجود این، در این سالها کشورهای همسایه و رقیب ما در این میادین با بهرهگیری از سرمایه شرکتهای بین المللی برداشت از میادین را در خلأ برداشت ایران شروع کردند و ایران در برداشت نفت و گاز از رقبای خود عقب مانده است. شاید ریشه این تأخیرها را بتوان تأمین نشدن بهنگام سرمایه مورد نیاز، کمبود منابع مالی در سالهای اخیر، اجرا نشدن برنامههای مصوب در زمان مقرر به علل گوناگون، ضعف و سوءمدیریت در صنعت نفت، مشکل تأمین بموقع تجهیزات، تحریمهای خارجی، نبود زمینه جذب سرمایههای خارجی، کمبود دانش فنی و تکنولوژی روز دانست اما اکنون با عزم دولت جدید به رغم وجود تمام این مشکلات و پابرجایی تحریمها حجم تولید نفت خام از میادین مشترک افزایش یافته است.

با نگاهی به اتفاقات اخیر میتوان به صراحت گفت مهمترین دلیل تأخیر چند سال اخیر مدیریت است. صنعت نفت در دولت یازدهم به واسطه تولید زودهنگام نفت از میادین مشترک و افزایش برداشت گاز از میدان مشترک پارس جنوبی یعنی بزرگترین و حساسترین میدان مشترک میان ما و کشور قطر تحولات زیادی را در این چند ماه به خود دیده است که این تحولات از سیاستهای نفتی دولت ناشی می شود. قطعاً در این سالها ما به دلیل عقب ماندن از کشورهای همسایه از جمله کویت، قطر، امارات متحده عربی و عربستان سعودی سهم خود در برداشت نفت و گاز از میادین مشترک را از دست دادیم و از این بابت ضرر جبران ناپذیری را شاهد بودیم، اما خوشبختانه دولت یازدهم این موضوع را بخوبی درک کرد و برای جبران این ضرر تمرکز صنعت نفت از توسعه میادین مستقل را به میادین مشترک تغییر داد. اکنون تغییر اولویت صنعت نفت از میادین مستقل به میادین مشترک فاصله ما با کشورهای همسایه را تا حدی کم کرده است.

افزایش تولید 100 میلیون مترمکعب گاز از میدان مشترک پارس جنوبی تا پایان امسال و تولید زودهنگام نفت خام از میادین مشترک نفتی قطعاً در اقتصاد ملی از یک سو و در عرصههای اقتصادی و سیاسی منطقه و جهان از سوی دیگر نقش خواهد داشت، چراکه نفت میادین مستقل و اختصاصی ما همیشه برای کشور باقی می ماند در حالی که اگر برداشت ما از میادین مشترک منصفانه نباشد کشورهای همسایه و رقیب ما منتظر برداشت ما نخواهند ماند و ما هر روز از این بابت سهم خود را از دست می دهیم و این از دست دادن سهم به منزله از دست دادن منافع ملی ماست؛ به حتم دستیابی به حقوق ایران در میادین مشترک و پیشگیری از دست اندازی رقبا به سهم ایران، نیازمند عزم ملی با اتکا به توان علمی، اجرایی و تخصصی مدیران و کارشناسان برای حل و رفع مسائل موجود در راستای توسعه و بهرهبرداری هرچه سریعتر و بیشتر این میادین است و اکنون جای امیدواری است که دولت یازدهم از جان و دل برای حفظ سهم کشور اهتمام میورزد، بیشک ما هر قدر بتوانیم از میادین مشترک، معادل سهم مان نفت و گاز برداشت کنیم به سود اقتصاد ملی عمل کرده ایم.

* رئیس کمیسیون حمل نقل اتاق ایران

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.