◄ شاخص های بهره وری حمل و نقل ایران در گزارش سازمان ملی بهره وری

سازمان ملی بهره وری ایران گزارش "شاخص های اختصاصی بهره وری بخش های اقتصادی" را در در فروردین 1405 منتشر نمود، این گزارش در 105 صفحه و 9 فصل به این ترتیب تهیه شده است، شاخص های اختصاصی: 1) بخش های اقتصادی، ص 2، 2) نفت و گاز، ص 9، 3) کشاورزی، ص 20، 4) آب وبرق، ص 33، 5) صنعت، ص 54، 6) معدن، ص 66، 7) ساختمان، ص 72، 8) حمل ونقل، ص 78، 9) ارتباطات، ص 94 و شاخصهای 13 گانه بخش حمل ونقل با شناسه PIT از 01 تا 13 تفکیک شده اند.

شاخص نخست در صفحه 79 با عنوان میزان مصرف سوخت در بخش حمل و نقل به سنجش میزان سوخت مصرفی برای جابجایی بار و مسافر می پردازد. این شاخص با ماده 46 قانون برنامه هفتم پیشرفت که بر کاهش مصرف سوخت و مدیریت بهینه انرژی تأکید دارد مرتبط است. 2) شاخص دوم در صفحه 80 با عنوان میزان گذر یا ترانزیت زمینی سالانه کالا از ایران، حجم کالاهایی را اندازه گیری می کند که از خاک کشور به عنوان مسیر عبوری بین دو کشور جابه جا می شوند. این شاخص با مواد 48، 57 و 61 برنامه هفتم پیشرفت که به توسعه حمل و نقل ریلی، بهینه سازی فرآیندهای حمل بار و مسافر، یکپارچه سازی خدمات ترانزیت و ارتقای کیفیت خدمات گمرکی اشاره دارند مرتبط است. 3) شاخص سوم در صفحه 81 با عنوان سهم راه آهنی بنادر کشور، میزان استفاده از شبکه ریلی برای جابه جایی کالاهای ورودی و خروجی بنادر را نشان می دهد. این شاخص با مواد 48 و 57 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است که بر توسعه حمل ونقل ریلی و بهبود فرآیندهای حمل بار تأکید دارند. 4) شاخص چهارم در صفحه 82 با عنوان بهره وری فرودگاه ها و فضای کشور به میزان استفاده مؤثر از زیرساخت های هوایی مانند فرودگاه ها، باندهای پروازی و سامانه های کنترل ترافیک هوایی اشاره دارد. مواد 57 و 58 برنامه هفتم پیشرفت با این شاخص مرتبط هستند. 5) شاخص پنجم در صفحه 83 با عنوان ایمنی حمل و نقل به سنجش میزان تلفات ناشی از حوادث در شبکه های حمل ونقل می پردازد و معمولاً با شاخص تعداد کشته شدگان در هر صد هزار نفر جمعیت اندازه گیری می شود. این شاخص با مواد 57 و 59 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است. 6) شاخص ششم در صفحه 84 با عنوان سرعت سفر و سیر بازرگانی راه آهنی به میانگین سرعت عملیاتی قطارهای باری از مبدأ تا مقصد اشاره دارد. این شاخص با مواد 48، 57 و 61 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است.

7) شاخص هفتم در صفحه 85 با عنوان سهم حمل ونقل راه آهنی از جابه جایی کل بار زمینی داخلی نشان می دهد چه میزان از حمل بار داخلی کشور از طریق شبکه ریلی انجام می شود. این شاخص با مواد 48 و 57 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است. 8) شاخص هشتم در صفحه 86 با عنوان متوسط رشد سالانه ارزش افزوده اقتصاد دریامحور به سنجش رشد فعالیت های اقتصادی مرتبط با دریا می پردازد. این شاخص با مواد 57 و 61 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است. 9) شاخص نهم در صفحه 87 با عنوان نرخ بهره برداری از ظرفیت بنادر، میزان استفاده واقعی از ظرفیت های موجود بنادر را نشان می دهد. این شاخص نیز با مواد 57 و 61 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است. 10) شاخص دهم در صفحه 88 با عنوان تعداد پروازهای عبوری از کشور میزان استفاده از فضای هوایی کشور توسط پروازهای بین المللی را اندازه گیری می کند. این شاخص با ماده 57 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است. 11) شاخص یازدهم در صفحه 89 با عنوان شاخص اتصال چندوجهی حمل و نقل میزان یکپارچگی و ارتباط میان شیوه های مختلف حمل ونقل مانند جاده ای، ریلی، هوایی و دریایی را اندازه گیری می کند. این با مواد 48 و 57 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است. 12) شاخص دوازدهم در صفحه 90 با عنوان شاخص عملکرد لجستیک کیفیت و کارایی نظام لجستیک کشور را بر اساس معیارهایی مانند کارایی گمرک، کیفیت زیرساخت ها، خدمات لجستیکی و تحویل به موقع کالا ارزیابی می کند. این شاخص با مواد 57 و 61 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است. 13) در نهایت، شاخص سیزدهم در صفحه 93 با عنوان شاخص ظرفیت مولد در بخش حمل و نقل به ارزیابی نقش زیرساخت ها و خدمات حمل و نقل در اقتصاد می پردازد. این شاخص با ماده 48 برنامه هفتم پیشرفت مرتبط است.

ضمن تشکر از کارشناسان سازمان ملی بهره وری، به نظر می رسد اغلب شاخص های 13 گانه در بخش حمل و نقل، با وجود اهمیت آنها، نشان دهنده بهره وری این بخش های حیاتی نیستند، مگر دو شاخص اول و نهم، (نمونه شاخص های بهره وری راه آهن، تین 240932).