چرا نشریات تخصصی؟
تیننیوز| وبلاگ مژگان اثباتی-در سال های اخیر روزنامه نگاری و نشریات عمومی با چالشهایی جدی مواجه شده اند که گستره و عمق این چالشها، تمامیت این نهاد و حرفه را با مخاطره مواجه کرده است.نتایج برخی پژوهش ها حاکی از آن است که نمیتوان در جامعه ای که به سوی تقسیم کار و تخصصیتر شدن بخشهای مختلف پیش میرود، صرفاً نشریاتی داشت که دارای رویکردی عمومی و تودهای باشند.
از این رواین چالشی برای مطبوعات سنتی و عمومی محسوب میشود،بنابراین ضرورت نشریات تخصصی و یا بخشهای تخصصی در نشریات عمومی از دل این چالش سر بر آورده است.اصل تخصصی کردن اخبار برای مخاطب از منظر دیگری نیز حایز اهمیت است و آن اینکه با تخصصی شدن اخبار، اطلاعات بیشتر و عمیق تری در اختیار مخاطب قرار میگیرد، در پی این روند، نیازطبیعی به نشریات تخصصی در جامعه ای که متخصص تربیت می کند احساس می شود، ازطرفی تیراژهای بالای نشریات عمومی به تیراژهای خرد تبدیل میشوندو نشریات تخصصی به دنبال پیدا کردن نهادها و مخاطبان خاص خود میروند.اگرچه نشریات تخصصی تیراژ
کمتری نسبت به نشریات عمومی دارند اما تأثیرگذاری کمتری ندارند.
چون مخاطبان خود را از میان نخبگان یا کارشناسان آن بخشها انتخاب میکنند دیگر چالش پیش روی نشریات عمومی که سیاسی بودن، یکی از ارکان اصلی آنهاست، پرریسک بودن و آسیب پذیری در برابر تعطیلیها و توقفهای قهری است. نشریه و روزنامهنگاری که مرتب با مسائل روز ارتباط دارد، در معرض آسیبپذیریهای فراوان است. اما روزنامهنگاری تخصصی ازحاشیه ی امن تری برخوردار است و خود را بهتر از مخاطرات حفظ میکند و کمتر درگیر مسائلی میشود که موجب تعطیلی قهری آن شود؛ بنابراین شاید بتوان گفت به لحاظ امنیت شغلی و حرفهای و ضمانت استمرار فعالیت، نشریات تخصصی
از جایگاه امنتری نسبت به نشریات خبری و سیاسی برخوردار هستند.اما چالش بزرگی که به نسبت نشریات عمومی، در برابر نشریات تخصصی قرار دارد، وضعیت و گردش اقتصادی این نشریات یا رسانه هاست.
یعنی اگر رسانه ای تخصصی از استقلال اقتصادی برخوردار نباشد و نتواند در شبکههای متعارف و تجاری هزینههای خود را تأمین کند، با چه پشتوانهای میخواهد خود را سر پا نگه دارد؟ معمولاً وضعیت اقتصادی رسانه های تخصصی به مقدار زیادی به برنامهریزیها و سیاستهای رسانه در بهرهمندی از اعتبارت دستگاههای تخصصی دولتی مربوط و همچنین پیمانکاران و نهادهای بخش خصوصی در حوزه خود است. برای تأمین این مهم، روزنامهنگار تخصصی باید از نظر حرفهای و خدمات رسانی، خود را تقویت و رشد دهد و به جای این که توقع داشته باشد تا حرمتش را نگه دارند، خود باید صاحب حرمت
باشد.در کنار نکات فوق، لازم است به موضوع پیشرفت خارقالعاده تکنولوژیهای ارتباطی و در بستر آن، گسترش شبکههای اجتماعی، به عنوان چالش جدی دیگر در برابر مطبوعات توجه کرد.
با توجه به ویژگیهایی مانند سرعت انتشار اخبار و همچنین قابلیت دوسویه بودن آن در رسانههای مدرن، این رسانهها ضمن ایجاد تغییر در ذائقه مطالعاتی و دریافت خبر جامعه به نفع مطالب کوتاه و مختصر و قهراً کم عمق، فضا را برای نشریات عمومی کاغذی به شدت تنگ کرده اند. این چالش به گونهای جدی است که حتی گروهی از صاحبنظران نیز به این باور رسیدهاند که با وجود این شبکههای پرقدرت و فراگیر، دوران نشریات کاغذی به سر آمده است.در این ارتباط نیز یکی از مهمترین راه کارهایی که برای اجتناب از مقهور شدن نشریات کاغذی پیشنهاد میشود، گرایش به سمت تخصصی و تحلیلی شدن
نشریات است. این راه کار که بر مزیت نسبی مهم نشریات کاغذی نسبت به رسانههای مدرن متمرکز است، میتواند نیز راهی اساسی برای احیاء و ادامه حیات نشریات کلاسیک به حساب آید.