◄صنعت هوانوردی چگونه بر اقتصاد کشورها تاثیر میگذارد؟
تیننیوز| فرنوش جهرمی*خدمات حمل و نقل هوایی و توسعه اقتصادی همواره تاثیر متقابلی بر یکدیگر داشتهاند. حمل و نقل هوایی با ایجاد شغل در صنعت هوایی و در پی آن ایجاد منافع برای شاخههای دیگر صنعت میتواند باعث توسعه اقتصاد محلی شود. از سویی یکی از تاثیرات صنعت حمل و نقل هوایی بر روی تولید ناخالص داخلی است. بر اساس آمار در سالهای اخیر توسعه صنعت هوایی در مناطق مختلف جهان به شکل چشمگیری باعث رشد تولید ناخالص داخلی شده است.
افزایش قابل توجه مسافران هوایی نیز رابطه مستقیمی با گسترش صنعت هوایی، تعداد و نسل ناوگان و خدمات ارائه شده دارد. مسافرین به سه دسته اصلی تقسیم میشود:
مسافرینی که به قصد تجارت سفر می کنند؛
مسافرینی که برای تفریح سفر می کنند؛
مسافرینی که برای کارهای شخصی همچون دیدار با اقوام و آشنایان، درمان، تحصیل و مهاجرت سفر می کنند.
هر یک از این ٣ گروه می توانند به صورت مستقیم و غیر مستقیم در افزایش رفت و آمد توریست ها تاثیرگذار باشند که به تبع آن پول بیشتری وارد کشورها شده و افزایش سرمایه گذاری، دانش، گردش مالی و همچنین ایجاد شغل را در پی خواهد داشت.
عامل دیگر در توسعه این صنعت نیز، توسعه صنعت باربری هوایی(کارگو) است.
برای توسعه صنعت هوانوردی نیاز به اراده ای استوار و سرمایهگذاریهای ویژه بر اساس نقشه راه است. بدون شک یکی از فاکتورهای مهم که میتواند در این توسعه تاثیرگذار باشد، عمر ناوگان ایرلاینهای هر کشور است. بنابراین یکی از ارکان این راه وارد کردن هواپیماهای جدید و یا با سن و سال کم است که نه تنها باعث ارتقای ایمنی مسافران میشود، بلکه میتواند ایرلاینها را وارد صحنه رقابت کند.
از سویی دیگر، با توجه به دستور العمل سازمان حمل و نقل هوایی بینالمللی(IATA)، ایرلاینهای بینالمللی توافق کردهاند تا سال ٢ ٢ میزان گازهای گلخانهای تولیدی را تا ١.٥ % بهبود بخشند. بعد از سال ٢ ٢ نیز نظارت ویژهای به تولید گاز CO2 ناشی از حمل و نقل هوایی صورت خواهد گرفت.
صرف نظر از کیفیت سوخت هواپیماها که باید افزایش یابد و همچنین سرویسهای ناوبری که باید بهینه ترین مسیرها را برای بالاترین عملکرد هواپیماها ارائه کنند، می بایست از هواپیماهایی استفاده شود که بواسطه داشتن مشخصه های طراحی همچون وینگلت، موتورهای Geared Turbofan ، بدنه های کامپوزیتی سبک وزن به جای استفاده از آلومینیوم و بال و بدنه های بهینهسازی شده برای کاهش نیروی پسا، منجر به کاهش مصرف سوخت میشوند.
همچنین با افزایش جمعیت شهرها، استفاده از هواپیماهایی که کمترین آلودگی صوتی را ایجاد می کنند نیز در سالهای آینده یکی از این ضرورت های محیط زیستی خواهد بود. به عنوان مثال بویینگ 737Max9 که در دست تولید است، تا ٤ % نسبت به مدلهای قبلی خود آلودگی صوتی کمتری را ایجاد میکند.
پس از عبور از بحث جوان سازی ناوگان، عوامل متعدد دیگری وجود دارند که بر رشد اقتصاد یک کشور بواسطه گسترش این صنعت تاثیرگذارند. شاید بررسی رشد امارات متحده عربی در صنعت هوانوردی نمونه خوبی برای بررسی عوامل تاثیرگذار در توسعه این صنعت و به تبع آن تاثیر آن بر اقتصاد این کشور باشد.
امارات متحده عربی در ٢ سال اخیر نرخ رشد پایداری را در صنعت هوایی و اقتصاد تجربه کرده است. رشد ترافیک مسافر بواسطه رشد سریع خطوط هوایی امارات، دبی را به هاب منطقه تبدیل کرده است. امارات با توسعه ناوگانش، تعداد پروازها و شبکه پروازی خود توانست به سرعت رشد کند تا جایی که سالهاست در بین ١ ایرلاین برتر جهان قرار دارد. اما آنچه که این پیشرفت را برای هواپیمایی امارات تسهیل کرد، تغییرات اساسی در فرودگاه دبی بود.
دبی بواسطه موقعیت جغرافیایی مناسب، مکان خوبی برای پروازهایی است که نیاز به یک توقف دارند و این فرودگاه به صورت ٢٤ ساعته در حال فعالیت است. این رشد در صنعت هوایی به واسطه چندین مرحله توسعه فرودگاه دبی در سالهای مختلف است که شرایط مناسب برای گسترش ناوگان امارات و افزایش ترافیک مسافران را در برداشته است.
این فرودگاه تا سال ٢ ٧ ظرفیت جا به جایی ٣٤ میلیون مسافر را داشت. با افتتاح یک ترمینال مسافربری جدید و یک ترمینال کارگو ظرف مدت یک سال که رکورد کمترین زمان در توسعه یک فرودگاه است، ظرفیت مسافر سالانه این فرودگاه به ٧٥ میلیون نفر افزایش یافت که این سرمایهگذاری توسط دولت امارت صورت گرفته بود.
پس از آن طی برنامه های دیگر توسعه، همچون ساخت ترمینال اختصاصی هواپیماهای A380، ظرفیت این فرودگاه به 90 میلیون مسافر در سال رسید که این توسعه شرایطی را فراهم کرد که هواپیمایی امارات توانسته در طول ١ سال اخیر تعداد هواپیماهای ناوگان خود را از ١ ٤ فروند به ٢٥٣ فروند هواپیما افزایش دهد.
از سوی دیگر تبدیل این فرودگاه به هاب مسافران، متعاقبا منجر به تبدیل آن به هاب کارگو منطقه نیز شد و برنامه همزمان عربها برای توسعه هر دو ترمینال به صورت موازی جواب داد.
علاوه بر اینکه تبدیل شدن فرودگاه دبی به هاب کارگو برای شرکتهای بزرگ دنیا چاره ای جز تاسیس یک شعبه در دبی نگذاشت، بلکه دولت با سرمایهگذاری در گسترش توریسم توانست موفق به جذب ٣ هزار شرکت خارجی برای سرمایهگذاری در دبی شود. در ادامه در جهت تشویق سرمایهگذاران خارجی، دولت سیاست تجارت بازار آزاد را در منطقه آزاد دبی اجرایی کرد. همزمان با سرمایهگذاری ٩.٥ و ٣ میلیارد دلاری در ساخت مراکز تفریحی دبی لند و پالم ایسلند، توانست خیل عظیمی از توریست ها جذب کشور کند.
این تجربه موفق و نتیجه بخش در گسترش فرودگاه دبی و البته هواپیمایی امارات، عربها را بر آن داشته که با سرمایهگذاری ٣٦ میلیارد دلاری، فرودگاه المکتوم در جنوب این شهر را تا ١٢ سال آینده به مرکز هوافضای جهان تبدیل کنند.
با در نظر گرفتن این نمونه که یکی از اصلیترین رقیبان ما نیز است، آیا میتوان به راحتی از تاثیرات سرمایهگذاری در توسعه صنعت هوایی بر اقتصاد کشورها چشمپوشی کرد؟ از سوی دیگر در این راه، تا چه حد برنامهها و گامهای ما در توسعه این صنعت به کشور همسایه، امارات متحده عربی شباهت دارد؟
* گروه تحلیلی اتاق خبر ایرونیوز