مرز فرودگاه «بینالمللی» و «مرز هوایی» کجاست؟
تیننیوز| بیش از ۳۰ فرودگاه کشور در حالی لقب بینالمللی را یدک میکشند که از این میان تنها ۹ فرودگاه از سوی ایران در عرصه جهانی به عنوان فرودگاه بینالمللی معرفی شدهاند و باقی آنها فرودگاههای مرز هوایی هستند که محدودیتهایی نسبت به بینالمللیها دارند.
از مجموع ۵۴ فرودگاه دولتی ایران که در مالکیت شرکت فرودگاههای کشور فعالیت میکنند، ۹ فرودگاه دارای مجوز بینالمللی و ۲۵ فرودگاه دارای مجوز مرز هوایی هستند. ۲۰ فرودگاه نیز به عنوان فرودگاههای داخلی فعالیت دارند. فروگاههای مهرآباد، امام خمینی(ره)، هاشمینژاد مشهد، بندرعباس، تبریز، زاهدان، شیراز، یزد و اصفهان، فرودگاههای بینالمللی کشور هستند.
امیر سینیچی، کارشناس صنعت هوانوردی در گفتوگو با صمت در بیان تفاوت میان فرودگاه مرز هوایی و فرودگاه بینالمللی میگوید: مرز هوایی مانند مرز خاکی و آبی است و تنها تفاوت آنها در قطاعی است که از زمین تا ارتفاع پروازی را شامل میشود. وسعت مرز هوایی ایران از وسعت مرز زمینی بیشتر است به عنوان نمونه در ارتفاع ۳۵ هزار پایی (۱۰ هزار و ۷۰۰ متری)، وسعت و فضای کشور بزرگتر از مرز روی زمین است و سطح کره بزرگتری را دربرمیگیرد.
به گفته وی، فرودگاه بینالمللی به فرودگاهی گفته میشود که ویژگیهای خاصی را داشته و نام آن در کتاب بینالمللیIP (Aeronautical information publication)درج شده باشد. AIPکتابی متحدالشکل است که به وسیله کشورهای عضو ایکائو برای ارائه مشخصات فرودگاهها و فضای مورد حاکمیت آنها چاپ و به کشورهای عضو ارسال میشود.
از جمله ویژگیهایی که باید فرودگاه بینالمللی در مقایسه با فرودگاه مرز هوایی داشته باشد این است که در آن قسمت کنترل گذرنامه، قرنطینه و انواع سوخت موردنیاز پیشبینی شده و استانداردهای پزشکی، کترینگ، امکانات تعمیراتی، امکانات و استانداردهای لازم برای نشست و برخاست هواپیماها؛ ویژه پروازهای بینالمللی را دارد.
به گفته این کارشناس، اگرچه فرودگاه بینالمللی تفاوتهای بارزی با مرز هوایی دارد اما از نظر ورود اتباع خارجی و کالاها، قوانین یکسانی (مشابه قوانین مرز زمینی) در هر دو اعمال میشود.
تصمیم کشورها برای بینالمللی بودن فرودگاه
آنطور که سینیچی توضیح میدهد، کشورهای مختلف با توجه به نیاز حملونقلی خود، فرودگاهی که در آن نیاز به تردد بینالمللی باشد را مشخص و در کتاب AIP این مسئله را مکتوب میکنند. این سخن بدان معناست که کشورها درباره بینالمللی بودن فرودگاههای خود تصمیم میگیرند و در این زمینه اطلاعرسانی میکنند. از سوی دیگر شرکتهای هواپیمایی خارجی امکان برقراری پرواز و امکانات فرودگاهها در کشورهای مختلف را بررسی و چنانچه منطبق با استانداردهای بینالمللی باشد به آن پرواز برقرار میکنند.
این نکتهای است که علیرضا منظری، معاون پیشین امور بینالملل سازمان هواپیمایی کشوری در تایید سخنان سینیچی میگوید و در گفتوگو با صمت ادامه میدهد: ترکیب کلی همه فرودگاهها، بهویژه در بخش هوایی آن مانند یکدیگر است و همه فرودگاهها باید بر اساس استانداردها طراحی و احداث شوند. تنها تفاوت فرودگاهها در ایجاد تسهیلات فرودگاهی است که به میزان ظرفیت و پذیرش هواپیماها بستگی دارد.
این کارشناس معتقد است: دستهبندی فرودگاهها از نظر عملکردی به فرودگاه داخلی یا فرودگاه بینالمللی، در نتیجه پذیرش پروازهای داخلی یا بینالمللی است. او در این زمینه توضیح میدهد: چنانچه فرودگاهی تنها پروازهای داخلی را پذیرش کند لازم است طراحی آن بر مبنای استانداردهای ملی انجام شود اما اگر مقرر شد فرودگاهی پذیرای پروازهای بینالمللی شرکت خارجی باشد به طور حتم باید در طراحی آن، استانداردهای بینالمللی رعایت شود.
از سوی دیگر به گفته منظری، در فرودگاه بینالمللی باید تسهیلاتی مانند امور مهاجرت، گذرنامه، گمرک و قرنطینه نیز وجود داشته باشد زیرا این فرودگاه به عنوان مرز کشور تلقی میشود و لازم است ورود و خروج مسافران در آن کنترل شود. به همین دلیل در پایانه فرودگاه بینالمللی نیز باید امکانات بیشتری نسبت به فرودگاه مرز هوایی، از جمله در حوزه ترانزیت وجود داشته باشد تا رفاه و آرامش مسافران تامین شود.
وی در توضیح ویژگیهای فرودگاه مرز هوایی میگوید: در برخی کشورها علاوه بر ایجاد فرودگاه بینالمللی برای انجام پروازهای بینالمللی، با توجه به نیاز موجود در مناطق مختلف کشور برخی فرودگاههای داخلی را به تسهیلات مهاجرت، گذرنامه، گمرک و قرنطینه مجهز میکنند تا به طور موردی بتوانند پاسخگوی پروازهای بینالمللی باشند که در ایران به این نوع فرودگاهها مرز هوایی میگویند.
خدمات کمتر در فرودگاه مرز هوایی
از نظر این کارشناس تفاوت اصلی این دو نوع فرودگاه در آن است که در فرودگاه بینالمللی، خدماتی مانند امور گذرنامه، گمرک و مهاجرت در طول ساعتهای فعالیت فرودگاه ارائه میشود و شرکتها میتوانند برای آن برنامهریزی کنند اما در فرودگاه مرز هوایی این خدمات تنها به صورت موردی و در زمان انجام پرواز ارائه میشود تا هزینههای کمتری به فرودگاه تحمیل شود.
او با اشاره به تعداد بالای فرودگاههای مرز هوایی در ایران میگوید: علت این امر آن است که به طور موردی برای پروازهای حج به عربستان یا کشورهای زیارتی مانند سوریه و عراق از فرودگاههای مرز هوایی استفاده میشوند. وی تاکید میکند که این نوع فرودگاهها باید در سطح ملی دارای مشخصههایی باشند که در دستورالعملهای مصوب سازمان هواپیمایی کشوری درج شده و از سوی مسئولان فرودگاه اجرایی شود.
به گزارش صمت، در میان ۹ فرودگاه بینالمللی کشور، بار اصلی پروازهای خارجی در حال حاضر بر دوش فرودگاه امام خمینی(ره) تهران است. از سوی دیگر در حالی به فرودگاههای مرز هوایی کشور به عنوان فرودگاههایی که پروازهای خارجی دارند، لقب «بینالمللی» داده شده است که بسیاری از آنها مانند فرودگاههای همدان، سنندج، شهرکرد و رفسنجان، در حال حاضر مشکلات فراوانی دارند که نبود مسافر و پرواز، مهمترین آنهاست.
فرودگاههای آبادان، اراک، اردبیل، ارومیه، اهواز، بجنورد، بم، بندرلنگه، بوشهر، بیرجند، خرمآباد، رشت، رفسنجان، زنجان، ساری، سبزوار، سنندج، سیرجان، شهرکرد، کرمان، کرمانشاه، لارستان، گرگان، لامرد و همدان، ۲۵ فرودگاه مرز هوایی ایران هستند. فرودگاههای ابوموسی، ایرانشهر، ایلام، پارسآباد مغان، جهرم، جیرفت، خوی، داراب، رامسر، زابل، زرقان، سراوان، سمنان، سهند، شاهرود، طبس، فسا، کلاله، نوشهر و یاسوج نیز ۲۰ فرودگاهی هستند که فقط پروازهای داخلی در آنها برقرار است.
سلام
از امروز سیزدهم آذرماه نود و هفت با دستور مستقیم ریاست محترم جمهوری آقای روحانی فرودگاه شاهرود تبدیل به فرودگاه بین الملل یک شد لطفاً درج خبر نمایید
با تشکر