◄ چالشهای پیش روی انتقال پروازهای حج از فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام در وضعیت فعلی
وبلاگ تین نیوز، شاهرخ ظهراب زاده | در حال حاضر تمامی پروازهای حج از مبدا/ به مقصد تهران از فرودگاه مهرآباد تهران انجام میشود. با این وجود انتقال پروازهای حج به فرودگاه امام و استفاده از ظرفیتهای فعلی آن فرودگاه برای انجام این پروازها همواره توسط مسئولان مربوطه مطرح شده است.
جناب آقای ایلخانی، مدیر عامل جدید شرکت فرودگاههای کشور نیز اخیرا درخصوص انتقال پروازهای حج از فرودگاه مهرآباد به فرودگاه امام با استفاده از زیرساختهای موجود اظهار نظر کردند. پیشتر نیز جناب آقای نوریان، قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در امور هوانوردی و هواشناسی، در مورخ 27/9/92 طی مصاحبه با تین نیوز عنوان داشتند که ضرورتی جهت جداسازی ارائه خدمات به حجاج در بخش زمینی فرودگاه (Landside) از سایر مسافران وجود نداشته و حجاج میتواند مشترکاً از امکانات ترمینال فرودگاه امام بهرهمند شوند.
هم اکنون، از میان پروازهای زیارتی، تنها پروازهای عتبات از فرودگاه امام صورت میپذیرد. اما از منظر عملیات فرودگاهی در بخش زمینی، مواردی چالش برانگیز در خصوص پروازهای حج در مقایسه با پروازهای عتبات وجود دارد که با در نظر گرفتن آنها، بر خلاف نظر آقای نوریان و دیگر مسئولان، ضرورت چنین جداسازیای آشکار میشود.
آنچه ارائه خدمات به حجاج را چالش برانگیز مینماید، نه ارائه خدمات به خود آنها، بلکه فراهم آوردن امکانات جهت مشایعت کنندگان و مستقبلان حجاج است. دلیل این امر نیز آن است که با توجه به اهمیت سفر معنوی حج، تعداد همراهان حجاج که جهت بدرقه و یا استقبال از آنها به فرودگاه عزیمت میکنند بسیار فراتر از تعداد خود حجاج است. اگر بدون اغراق فرض شود که دستکم به ازای هر نفر از حجاج، حداقل 15 نفر همراه به فرودگاه مراجعه کنند، در چنین شرایطی، برای پروازی که حامل 400 نفر از حجاج است، فرودگاه میبایست قادر به پذیرش شش هزار نفر همراه نیز باشد. در صورت ورود و یا خروج دو یا سه پرواز
حج در بازه زمانی یک ساعته، این وضعیت به مراتب بسیار پیچیدهتر میشود.
در حال حاضر، مقارن با عملیات پرواز حج، تراکم ترافیک ورودی به فرودگاه مهرآباد، به فضای خارج از محدوده این فرودگاه گسترش پیدا میکند و دلیل آن همان فراتر بودن تعداد همراهان حجاج است. با این وجود به دلیل مجزا بودن ترمینال حجاج از سایر ترمینالها در فرودگاه مهرآباد، اثر منفی همراهان حجاج بر عملیات فرودگاه تنها در شبکه معابر منتهی به فرودگاه مشاهده میشود. حال در صورت انتقال مسافران حج به فرودگاه امام و تنها ترمینال فعلی، بروز مشکلاتی فراتر از مشکلات موجود در فرودگاه محتمل خواهد بود.
در حال حاضر فرودگاه امام، پذیرای سالانه 5 میلیون مسافر است. تنها ترمینال موجود این فرودگاه بر مبنای دومین طرح جامع این فرودگاه ساخته شده است که این طرح جامع نیز خود بر مبنای طرح اولیه تهیه شده توسط مشاوران آمریکایی تامز آفا، توسط مشاوران فرانسوی ATDP تهیه شده است. بر مبنای دومین طرح جامع، ظرفیت فرودگاه بهمیزان 24 میلیون مسافر سالانه درنظر گرفته شده بوده و ترمینال موجود که یکی از چهار ترمینال در نظر گرفته شده در آن طرح است، قابلیت پذیرش 6 میلیون مسافر در سال را دارد. در بازنگری طرح جامع دوم فرودگاه که منجر به تهیه سومین طرح جامع که طرح جامع کنونی است، شد، ظرفیت
فرودگاه به 100 میلیون نفر افزایش یافته و برای عملیات حج، ترمینال مجزایی در ضلع شمال غربی باندهای شمالی در نظر گرفته شده است.
وضعیت سالنهای ورودی و خروجی ترمینال فرودگاه امام در حال حاضر بهگونهای است که در ساعات اوج تقاضا میزان عرضه و تقاضا تقریبا با یکدیگر برابر بوده و در ساعات غیر اوج، ظرفیت خالی در ترمینال وجود دارد. اما کفایت این ظرفیت خالی جهت پذیرایی از مشایعت کنندگان و مستقبلان حجاج بسیار جای تامل دارد. توسعه ترمینال کنونی نیز در بخش سالن ترانزیت در دست اقدام است و قاعدتاً نمیتواند تاثیری در افزایش ظرفیت سالنهای ورودی و خروجی داشته باشد. از سوی دیگر در بخش پارکینگ نیز مشکل کمبود ظرفیت به چشم میخورد. هماکنون، با وجودیکه میزان مسافران تنها ترمینال
موجود در فرودگاه، به میزان پیشبینی شده در طرح جامع مربوطه نرسیده است، و بدون بار عملیاتی مسافران حج، پارکینگ طبقاتی فرودگاه (پارکینگ شماره 1) در تمامی ساعات در وضعیت اشباع قرار داشته و احداث پارکینگ شماره 2 و سپس پارکینگ شماره 3 را موجب شده است.
حال با اضافه شدن مسافران حجاج به مسافران فعلی فرودگاه امام، نه تنها ارائه خدمات به حجاج و همراهانشان، با مشکل جدی مواجه می شود، بلکه ارائه خدمات به مسافران سایر پروازها که همزمانی آن با عملیات حج غیر قابل اجتناب است، نیز به میزان زیادی متاثر خواهد شد. در صورتیکه همزمانی میان عملیات پروازی حج با ساعات اوج تقاضا در فرودگاه امام رخ دهد،که بروز آن کاملا محتمل است، ارائه خدمات به تمامی مسافران بسیار چالش برانگیز خواهد شد.
بدین ترتیب، به نظر میرسد، تسریع در روند تکمیل ترمینال اختصاصی حجاج در فرودگاه امام و اقدام به انتقال حجاج به آن فرودگاه متعاقب افتتاح ترمینال اختصاصی، مطلوبتر از انتقال یکباره این مسافران به تنها ترمینال موجود در این فرودگاه باشد.