راه نجات فرودگاهها از خطر تعطیلی
تین نیوز | فرودگاههای غیرفعال و زیانده، آمار قابلتوجهی از فرودگاههای کشور را تشکیل میدهند و ادامه ساختوساز فرودگاههای جدید در کشور در چنین شرایطی، همواره موردانتقاد کارشناسان حملونقل هوایی بوده است.
از میان بیش از ۶۰ فرودگاه موجود در کشور، ۵۴ فرودگاه متعلق به شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران هستند که به گفته کارشناسان و به اعتراف مسئولان، در این میان برخی فرودگاهها هفتهای یک یا ۲ پرواز دارند و برخی حتی در حالت نیمهتعطیل به سر میبرند، در واقع تعداد فرودگاههای درآمدزای کشور به کمتر از تعداد انگشتان یک دست میرسد.
حسین اسفندیاری، قائممقام شرکت فرودگاههای کشور در گفتوگو با صمت، راهکارهایی برای توسعه و رونق فرودگاههای نیمهفعال ارائه کرده و بر ضرورت خودگردان شدن فرودگاههای کوچک و حرکت آنها به سمت تجاری شدن تاکید دارد. این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
با وجود همه انتقادها به فرودگاههای زیانده در کشور، چرا ساختوساز فرودگاه همچنان ادامه دارد؟
با توجه به وسعت ایران، راهاندازی هر یک از فرودگاههای موجود در مرکز استانها بنا بر ضرورت توسعه مناطق بوده و حتی ایجاد و توسعه برخی فرودگاهها، اگرچه موردنظر شرکت فرودگاهها نبوده اما براساس ضرورت توسعه این کار انجام شده است زیرا هر اقدام توسعهای که قرار باشد در منطقه انجام شود؛ مانند اقدامات تجاری، آموزشی و... مسیر همه آنها از فرودگاه میگذرد.
از نظر شما این توسعه مشکلی ایجاد نمیکند؟
یکی از مشکلاتی که باعث شده تعداد زیادی از فرودگاههای کشور فعال نباشند، به مسئله ناوگان بازمیگردد. درحالحاضر ناوگان هوایی ما در کشور، ناوگان ویژه این فرودگاهها نیست و بیشتر آنها برای پروازهای متوسط و دوربرد مناسب است درحالی که اگر در این فرودگاهها ناوگان مناسب زیر ۵۰ نفر داشته باشیم، این ناوگان میتواند ارتباط بین فرودگاههای کوچک و فرودگاه اصلی منطقه را برقرار کند که این مسئله باعث رونق فرودگاههای کوچک خواهد شد.
از سوی دیگر میزان مسافر یا به اصطلاح «لود فاکتور» نیز برای شرکت هواپیمایی اهمیت زیادی دارد که فرکانس پرواز را تعیین میکند و باید توجه کرد که با فرکانسپرواز پایین، پرواز انجام نخواهد شد و زمانی انجام خواهد شد که حداقل ۲ پرواز در یک روز، برای یک مقصد مشخص وجود داشته باشد. بنابراین اگر ناوگان کوچک برای فرودگاههای کوچک داشته باشیم، ارتباط فرودگاهها به صورت منطقهای برقرار شده و از طریق فرودگاههای بزرگ، امکان دسترسی به همه مناطق کشور فراهم میشود، بنابراین فعال شدن این فرودگاهها دور از انتظار نیست.
در واقع برای توسعه فرودگاههای غیرفعال باید روی شبکه پروازی کشور کار شود که در کنار آن، نیاز به ناوگان مناسب داریم.
برخی معتقدند توسعه هوانوردی عمومی میتواند راهی برای توسعه فرودگاههای غیرفعال باشد، نظر شما در اینباره چیست؟
درحالحاضر بستر و زمینه هوانوردی عمومی چه در بحثهای آموزشی و چه تفریحی و سرگرمی، در تعداد زیادی از فرودگاهها وجود دارد و همانطور که در فرودگاههای بزرگی مانند اصفهان، شیراز، مشهد، اهواز و تبریز هوانوردی عمومی شکل گرفته و برقرار است، در فرودگاههای کوچک مانند فرودگاه بجنورد، شهرکرد، یاسوج و سمنان نیز هوانوردی عمومی شکل گرفته و در حال انجام است.
برخی معتقدند واگذاری فرودگاههای کوچک غیرفعال به بخش خصوصی میتواند راهکار مناسبی برای رونق این فرودگاهها باشد. نظر شما در اینباره چیست؟
در بحث رونق فرودگاهها به هیچوجه بحث خصوصی و دولتی بودن مطرح نیست، بلکه مسئله تغییر رویکرد مطرح است. در اسناد مربوط به سازمان بینالمللی هوانوردی (ایکائو) نیز کمترین مسئلهای که روی آن تاکید شده خصوصیسازی است. اسناد ایکائو در این زمینه، بر ۲ مسئله تاکید دارد؛ یکی مسئله تجاری شدن فرودگاههاست و دیگری اینکه به سمت خودگردان شدن حرکت کنند. این سیاستی است که درحالحاضر نیز در شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران پیگیری میشود تا بتوان فرودگاههای موجود در شبکه را به صورت شرکتهای مجازی و خودگران درآورد و هدف هر فرودگاه، پوشش هزینههای
فرودگاه از راه درآمدزایی باشد، بنابراین لازم است در برخی فرودگاهها، رویکرد تا اندازهای تغییر کند.
درواقع در هوانوردی، هیچگاه مسئله خصوصیسازی موردتاکید نبوده و اگر به تجربههای جهانی هم نگاه کنید، هیچگاه عنوان نشده است که خصوصیسازی راهحل رونق فرودگاه است.
حتی حدود ۱۴ سال پیش، وقتی عدهای از متخصصان انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (یاتا) به ایران آمده بودند، این مسئله را مطرح کردند که خصوصیسازی در برخی مناطق دنیا، باعث شده همان خدماتی که فرودگاه ارائه میکرد هم از بین برود.
اگر به اسناد اقتصادی منتشر شده از سوی ایکائو مراجعه کنید، مشاهده میکنید که به هیچ عنوان بر خصوصیسازی به عنوان راهحل توسعه فرودگاهی تاکید نشده، بلکه در این اسناد و سایر توصیههای ایکائو، تمرکز اصلی آن روی خودگردان و تجاری شدن است.
آیا راهکارهای مورد تاکید در اسناد ایکائو در ایران دنبال میشود؟
چنین مسائلی در حوزه هوانوردی ایران نیز پیشنهاد شده و همین حالا در شرکت فرودگاهها ارائه راهکارهایی متناسب با این مسائل در دست بررسی است، البته برای برخی از این راهکارها باید پیشزمینههایی فراهم شود. به عنوان نمونه قوانین مرتبط در زمینههای مالی، اداری، استخدامی باید در ارتباط با شرکتهای هواپیمایی ایجاد شود تا بتوان راهکارها را دنبال کرد زیرا فرودگاهها تابع برخی قوانین عمومی هستند و در این زمینه محدودیتهایی وجود دارد اما همانطور که مدیرعامل شرکت فرودگاهها و ناوبری هوایی ایران نیز تاکید کرده، برخی رویکردهای مرتبط با توصیههای
ایکائو در این شرکت در حال پیگیری است و تلاش میکنیم برخی اختیارات قانونی داشته باشیم تا رویکردهای بیان شده را بتوانیم به طور عملی دنبال کنیم.