مدل مدیریت خودمختار و خودگردان؛ بهترین مدل اداره فرودگاهها
وبلاگ تین نیوز، رحمت الله مه آبادی | بهترین مدل اداره فرودگاهها در دنیا مدل مدیریت خودمختار و خودگردان فرودگاه است.
بر این اساس شرکت فرودگاههای کشور تغییر ساختار حاکم بر مدیریت فعلی فرودگاهها را آغاز کرده اگر چه تجدید ساختار شرکت فرودگاه ها از حدود ۸ سال گذشته آغاز شده که یکی از خروجیهای آن مدیریت مستقل فرودگاه بین المللی امام در قالب شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) توسط هیئت مدیره مستقل است.
در قالب این تجدید ساختار، قرار بود تعداد زیادی از شرکتهای زیر مجموعه فرودگاهی ایجاد شود اما ممانعت قانونی موجب شد تا امکان تاسیس این شرکتها وجود نداشته باشد. به دلیل ممانعتهای قانونگذار برای تاسیس شرکتهای فرودگاهی مقرر شد برخی فرودگاهها در قالب ایجاد شرکتهای مجازی، برخی فرودگاهها به شکل منطقهای مدیریت شوند، که البته روشهای دیگر مدیریتی فرودگاهها در دست مطالعه است.
اصول شرکتداری طبیعتا ناظر بر اقتصادی کردن و توسعه فعالیتهای تجاری است، اقتصادی کردن فرودگاهها نیازمند ساختار، سازوکار و انگیزههای لازم است. اصولا بهترین مدل اداره فرودگاهها در دنیا مدل airport autonomous authority به معنای مدیریت خودمختار و خودگردان فرودگاه است اما هیچ مدیری در فرودگاههای ما چنین اختیاری ندارند. بر اساس مدل مذکور مدیر فرودگاه یک مقام است، در حوزه مدیریتی جایگاه رفیعی دارد و اختیار وضع مقررات در حوزه فرودگاهی در چارچوب قوانین بینالمللی را دارد.
بر اساس مدل مدیریت خودمختار و خودگردان در دنیا، مدیر فرودگاه اختیار وضع تعرفههای فرودگاهی را دارد. یعنی مدیر میتواند به گونهای تعرفههای فرودگاه مربوطه را برای ایرلاین ها وضع کند تا فرودگاه را بر اساس منابع حاصله اداره کند.
در حال حاضر با توجه به چارچوب قوانین فعلی امکان تاسیس شرکتهای زیرمجموعه فرودگاهی و داشتن مقام خود مختار فرودگاهها حتی در فرودگاههای بزرگ مانند فرودگاههای امام، مهرآباد، مشهد و سایر فرودگاهها وجود ندارد که مجلس شورای اسلامی به عنوان قانونگذار میتواند به ما کمک کند.
اگر فرودگاهها در قالب شرکت اداره شوند طبیعتا اصول شرکتداری بر مدیریت فرودگاه حاکم میشود و مدیر باید درآمدها را متناسب با هزینهها وصول کند چراکه منابع مالی دیگری از طرف دولت به شرکت اختصاص نمییابد. این موضوع منجر به مدیریت منابع به بهترین نحو، بهرهوری حداکثری و استفاده از ظرفیتهای فرودگاهها میشود تا درآمد فرودگاهها افزایش و در مقابل هزینه خدمات آنها کاهش یابد اما متاسفانه این تفکر در حال حاضر در فرودگاههای کشور وجود ندارد.