بیمارستانی که پرواز میکند
تین نیوز | از آنجایی که خدماترسانی بهداشتی و درمانی در هنگام وقوع سوانح و تصادفات از اولویتهای شبکه درمانی کشور است، ایده بیمارستان هوایی از سوی مسئولان مطرح شده است. این طرح در کنار توسعه آمبولانسهای هوایی میتواند کمک شایانی در بهبود و تسریع امدادرسانی به مصدومان در هنگام سوانح و بلایای طبیعی داشته باشد.
در هنگام بروز سوانح و بلایای طبیعی، خدمترسانی و امدادرسانی برای مصدومان و حادثهدیدگان از امور ضروری و مورد تقاضای مردم است. بهطور معمول وقتی سیل و زلزله یا سوانح دیگر رخ میدهد ابتدا به آمار کشته شدگان و بعد از آن به کیفیت عملکرد نیروهای امدادی توجه میشود. از این رو سرعت در خدمترسانی و کمکرسانی درمانی باید مدنظر مسئولان امدادی و درمانی باشد. در راستای این خواسته مهم مردم از مسئولان، طرح ایجاد بیمارستان هوایی و پیش از آن آمبولانس هوایی در دستور کار قرار گرفته است.
سید امیر محسن ضیائی، رییس جمعیت هلال احمر درباره طرح بیمارستان هوایی گفته است: بیمارستان هوایی، ابتکاری است که جمعیت هلال احمر با همکاری شرکت هواپیمایی ماهان انجام داده تا بتوانیم یک هواپیما را تبدیل به بیمارستان هوایی کنیم که در نزدیکترین محل حادثه فرود بیاید و از همان لحظه عملیاتی شود. اگر ما بتوانیم سیستم عملیاتی فعال داشته باشیم که به سرعت خدمت ارائه بدهد، میتواند مطلوب باشد؛ ضمن اینکه میتوانیم با بیمارستان هوایی، علاوه بر انجام ماموریت در داخل کشور، ماموریتهای برونمرزی نیز داشته باشیم.
از آنجایی که جمعیت هلالاحمر در زمینه آموزشهای امداد و نجات، تجربههای زیادی در اختیار دارد و یکی از جمعیتهای برتر دنیاست به طور قطع میتواند با دراختیار داشتن تجهیزات درمانی و خدماتی و امدادرسانی سهم زیادی در خدمترسانی به موقع و سریع در هنگام بروز سوانح داشته باشد. این در حالی است که پیش از طرح ایده بیمارستان هوایی، طرح توسعه اورژانس هوایی در دستور کار هلالاحمر و وزارت بهداشت قرار گرفته است.
محمد آقاجانی، معاون درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز به تازگی به مهر گفته است: در کشور به ۴۴ پایگاه اورژانس هوایی نیاز داریم که در حال حاضر ۱۳ پایگاه فعال هستند. البته فعالیت پایگاههای اورژانس هوایی در کشور به منظور اجرای یکی دیگر از بستههای طرح تحول نظام سلامت، به منظور کاهش مرگ و میر ناشی از مخاطرات و حوادث جادهای و تسریع در ارائه کمکهای پزشکی به نقاط دور افتاده و سختگذر انجام میشود.
اجرای طرح امداد اورژانس هوایی، نقش مهمی در بهبود میزان بقای بیماران و کاهش چشمگیر آمار کشته شدگان خواهد داشت و ۱۵۰ هزار کیلومتر راه روستایی، فرعی و مناطق سختگذر را پوشش امدادی خواهد داد. از آنجا که انتقال زمینی بیماران دارای برخی محدودیتها همچون زمان، مناطق سخت گذر، محدودیت ظرفیت کابین آمبولانسها، تغییرات پیدرپی سرعت و ترافیک است، انتقال هوایی به موقع مصدومان به مراکز درمانی یک ضرورت ملی به شمار میآید.
بیمارستان هوایی توجیه اقتصادی دارد
ایده بیمارستان هوایی طرحی مفید است که میتواند به بهبود کیفیت خدمات و امدادرسانی در هنگام سوانح کمک کند. احمد سلطانی، معاون برنامهریزی و آموزشهای تخصصی سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر درباره ضرورت احداث و راهاندازی بیمارستان هوایی به صمت گفت: در زمان بروز سوانح بزرگ نیاز به راههای مختلف برای ارائه خدمات درمانی و کمکرسانی اضطراری به مناطق هستیم. دسترسی به برخی مناطق به لحاظ سختگذر بودن به راحتی ممکن نیست. برای نمونه در زلزله بم تمامی جادهها بسته شده بود. راهی که بسیار کمک کرد، انتقال هوایی بود.
در بحث فوریتهای درمانی، باید ارائه خدمات در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود. برای کمکرسانی به مصدومان و ارائه خدمات درمانی در مناطقی که زیرساختهای درمانی از دست رفته و پاسخگو نیست یک راه این است که مصدومان مناطق حادثهدیده به مناطق دیگر انتقال داده شوند و راه دیگر این است که امکانات بیمارستانی به مناطق سانحهدیده منتقل شوند.
سلطانی افزود: ما در بعضی مناطق کشور امکانات بیمارستانی را منتقل کردهایم. همچنین با همراهی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در بسیاری از مناطق کشور بیمارستان صحرایی مستقر شده است. با این حال در برخی مناطق سختگذر دسترسی زمینی با تاخیر انجام میشود. از این نظر ضرورت دراختیار داشتن بیمارستان یا آمبولانس هوایی احساس میشود. بهویژه در مواقع بروز سوانح بزرگ که ارتباطات زمینی بسته میشوند. بهاینمنظور اجرای طرح بیمارستان هوایی از دو نظر مهم است و ضرورت دارد؛ نخست در رساندن خدمات درمانی و امدادی در مناطقی که در هنگام سوانح بزرگ ارتباط زمینی و
مسیر جادهها قطع شدهاند یا مناطقی که دشوارگذر هستند. دوم در راستای اعزام گروههای درمانی به خارج از کشور موثر خواهند بود.
وی درباره بودجه طرح بیمارستان هوایی گفت: ما مجموعهای از امکانات بیمارستانی با عنوان (آردیاچ) داریم که در مناطق مختلف کشور استقرار یافتهاند. از طرفی برخی تجهیزات بیمارستانی مورد نیاز را هم در اختیار داریم و از آنها استفاده میکنیم. برای تجهیز بیمارستان هوایی با شرکت هواپیمایی ماهان صحبتهایی شده است که آنها هواپیما در اختیار هلال احمر قرار دهند. بنابراین برای خرید پرنده اعتباری هزینه نمیکنیم؛ چرا که براساس تفاهمنامه که با شرکت هواپیمایی ماهان تظیم شده این شرکت تعهد کرده است که هواپیما را در اختیار ما قرار دهد.
سلطانی درباره مزیت طرح بیمارستان هوایی گفت: یکی از امتیازها و مزیتهای طرح بیمارستان هوایی این است که وقتی بیمارستانی در یک منطقه احداث و امکانات و تجهیزاتی درمانی در جایی دیگر مستقر میشود همان جا و در همان منطقه باقی میماند و قابل انتقال نیست در حالی که بیمارستان هوایی این شرایط را دارد که میتوان تجهیزات درمانی و خدماتی را به مرکز اصلی یا به کشور برگرداند. این مسئله یکی از نکات قابل توجه است که برای ما توجیه اقتصادی هم دارد، بنابراین اگر هزینهای میشود، اثربخش تلقی میشود. همکاری و تفاهمنامهای که هلال احمر با شرکت هواپیمایی ماهان در این
راستا انجام داده نیز توجیهپذیر است.
کمبود بودجه برای آمبولانس هوایی عبدالرحمان رستمیان، نایب رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی به صمت گفت: تلاش تمامی سازمان برای سلامت مردم است، چرا که در سوانح و تصادفات افراد زیادی جان خود را دست میدهند. از آنجایی که وسعت کشور زیاد است و در برخی از شهرها با ترافیک مواجه هستیم، نزدیکی به مراکز سرویسدهی بیمارستانی از موارد مهم و ضروری به شمار میرود. به عبارتی، وجود ترافیک در شهرها و نبود دسترسی به محل حادثه از دلایل ایجاد طرح آمبولانسها و بیمارستانهای هوایی است. رستمیان با اشاره به منابع اندک بودجهای برای اجرای طرح آمبولانس
هوایی گفت: طرح «بیمارستان هوایی» یا «آمبولانس هوایی» ایده بسیار خوب ولی پرهزینه است؛ چرا که توان بودجهای وزارت بهداشت در این حد نیست.
نایبرییس کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی با اشاره به همکاری شرکت هواپیمایی ماهان و هلال احمر در طرح بیمارستان هوایی گفت: اگر همکاری بین بخشی در این طرح دیده شود، پایداری طرح بیشتر است. در غیراین صورت بقای چنین طرحهایی با توجه به منابع بودجهای کم است. البته اگر همه سازمانها بتوانند در مسیر سلامت مردم و بیماران قدمی بردارند، بسیار ارزشمند است. رستمیان درباره مختصات طرح آمبولانس هوایی گفت: در همه شهرها این طرح وجود ندارد و فقط در چند بیمارستان تهران وجود دارد. چرا که در تمامی شهرها این امکانات را نداریم.
به امکانات اولیهای چون محل فرود هلیکوپتر هم نیاز است. با این حال تمام تلاش ما این است که اورژانسهای زمینی، هوایی و دریایی تقویت شوند. وی با بیان اینکه در همه مناطق کشور طرح آمبولانس هوایی وجود ندارد، گفت: باید در اجرای این طرح اولویتبندی کنیم چرا که در همه مناطق مسافتهای طولانی و دور از هم وجود ندارد. بنابراین با توجه به منابع و اولویتبندیها باید این طرح اجرایی شود. اولویتها هم باید با شاخصهای مورد نظر همراه باشند چرا که طرح آمبولانس هوایی هزینه زیادی برای نظام در برخواهد داشت.
رستمیان افزود: در سالهای ۹۳ و ۹۴ حدود ۱۵۰میلیارد تومان برای تجهیز و نوسازی آمبولانس هوایی از محل عوارض ۵ درصدی به ماشینهای وارداتی در نظر گرفته شد. به طوری که ۱۵۰ میلیارد تومان در سالهای ۹۳ و ۹۴ در اختیار اوژانس کشور قرار داده شد؛ چراکه ۶۰ درصد آمبولانسها قدیمی و بالای ۵ سال عمر کاری داشتهاند. در برنامه ششم توسعه حکم وزارت بهداشت تغییر کرده است. به گونهای که ۵ درصد عوارض به ماشینهای وارداتی شامل تجهیز تمام خدمات اورژانس میشود و دیگر خاص تجهیز آمبولانسهای زمینی نیست. البته این پیشنهاد وزارت بهداشت است ولی به احتمال زیاد در کمیسیون
بهداشت مجلس شورای اسلامی تصویب میشود.